Στις 31 Αυγούστου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε το ChatGPT ως Πολύ Μεγάλη Επιγραμμική Μηχανή Αναζήτησης (VLOSE) και το Roblox και το Reddit ως Πολύ Μεγάλες Ψηφιακές Πλατφόρμες (VLOPs). Οι τρεις πλατφόρμες υπόκεινταν, ήδη, στον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), αλλά πλέον θα πρέπει να συμμορφώνονται και με πρόσθετους κανόνες, οι οποίοι ευελπιστούμε ότι θα ενισχύσουν την προστασία των καταναλωτών. Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι υποχρεώσεις για την αξιολόγηση και τον μετριασμό των συστημικών κινδύνων, στους οποίους, οι πλατφόρμες αυτές συνθέτουν στην κοινωνία, (συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων, που σχετίζονται με την προστασία των καταναλωτών), για την υποβολή σε ετήσιους ανεξάρτητους ελέγχους, για τη δυνατότητα πρόσβασης ερευνητών στα δεδομένα των πλατφορμών και για τη δημιουργία δημόσια προσβάσιμου αρχείου, με όλες τις διαφημίσεις που προβάλλουν. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να συμμορφωθούν με τους κανόνες αυτούς, έως τον Ιανουάριο του 2027.

ChatGPT:

Το ChatGPT είναι το πρώτο chatbot (εργαλείο συνομιλιακής τεχνητής νοημοσύνης, σχεδιασμένο να συνομιλεί μέσω κειμένου, ή ομιλίας) που υπάγεται επίσημα στην Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες. Πριν από έναν χρόνο, είχε ανακοινώσει ότι ο αριθμός των μηνιαίων χρηστών του ήταν πολύ πάνω από το όριο των 45 εκατομμυρίων, που ενεργοποιεί τη διαδικασία χαρακτηρισμού, και η σχετική απόφαση αναμενόταν, ήδη, από το τέλος του 2025. Το βασικό ερώτημα ήταν εάν θα χαρακτηριζόταν ως VLOP– Πολύ Μεγάλη Επιγραμμική Πλατφόρμα, ή ως VLOSΕ– Πολύ Μεγάλη Επιγραμμική Μηχανή Αναζήτησης.

Η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες εγκρίθηκε το 2022, αρκετούς μήνες πριν από την κυκλοφορία του ChatGPT στην Ε.Ε. και πριν τα chatbots αρχίσουν να χρησιμοποιούνται ευρέως από τους Ευρωπαίους καταναλωτές. Αυτό σημαίνει ότι η Πράξη δεν καλύπτει, με απόλυτη σαφήνεια, αυτού του είδους τις υπηρεσίες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε το ChatGPT ως «υβριδική υπηρεσία που πληροί τις προϋποθέσεις για να θεωρείται επιγραμμική μηχανή αναζήτησης», ακολουθώντας τον ορισμό του άρθρου 3 της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες.

Παρότι αυτή η προσέγγιση έχει περισσότερο νόημα από νομική άποψη σε σχέση με τον χαρακτηρισμό Πολύ Μεγάλη Ψηφιακή Πλατφόρμα, σημαίνει επίσης, ότι η OpenAI θα πρέπει να συμμορφώνεται με τις πρόσθετες υποχρεώσεις που ισχύουν για τις Πολύ Μεγάλες Επιγραμμικές Μηχανές Αναζήτησης, μόνο ως προς τις λειτουργίες διαδικτυακής αναζήτησης. Πρόκειται για κάτι αρκετά καινούργιο από την οπτική της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες και θα πρέπει να δούμε πώς θα λειτουργήσει στην πράξη. Θεωρητικά, για παράδειγμα, η OpenAI θα πρέπει να αξιολογεί και να μετριάζει τους συστημικούς κινδύνους, που συνδέονται με τον τρόπο με τον οποίο η λειτουργία διαδικτυακής αναζήτησης του ChatGPT μπορεί να προτείνει παράνομα, ή επιβλαβή προϊόντα που βρίσκει σε ιστοτόπους ηλεκτρονικού εμπορίου. Δε θα χρειάζεται όμως, να πραγματοποιεί την ίδια αξιολόγηση, για τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση του ChatGPT, για παράδειγμα, για τη σύνταξη ηλεκτρονικών μηνυμάτων.

Οι πρόσθετες υποχρεώσεις σχετικά με τις διαφημίσεις, όπως η απαίτηση διατήρησης ενός δημόσια προσβάσιμου διαδικτυακού αρχείου διαφημίσεων, είναι ιδιαίτερα επίκαιρες, καθώς η OpenAI άρχισε να διαθέτει διαφημίσεις στο ChatGPT στην Ε.Ε. από τις 24 Αυγούστου 2026.

Μπορούμε πλέον να αναμένουμε ότι και άλλα δημοφιλή chatbots θα χαρακτηριστούν στο μέλλον ως Πολύ Μεγάλες Επιγραμμικές Μηχανές Αναζήτησης, όπως για παράδειγμα το Claude της Anthropic.

Roblox:

Το Roblox είναι η πρώτη πλατφόρμα βιντεοπαιχνιδιών που χαρακτηρίζεται ως Πολύ Μεγάλη Ψηφιακή Πλατφόρμα, βάσει της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες.

Το κατά πόσο τα βιντεοπαιχνίδια εμπίπτουν γενικά στην έννοια των «επιγραμμικών πλατφορμών» αποτελεί επαναλαμβανόμενο ερώτημα από την στιγμή της υιοθέτησής της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, καθώς το κείμενο της Πράξης προβλέπει ότι μόνο τα παιχνίδια, στα οποία η επικοινωνία μεταξύ των παικτών δεν αποτελεί απλώς δευτερεύον χαρακτηριστικό θα πρέπει να θεωρούνται πλατφόρμες. Όλο και περισσότερα παιχνίδια επικεντρώνονται στην επικοινωνία μεταξύ των παικτών ως βασικό χαρακτηριστικό τους και το Roblox αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Ένα μειονέκτημα της εξέλιξης αυτής, είναι ότι αναμένουμε πως η βιομηχανία των βιντεοπαιχνιδιών θα χρησιμοποιήσει αυτή την εξέλιξη για να υποστηρίξει ακόμη πιο έντονα, τους επόμενους μήνες, ότι δεν υπάρχει ανάγκη για την Πράξη για την Ψηφιακή Δικαιοσύνη, δεδομένου ότι οι υπηρεσίες της καλύπτονται ήδη από της Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες. Πρόκειται για επιχείρημα παρόμοιο με εκείνο που προβάλλουν, εδώ και καιρό, οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Συνολικά, ωστόσο, ο χαρακτηρισμός του Roblox ως Πολύ Μεγάλη Πλατφόρμα, ενισχύει την προστασία των καταναλωτών και των χρηστών, ιδίως όσον αφορά τους συστημικούς κινδύνους για την ψυχική υγεία και τον εθισμό.

Η ολλανδική Αρχή Συντονισμού Ψηφιακών Υπηρεσιών (Digital Services Coordinator – DSC), ACM, η οποία, μέχρι τώρα, ήταν υπεύθυνη για την επιβολή της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, σε σχέση με το Roblox, είχε ήδη ξεκινήσει έρευνα κατά της πλατφόρμας τον Ιανουάριο του 2026, λόγω μη επαρκούς προστασίας των ανηλίκων.

Τι να αναμένουμε από εδώ και πέρα

Η ευθύνη για την εποπτεία και την επιβολή της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες έναντι των παρόχων αυτών των υπηρεσιών θα είναι πλέον κατανεμημένη μεταξύ των ιρλανδικών αρχών (OpenAI), των ολλανδικών αρχών (Roblox) και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μπορούμε να αναμένουμε ότι η Επιτροπή θα αποστείλει τα πρώτα αιτήματα παροχής πληροφοριών και ενδεχομένως θα ξεκινήσει τις πρώτες έρευνες, ήδη από τις αρχές του 2027.

Η επιβολή της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, κατά το προηγούμενο έτος, καθοδηγήθηκε σε μεγάλο βαθμό από ζητήματα που αφορούσαν την προστασία των ανηλίκων και αμφότερες οι υπηρεσίες έχουν αποδειχθεί αρκετά προβληματικές σε σχέση με τα παιδιά.

Έως τον Ιανουάριο του 2027, το ChatGPT και το Roblox θα πρέπει να διαθέτουν δημόσια προσβάσιμο διαδικτυακό αρχείο των διαφημίσεων που προβάλλουν και να έχουν υποβληθεί σε έλεγχο από ανεξάρτητο φορέα.

Έως τον Απρίλιο του 2027, θα πρέπει, επίσης, να δημοσιεύσουν τις εκθέσεις αξιολόγησης των συστημικών κινδύνων τους.

To ΚΕ.Π.ΚΑ. έχει αναλάβει 2 προγράμματα χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση: Dash-Board που αφορά τη συμβουλευτική υπερχρεωμένων νοικοκυριών και IDEA που αφορά την καταπολέμηση του ψηφιακού αναλφαβητισμού.

Χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο των Σ.Χ.: 101196249 και 101195628. Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι αποκλειστικά του/των συγγραφέα/ων και δεν αντανακλούν κατ' ανάγκη τις απόψεις και τις γνώμες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Εκτελεστικού Οργανισμού Έρευνας (REA). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η χορηγούσα αρχή μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι γι' αυτές  .