Η Ιρλανδική Αρχή Προστασίας Δεδομένων (Irish Data Protection Commission) επέβαλε πρόστιμο ύψους 403 εκατομμυρίων ευρώ στη Google, για τις πρακτικές παρακολούθησης της τοποθεσίας των χρηστών και διέταξε την εταιρεία να συμμορφωθεί με το Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) εντός 6 μηνών.

Πρόκειται για μια σημαντική απόφαση, η οποία έρχεται σχεδόν οκτώ χρόνια μετά από καταγγελίες που υπέβαλαν Ενώσεις Καταναλωτών– μέλη της BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών κατά της Google.

Τον Νοέμβριο του 2018, οκτώ Ενώσεις Καταναλωτών από τη Νορβηγία, την Ολλανδία, την Ελλάδα, την Τσεχία, τη Σλοβενία, την Πολωνία, τη Σουηδία και τη Δανία — υπό τον συντονισμό της Ευρωπαϊκής Οργάνωσης Καταναλωτών (BEUC) — υπέβαλαν καταγγελίες, ή αναφορές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η Google παρακολουθούσε την τοποθεσία των χρηστών. Οι καταγγελίες βασίστηκαν σε έρευνα που δημοσίευσε η Forbrukerrådet, η Νορβηγική Ένωση Καταναλωτών και μέλος της BEUC. Η έρευνα έδειξε πώς η Google χρησιμοποιούσε παραπλανητικό σχεδιασμό (deceptive design), παραπλανητικές πληροφορίες και επαναλαμβανόμενες προτροπές για να χειραγωγεί τους χρήστες Android ώστε να επιτρέπουν τη συνεχή παρακολούθηση των μετακινήσεών τους. Ως αποτέλεσμα της καταγγελίας, η Google προχώρησε σε αλλαγές στην πλατφόρμα της παγκοσμίως. Ωστόσο, η BEUC και αρκετές από τις Ενώσεις-μέλη της θεώρησαν ότι τα προβλήματα που σχετίζονταν με τον παραπλανητικό σχεδιασμό δεν είχαν αντιμετωπιστεί επαρκώς και, ως εκ τούτου, υπέβαλαν δεύτερη καταγγελία το 2022.

Τα δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας αποτελούν μία από τις πιο παρεμβατικές μορφές εμπορικής παρακολούθησης, καθώς μπορούν να αποκαλύψουν κάθε είδους ευαίσθητες πληροφορίες για εμάς, όπως τις θρησκευτικές μας πεποιθήσεις, την κατάσταση της υγείας μας, τις πολιτικές μας απόψεις, ή τον σεξουαλικό μας προσανατολισμό. Οι χρήστες δεν γνώριζαν τους λόγους, για τους οποίους χρησιμοποιούσε η Google, τον εντοπισμό της τοποθεσίας τους. Πολύ συχνά, η Google τους επηρέαζε με προσωποποιημένες διαφημίσεις, ή με προσωποποιημένες συστάσεις.

Η απόφαση αυτή, αφορά τη περίοδο Μάϊος 2018 έως 4 Φεβρουαρίου 2020. Το πρόστιμο αυτό είναι το 4^ο υψηλότερο πρόστιμο που επιβάλλεται, από τη στιγμή, που άρχισε η εφαρμογή του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων. Το μεγαλύτερο αφορά 1,2 δις. ευρώ στη Meta το 2023, 530 εκατ. ευρώ στο Tik Tok και 405 εκατ. ευρώ στο Instagram.

Ο κ. Agustín Reyna, Γενικός Διευθυντής της BEUC δήλωσε:

«Η απόφαση αποτελεί καλή είδηση για τους καταναλωτές, καθώς καθιστά την Google υπόλογη και επιβεβαιώνει, ότι ο τρόπος με τον οποίο η τεχνολογική εταιρεία εξασφάλιζε τη συγκατάθεση των χρηστών για τη χρήση των δεδομένων τοποθεσίας τους ήταν παράνομος.

Ωστόσο, ο χρόνος που χρειάστηκε για να καταλήξουμε σε αυτό το συμπέρασμα είναι δυσανάλογος σε σχέση με τη σοβαρότητα της παράβασης. Η καθυστερημένη επιβολή της νομοθεσίας μπορεί να είναι εξίσου επιβλαβής με την πλήρη απουσία επιβολής της. Τα θεμελιώδη δικαιώματα των καταναλωτών πρέπει να προστατεύονται πιο γρήγορα και αποτελεσματικά.

Η Google παρακολουθούσε εκατοντάδες εκατομμύρια Ευρωπαίους καταναλωτές για χρόνια, προκειμένου να συγκεντρώσει όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για αυτούς. Τα δεδομένα τοποθεσίας μπορεί να είναι εξαιρετικά ευαίσθητα, καθώς αποκαλύπτουν πολλά, για την προσωπική μας ζωή: πού πηγαίνουν τα παιδιά μας σχολείο, πόσες φορές κάποιος επισκέφθηκε ένα νοσοκομείο, ή ακόμη και έναν χώρο λατρείας.

Αυτό αποτελεί εξαιρετικά παρεμβατική πρακτική, παραβιάζει τα θεμελιώδη δικαιώματα στην ιδιωτικότητα και αντίκειται στον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων»

Βέβαια, η Google μπορεί να καταθέσει έφεση κατά της απόφασης αυτής.

Για καταγγελίες ή περισσότερες πληροφορίες, ας απευθυνθούμε στο ΚΕ.Π.ΚΑ., τηλ. 2310-233333, ώρες 09:00 – 14:30.

To ΚΕ.Π.ΚΑ. έχει αναλάβει 2 προγράμματα χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση: Dash-Board  που αφορά τη συμβουλευτική υπερχρεωμένων νοικοκυριών και IDEA  που αφορά την καταπολέμηση του ψηφιακού αναλφαβητισμού.

Χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο των Σ.Χ.: 101196249 και 101195628. Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι αποκλειστικά του/των συγγραφέα/ων και δεν αντανακλούν κατ' ανάγκη τις απόψεις και τις γνώμες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Εκτελεστικού Οργανισμού Έρευνας (REA). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η χορηγούσα αρχή μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι γι' αυτές .