ΚΕ.Π.ΚΑ
Διοικητικός Απολογισμός για το 2025
Η δράση μας σε αριθμούς:
• Δεχτήκαμε 2.801 επιστολές, τις οποίες επεξεργαστήκαμε, αξιολογήσαμε, αξιοποιήσαμε, ή σχολιάσαμε και απαντήσαμε.
• Αποστείλαμε 2.432 επιστολές, με παρεμβάσεις, καταγγελίες, προτάσεις, για επίλυση προβλημάτων της αγοράς, σε διάφορους φορείς, όπως: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ελληνική Κυβέρνηση, Ανεξάρτητες Αρχές, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Ευρωβουλευτές, Βουλευτές, Επιτροπές, Οργανισμούς, κ.λπ.
• Ασχοληθήκαμε, με 99 θέματα.
• Εκπροσωπήσαμε τους καταναλωτές, σε 165 συνεδριάσεις, ημερίδες, εκδηλώσεις φορέων, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.
• Ήμασταν ομιλητές, σε 3 εκδηλώσεις
• Εκπαιδεύσαμε περισσότερους από 300 καταναλωτές.
• Συμβουλέψαμε περίπου 40 καταναλωτές για θέματα πρόληψης και αντιμετώπισης της υπερχρέωσης.
• Εκπροσωπήσαμε τους καταναλωτές σε συνομιλίες, με 43 φορείς.
• Εκδώσαμε 66 δελτία τύπου.
• Αναλάβαμε πρωτοβουλίες και δράση, για 44 ειδικά θέματα. Πρέπει να τονίσουμε ότι κάθε ειδικό θέμα απαίτησε μια σειρά παρεμβάσεων και επιστολών.
• Λάβαμε μέρος, σε 8 έρευνες.
• Διενεργήσαμε 12 ενημερωτικές εκστρατείες.
• Διαχειριστήκαμε 2.560 ερωτήματα - παράπονα – καταγγελίες καταναλωτών.
• Με την παρέμβασή μας, τα μέλη του ΚΕ.Π.ΚΑ. ωφελήθηκαν 216.181,72 ευρώ.
• Δόθηκαν 85 συνεντεύξεις και καταχωρήσεις, σε τηλεοπτικούς σταθμούς, σε ραδιόφωνα, σε εφημερίδες και περιοδικά (34 τηλεοπτικές, 35 ραδιοφωνικές εκπομπές, 16 συνεντεύξεις σε πρακτορεία τύπου και ηλεκτρονικά κανάλια) και πετύχαμε 329 καταχωρήσεις δελτίων τύπου μας, σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα.
Κατά τη διάρκεια του 2025, πραγματοποιήσαμε παρεμβάσεις, για τη δημιουργία, αναμόρφωση και συμπλήρωση του θεσμικού πλαισίου, που διέπει την προστασία των καταναλωτών, σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
Ασχοληθήκαμε, με 99 θέματα:
• Influencers και ανθυγιεινά τρόφιμα
• Ecolabel - Ευρωπαϊκή Οικολογική Σήμανση,
• Ανθεκτικότητα του νερού,
• Αντιπροσωπευτικές αγωγές,
• Ευέλικτη τιμολόγηση ηλεκτρικού ρεύματος,
• Υπηρεσίες Πληρωμών,
• Αγορές εντός βιντεοπαιχνιδιών,
• Ακαταλληλότητα του νερού της Τρίγλιας,
• Αντιμικροβιακή αντίσταση,
• Ασφάλεια τροφίμων και ζωοτροφών,
• Ασφάλεια προϊόντων,
• Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων,
• Γρήγορη μόδα και προώθηση προϊόντων από influencer,
• Γρήγορη μόδα,
• Δέσμευση των τουριστικών γραφείων για γρήγορη αποζημίωση των καταναλωτών για ακυρώσεις πτήσεων,
• Διάρκεια ζωής προϊόντων,
• Δικαιώματα επιβατών,
• Δικαιώματα επιβατών αεροπορικών εταιρειών,
• Εγγυήσεις προϊόντων,
• Εκμετάλλευση αεροπορικών γραμμών,
• Ενδοκοινοτικές κλήσεις,
• Ενέργεια για το σπίτι,
• Ενεργειακή πολιτική για τους καταναλωτές,
• Ενεργειακή φτώχεια,
• Ενιαία Σήμανση Διαλογής Αποβλήτων στην Ε.Ε .,
• Εξ αποστάσεως συμβάσεις χρηματοοικονομικών υπηρεσιών,
• Έξοδα μεταφοράς αγαθών που παραγγέλλονται σε πλατφόρμες,
• Επαναχορήγηση αχρησιμοποίητων φαρμάκων,
• Επιβολή δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα από Η.Π.Α.,
• Επιδότηση ενοικίου,
• Επιδότηση τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας,
• Ετικέτα ενέργειας για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές,
• Ευθύνη για την τεχνητή νοημοσύνη,
• Ευθύνη παρόχων υπηρεσιών πληρωμών για την πρόληψη των δόλιων συναλλαγών,
• Ευπάθεια των καταναλωτών στις ηλεκτρονικές αγορές και την ασφάλεια των προϊόντων,
• Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα δίκτυα ηλεκτρικού ρεύματος,
• Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την ανθεκτικότητα του νερού,
• Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την ενέργεια,
• Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Κοινωνία των Πολιτών,
• Ευρωπαϊκή Στρατηγική κοινωνικής πολιτικής,
• Ευρωπαϊκοί κανόνες για τα παιχνίδια,
• Εφαρμογή αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας,
• Εφαρμογή του Κανονισμού που αφορά την πρόσβαση των ευπαθών καταναλωτών στις ηλεκτρονικές αγορές και στις αγορές ασφαλών προϊόντων,
• Ισχυρότεροι κανόνες για την αποφυγή της ψηφιακής απάτης ,
• Καλή μεταχείριση των ζώων,
• Καλλυντικά,
• Κανόνες ΔΙΕΠΠΥ (Κανόνες Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών),
• Κανονισμός για τις συσκευασίες προϊόντων,
• Κανονισμός για τις υπηρεσίες πληρωμών,
• Καταναλωτική πίστη,
• Κατάργηση Windows 10 και επιπτώσεις στους καταναλωτές,
• Κατάργηση των έντυπων εγχειριδίων χρήσης για καταναλωτικά προϊόντα από Ε.Ε.,
• Κλιματική αλλαγή,
• Κοινή Αγροτική Πολιτική,
• Μείωση χρόνου νυχτερινού ρεύματος,
• Νέος Ετήσιος Δείκτης Αναπροσαρμογής ασφαλίστρων μακροχρόνιων ασφαλίσεων υγείας (Ε.Δ.Α.),
• Νομοθεσία για τα φαρμακευτικά προϊόντα,
• Οικολογικός Σχεδιασμός Προϊόντων ,
• Πακέτο ενέργειας,
• Παραπλανητικές πρακτικές και «πρασίνισμα» καυσίμων από αεροπορικές εταιρίες,
• Παραπλανητικοί Ισχυρισμοί Ανακύκλωσης,
• Παραπλανητικοί πράσινοι ισχυρισμοί στα χρηματοοικονομικά προϊόντα,
• Πράξη για τα απαραίτητα φάρμακα,
• Πράξη για τα σημαντικά φάρμακα,
• Πράξη για την ψηφιακή δικαιοσύνη,
• Πράξη για την κυκλική οικονομία,
• Πράσινο ξέπλυμα από παραγωγούς φιαλών νερού και αναψυκτικών,
• Πράσινο ξέπλυμα στον τομέα της ενέργειας,
• Πράσινο ξέπλυμα στον τομέα του ηλεκτρικού ρεύματος,
• Πράσινοι ισχυρισμοί από αεροπορικές εταιρείες
• Πρόγραμμα δράσης του φορέα Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών για τις Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (BEREC),
• Προϊόντα προσωπικής υγιεινής με σήμανση ''Ecolabel'',
• Πρόσβαση σε μετρητά και τραπεζικά καταστήματα,
• Προστασία ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον,
• Προστασία του καταναλωτή – δανειολήπτη,
• Προστασία του νερού,
• Προώθηση προϊόντων από influencer,
• Προώθηση σκουπιδοτροφίμων σε παιδιά,
• Σκοτεινά μοτίβα στη γρήγορη μόδα,
• Στεγαστικό πρόβλημα στην Ευρώπη,
• Συμπερίληψη της εγγύησης αγαθών στη σήμανση των προϊόντων,
• Συστήματα τεχνητής νοημοσύνης υψηλού κινδύνου,
• Τελωνειακή μεταρρύθμιση Ε.Ε.,
• Τηλεθέρμανση,
• Τουριστικά Πακέτα,
• Φυτικά μπιφτέκια,
• Φυτικά τρόφιμα,
• Χάρτης υποχρεώσεων προς τους καταναλωτές της Ε.Υ.Α.Θ.,
• Χρεώσεις συναλλαγών από τράπεζες,
• Χρηματοοικονομικός εγγραμματισμός,
• Ψεύτικος ισχυρισμός του Συνδέσμου Τουριστικών Επιχειρήσεων Ενοικιάσεως Αυτοκινήτων Ελλάδος για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα,
• Ψηφιακά δίκτυα,
• Ψηφιακές απάτες,
• Ψηφιακές πλατφόρμες
• Ψηφιακές πληρωμές και ψηφιακό ευρώ,
• Ψηφιακή ασφάλεια,
• Ψηφιακό διαβατήριο προϊόντων,
• Ψηφιακό ευρώ,
• Ψηφιακός χρηματοοικονομικός εγγραμματισμός νέων και ενηλίκων.
Με τα παραπάνω θέματα, ασχοληθήκαμε, είτε σε άμεση διαβούλευση, είτε με γραπτές παρεμβάσεις μας και πρωτοβουλίες, σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό, ευρωπαϊκό, ή διεθνές επίπεδο, με τους φορείς: Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Ελληνική Κυβέρνηση, Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υπουργείο Δικαιοσύνης, Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Υπουργείο Υγείας, Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Υπουργείο Τουρισμού, Υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών, Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων - Ρ.Α.Α.Ε.Υ., Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Εθνικό Φορέα Ελέγχου τροφίμων – Ε.Φ.Ε.Τ, Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή - Ο.Κ.Ε. , Διαχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας – Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε., Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Γενική Γραμματεία Εμπορίου , Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα- ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς – Προοδευτική Συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης – Β.Ε.Θ., Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ενώσεων Καταναλωτών – BEUC, Διατλαντικό Διάλογο Καταναλωτών – TACD, Φορέα Ευρωπαίων Ρυθμιστών Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών- BEREC, European Law Institute.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών επικέντρωσε τη δράση του, το 2025, στα παρακάτω σοβαρά θέματα:
Πράσινη μετάβαση: Το Μάρτιο του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την πρότασή της, για τους πράσινους ισχυρισμούς, η οποία, όμως, περιόριζε τη περιβαλλοντική σήμανση, ενώ θα έπρεπε να διασφαλίσει ότι αυτή η σήμανση είναι αξιόπιστη και ισχυρή. Η πρόταση έπρεπε να απαντάει στο γεγονός ότι 53% των πράσινων ισχυρισμών βασίζονται σε αόριστες, παραπλανητικές, ή ατεκμηρίωτες πληροφορίες και το 61% των καταναλωτών στην Ευρώπη δυσκολεύονται να εντοπίσουν τα πραγματικά πράσινα προϊόντα.
Το Μάρτιο του 2024, το Ευρωκοινοβούλιο υιοθέτησε τη δική του άποψη, η οποία περιείχε βελτιώσεις του κειμένου της Επιτροπής, οι οποίες ήταν σύμφωνες με της προτάσεις της BEUC– Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και του ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών.
Τον Ιούνιο του 2024, το Συμβούλιο υιοθέτησε τη δική του άποψη. Αναμένουμε, σύντομα, την έναρξη των συζητήσεων ανάμεσα στα 3 όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το τελικό κείμενο πρέπει να προστατεύει τους καταναλωτές, από τους ισχυρισμούς που δεν έχουν επιβεβαιωθεί και να απαιτεί, από τις επιχειρήσεις, να αποδεικνύουν τους ισχυρισμούς τους, πριν τους «βάλουν» στην αγορά. Οι ισχυρισμοί πρέπει να είναι διαφανείς και να αντικατοπτρίζουν τις πραγματικές επιπτώσεις των αγαθών στο περιβάλλον.
Επίσης, στα πλαίσια του GreenDeal πρέπει να κατατεθεί η Πράσινη Βιομηχανική Συμφωνία, που θα λαμβάνει υπόψη της τις ανάγκες των καταναλωτών για «καθαρές» τεχνολογίες, όπως για τις μπαταρίες των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, για τις αντλίες θερμότητας και για τα φωτοβολταϊκά.
Η αναμενόμενη Συμφωνία πρέπει να θέσει τις σωστές προδιαγραφές χρηματοδότησης, διόρθωσης των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, εκπομπής σωστών μηνυμάτων μέσω των τιμών, ώστε οι καταναλωτές να μπορέσουν να εμπλακούν, ενεργά, στην πράσινη μετάβαση.
Ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα φάρμακα: Τον Απρίλιο του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε την πρότασή της, για την αναθεώρηση της Οδηγίας για τα φαρμακευτικά προϊόντα και την αναθεώρηση του Κανονισμού για τη διαδικασία έγκρισης φαρμάκων και για την Ευρωπαϊκή Αρχή Φαρμάκων.
Τον Απρίλιο του 2024, το Ευρωκοινοβούλιο υιοθέτησε την άποψή του, για το παραπάνω νομοθετικό πακέτο. Το Συμβούλιο πρέπει να υιοθετήσει, επειγόντως, τη θέση του.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκέντρωσε βασικούς εταίρους της αγοράς, υπό τον τίτλο «Συμμαχία για τα κρίσιμα φάρμακα», ώστε να βρει και άλλα μέτρα για τη διασφάλιση της επάρκειας των φαρμάκων.
Οι καταναλωτές, όμως, σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιμετωπίζουν, σήμερα, εμπόδια, όταν προσπαθούν να αποκτήσουν φάρμακα, που θα βελτιώσουν την υγεία τους. Συχνά, αυτά τα φάρμακα, είτε δεν είναι διαθέσιμα στα φαρμακεία, είτε δεν αποζημιώνονται από τα δημόσια συστήματα υγείας, λόγω υψηλών τιμών.
Οι καταναλωτές (BEUC και ΚΕ.Π.ΚΑ.) ζητήσαμε το τελικό κείμενο, που θα προκύψει, από τις συζητήσεις Επιτροπής, Κοινοβουλίου και Συμβουλίου, να εστιάζει στην πρόσβαση όλων, σε ασφαλή και αποτελεσματικά φάρμακα, σε προσιτές τιμές. Για παράδειγμα θα μπορούσε να θεσμοθετηθεί μια Πράξη για τα Φάρμακα Κρίσιμης Σημασίας.
Στα τέλη του Ιανουαρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε σε διαβούλευση την πρότασή της για την Πράξη για τα Φάρμακα Κρίσιμης Σημασίας, στην οποία BEUC και ΚΕ.Π.ΚΑ. απαντήσαμε ότι πρέπει να διευκολυνθούν οι επενδύσεις για τη διεύρυνση της παραγωγής φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, να δοθούν κίνητρα και επιβραβεύσεις, όταν η αλυσίδα εφοδιασμού επιδεικνύει ανθεκτικότητα, στην προμήθεια του δημοσίου με φάρμακα κρίσιμης σημασίας και να αντιμετωπιστεί η αυξημένη ζήτηση κρατών – μελών με τη συλλογική προμήθεια των φαρμάκων κρίσιμης σημασίας και άλλων φαρμάκων κοινού ενδιαφέροντος.
Επίσης, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συνεχίζονται οι συζητήσεις για το αν τα φυλλάδια, που συνοδεύουν τα φάρμακα, θα είναι εκτυπωμένα σε χαρτί και μέσα στη συσκευασία των φαρμάκων, ή αν θα είναι ηλεκτρονικά. Τα κράτη – μέλη έχουν διαφορετικές απόψεις:
• 7 κράτη – μέλη (μεταξύ των οποίων η Ελλάδα) θέλουν η απόφαση αυτή να αφεθεί στη διακριτική ευχέρεια των κρατών – μελών.
• 11 κράτη – μέλη υποστηρίζουν τα ηλεκτρονικά φυλλάδια.
Οι συζητήσεις συνεχίζονται.
Τέλος οι φαρμακοποιοί, που δραστηριοποιούνται σε ιδιωτικά φαρμακεία και οι νοσοκομειακοί φαρμακοποιοί έχουν εκφράσει επιφυλάξεις, για τη συμμαχία Gravitate, μια συνεργασία συγχρηματοδοτούμενη, από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη βιομηχανία. Σκοπός της συνεργασίας αυτής είναι η ανάπτυξη εργαλείων πληροφόρησης για θέματα υγείας. Οι φαρμακοποιοί εκφράζουν φόβους, για κακή χρήση αυτών των εργαλείων, ειδικά αν επιτρέπουν την άμεση επαφή φαρμακευτικών εταιριών και ασθενών.
Εναλλακτική επίλυση διαφορών: Τον Οκτώβριο του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την αναθεώρηση της Οδηγίας, για την Εναλλακτική Επίλυση Διαφορών, ώστε να επικαιροποιηθούν και να απλοποιηθούν οι κανόνες, για αυτή τη διαδικασία καθώς και να προσαρμοστούν, στις ψηφιακές αγορές.
Το Ευρωκοινοβούλιο και το Συμβούλιο υιοθέτησαν τις δικές τους απόψεις, το 2024 και αναμένουμε να αρχίσουν οι συζητήσεις ανάμεσα στα τρία Ευρωπαϊκά όργανα, το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Στο τελικό κείμενο, πρέπει να περιληφθούν διατάξεις, που θα ενισχύουν την ανεξαρτησία, την εξειδίκευση και την αμεροληψία των οργάνων της εναλλακτικής επίλυσης διαφορών και που θα καθιστούν τη συμμετοχή των εμπόρων υποχρεωτική. Η διαδικασία πρέπει να είναι δωρεάν για τους καταναλωτές.
Δικαιώματα επιβατών: Το Νοέμβριο του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε δύο νομοθετικές προτάσεις, για τα δικαιώματα των επιβατών. Μια πρόταση Κανονισμού για τα δικαιώματα επιβατών στις πολυτροπικές μεταφορές και μια πρόταση Κανονισμού για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των επιβατών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα τρία Ευρωπαϊκά όργανα αναμένεται να ξεκινήσουν τις συνομιλίες, για να συμφωνήσουν το τελικό κείμενο.
Το τελικό κείμενο πρέπει να περιλαμβάνει:
• Ισχυρές διατάξεις, για την εφαρμογή των δικαιωμάτων, για την εύκολη και γρήγορη πρόσβαση σε αποζημίωση, για την πλήρη, κατανοητή και έγκαιρη ενημέρωση των επιβατών πολυτροπικών μεταφορών, για τις διαδικτυακές κρατήσεις μέσω μεσαζόντων σε όλα τα είδη των μεταφορών,
• Την εισαγωγή της υποχρεωτικότητας της προστασίας από χρεωκοπία,
• Τη θεσμοθέτηση του δικαιώματος της δωρεάν ακύρωσης εισιτηρίων σε περίπτωση εκτάκτων συνθηκών.
Το Νοέμβριο του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε μια νομοθετική πρόταση, για την αναθεώρηση της Οδηγίας για τα Οργανωμένα Ταξίδια. Η πρόταση θα συζητηθεί στο Συμβούλιο (ελπίζουμε) το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Η νέα Οδηγία πρέπει να περιέχει:
• Ελάχιστες προδιαγραφές για τα κουπόνια (voucher),
• Διευκρινήσεις για τα δικαιώματα των καταναλωτών σε περίπτωση ακύρωσης του ταξιδιού, ή έκδοσης ταξιδιωτικών οδηγιών,
• Κανόνες για την έγκαιρη αποζημίωση των καταναλωτών,
• Κανόνες προστασίας σε περιπτώσεις χρεωκοπίας, κανόνες για τον περιορισμό των προκαταβολών.
•
Ψηφιακή πολιτική: Η Ευρωπαϊκή ψηφιακή πολιτική έχει μεγάλα κενά, τα οποία πρέπει να συμπληρωθούν, ώστε η ψηφιακή μετάβαση να είναι συμπεριληπτική και να ωφελεί τους καταναλωτές. Ας δούμε τα ζητήματα ένα προς ένα:
Προστασία δεδομένων: Τον Ιούλιο του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιοποίησε την πρότασή της να εναρμονίσει τις διαδικασίες διαχείρισης διασυνοριακών παραπόνων, που προβλέπονται από το Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων. Τον Απρίλιο του 2024, το Ευρωκοινοβούλιο υιοθέτησε την άποψή του, για την πρόταση και το Συμβούλιο τη δική του, τον Ιούνιο του 2024.
Η εναρμόνιση πρέπει:
• Να αφαιρέσει μη απαραίτητα βάρη, από τη διαδικασία, ώστε αυτή να γίνει πιο γρήγορη,
• Mην επιτρέπει την εφαρμογή εθνικών κανόνων που υποβαθμίζουν την προστασία των καταναλωτών,
• Nα δώσει δικαιώματα στους παραπονούμενους συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων της ακρόασης σε όλα τα στάδια της διαδικασίας και της πρόσβασης στα έγγραφα, που είναι απαραίτητα για να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους,
• Nα θεσμοθετήσει τη στενή συνεργασία των αρχών προστασίας δεδομένων με τις υπόλοιπες αρχές, να θέσει συγκεκριμένες προθεσμίες τόσο για την εποπτεύουσα αρχή όσο και για όλες τις υπόλοιπες εμπλεκόμενες αρχές.
• Πράξη για τη δικαιοσύνη στο διαδίκτυο: Τον Οκτώβριο του 2024, η Ευρωπαική Επιτροπή δημοσιοποίησε τα αποτελέσματα του ελέγχου για την καταλληλόλητα της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών στο ψηφιακό περιβάλλον. Η αναφορά έδειξε ότι η υπάρχουσα Ευρωπαϊκή νομοθεσία, δεν παρέχει επαρκή προστασία, απέναντι σε βλαπτικές εμπορικές πρακτικές, στο ψηφιακό περιβάλλον, όπως π.χ. τα σκοτεινά μοτίβα (darkpatterns), ο εθιστικός σχεδιασμός, η προώθηση αγαθών από ινφλουένσερς και οι προσωποποιημένες διαφημίσεις.
Η νομοθεσία, λοιπόν, χρειάζεται επικαιροποίηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει την Πράξη για τη Δικαιοσύνη στο διαδίκτυο, μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2025, όμως ακόμη τη περιμένουμε.
Η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών ζητήσαμε:
• Η δικαιοσύνη στο ψηφιακό περιβάλλον πρέπει να διασφαλίζεται και εκ των προτέρων και από το σχεδιασμό του, ώστε να υποστηρίζει την ελεύθερη επιλογή των καταναλωτών.
• Το βάρος της απόδειξης, για τυχόν παραβιάσεις της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας πρέπει να το φέρει ο έμπορος, γιατί οι καταναλωτές δεν έχουν πρόσβαση στις απαραίτητες πληροφορίες.
• Πρέπει να υπάρξει γενική απαγόρευση των σκοτεινών μοτίβων και του εθιστικού σχεδιασμού.
• Πρέπει να ρυθμιστούν οι χειριστικές πρακτικές χρέωσης των καταναλωτών, εντός των βιντεοπαιχνιδιών.
• Η προώθηση αγαθών από ινφλουένσερς πρέπει να διέπεται από κανόνες διαφάνειας και να απαγορευτεί η προώθηση επικίνδυνων αγαθών.
• Απαιτείται ένα ισχυρό νομοθετικό πλαίσιο, για τα παιδιά, στο ψηφιακό περιβάλλον.
• Οι καταναλωτές πρέπει να έχουν τον έλεγχο των προσωπικών τους δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την προσωποποίηση των διαφημίσεων.
• Πρέπει να απαγορευτεί η χρήση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων και αναγνώρισης συναισθημάτων, που χρησιμοποιούνται για να αποκαλυφθούν τα ευάλωτα σημεία των ατόμων.
• Οδηγία για την ευθύνη για την Τεχνητή Νοημοσύνη (Τ.Ν. – ΑΙ):Το Σεπτέμβριο του 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιοποίησε ένα νομοθετικό πακέτο, που περιλάμβανε μια πρόταση αναθεώρησης της Οδηγίας για τη Γενική Ασφάλεια των Προϊόντων και μια πρόταση Οδηγίας για την προσαρμογή των κανόνων της αστικής ευθύνης, στη τεχνητή νοημοσύνη. Πρόσφατα, υιοθετήθηκε η τροποποιημένη Οδηγία, για τη Γενική Ασφάλεια Προϊόντων, αλλά το Ευρωκοινοβούλιο και το Συμβούλιο, ακόμα, εργάζονται πάνω στις θέσεις τους, για την ευθύνη για την Τ.Ν.
• Οι καταναλωτές ζητούμε:
• Δεν πρέπει να απαιτείται από τους καταναλωτές να αποδεί8ξουν κάποιο σφάλμα λειτουργίας της Τ.Ν., όταν ζητούν αποζημίωση για βλάβη που υπέστησαν. Ένας τέτοιος κανόνας καθιστά αδύνατη την κατάθεση παραπόνων, από τους καταναλωτές.
• Το βάρος της απόδειξης πρέπει να βαρύνει το σύστημα της Τ.Ν. Οι καταναλωτές πρέπει να αποδεικνύουν μόνον τη ζημία που υπέστησαν.
• Η Οδηγία πρέπει να καλύπτει και τις υλικές και τις άυλες ζημίες (όπως π.χ. μη πρόσληψη, ή απόρριψη αίτησης δανείου, λόγω λανθασμένης απόφασης από την Τ.Ν.).
Πράξη για τα ψηφιακά δίκτυα: Μετά από την Έκδοση της Λευκής Βίβλου, το Φεβρουάριο του 2024, η BEUC–Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών ζητήσαμε, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει μια Πράξη για τα Ψηφιακά Δίκτυα, η οποία πρέπει να προβλέπει:
• Ο Ευρωπαϊκός Κώδικας Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών εφαρμόζεται, πλήρως, σε όλη της Ευρωπαϊκή Ένωση.
• Η Πράξη για τα Ψηφιακά Δίκτυα δεν πρέπει να έρχεται σε σύγκρουση με τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών, ο οποίος προβλέπει την προώθηση του ανταγωνισμού, της Εσωτερικής Αγοράς και της προστασίας των τελικών χρηστών.
• Οι καταναλωτές χρειάζονται πρόσβαση σε οικονομικά προσιτό και υψηλής ποιότητας διαδίκτυο, ώστε να συμμετέχουν στη ψηφιακή οικονομία και κοινωνία.
• Πριν το 2030, πρέπει να γίνει προτεραιότητα η δημιουργία υποδομών σε σημεία, όπου η συνδεσιμότητα απουσιάζει, ή είναι προβληματική, όπως απομακρυσμένες περιοχές, ή συνδέσεις ευάλωτων καταναλωτών.
• Πρέπει να μην επιτραπούν τα τέλη διαδικτύου, ή άλλες έμμεσες χρεώσεις από παρόχους περιεχομένου, σε παρόχους τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών.
• Οποιοδήποτε μέτρο, που θα αυξήσει τις επενδύσεις, σε υψηλής ποιότητας ευρυζωνικό δίκτυο, πρέπει να διαφυλάσσει τον ανταγωνισμό, να διασφαλίζει την ουδετερότητα του διαδικτύου και να αποφεύγει την απορρύθμιση της αγοράς.
Προστασία της ιδιωτικότητας στο διαδίκτυο: Τον Ιανουάριο του 2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε έναν Κανονισμό για την προστασία της ιδιωτικότητας στο διαδίκτυο. Τον Οκτώβριο του 2017, το Ευρωκοινοβούλιο υιοθέτησε μια πολύ ισχυρή και φιλική στους καταναλωτές άποψη. Το Φεβρουάριο του 2021, η Πορτογαλική Προεδρεία κάλεσε σε συζήτηση τα τρία Ευρωπαϊκά όργανα και το Μάιο του 2021 ξεκίνησαν οι συζητήσεις, αλλά, δυστυχώς, ακόμα περιμένουμε τα αποτελέσματα.
Οι καταναλωτές (BEUC και ΚΕ.Π.ΚΑ.) ζητήσαμε:
• Οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες πρέπει να είναι εμπιστευτικές. Δεν πρέπει να επιτρέπεται να γίνεται επεξεργασία των δεδομένων από τις τηλεπικοινωνίες, με βάση γενικές νομικές διατάξεις, όπως «έννομο συμφέρον», ή «συμβατός σκοπός».
• Οι εκ των προτέρων ρυθμίσεις συσκευών και λογισμικού πρέπει να παράσχουν την υψηλότερη δυνατή προστασία της ιδιωτικότητας των χρηστών. Η απλή παροχή πληροφόρησης, για αυτές τις ρυθμίσεις, δεν πρέπει να επιτρέπεται να υποβαθμίσει την προστασία δεδομένων, που παρέχει το άρθρο 25 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων.
• Οι δραστηριότητες των καταναλωτών στο διαδίκτυο δεν πρέπει να παρακολουθούνται χωρίς τη συναίνεσή τους.
• Οι καταναλωτές πρέπει να μπορούν να βασιστούν σε Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, οι οποίες να μπορούν να εκπροσωπούν τα συμφέροντά τους.
•
Ενέργεια: Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ursula von der Leyen, έδωσε οδηγίες, στα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, να σχεδιάσουν νέες διαφορετικές στρατηγικές και δράσεις, για την ενεργειακή πολιτική της Ευ. Ένωσης, κατά τη διάρκεια της νέας θητείας. Η νέα Επιτροπή πρέπει να ετοιμάσει ένα «Σχέδιο για οικονομικά προσιτές κατοικίες» και γρήγορα να δημοσιεύσει το «Πακέτο για την ενέργεια για τους πολίτες» καθώς και το «Πρόγραμμα Δράσης για τις Προσιτές Τιμές στην Ενέργεια».
Οι καταναλωτές BEUC και ΚΕ.Π.ΚΑ. ζητήσαμε:
• Το σχέδιο για τις οικονομικά προσιτές κατοικίες πρέπει να περιλαμβάνει όχι μόνον τις νέες, αλλά και την ανακαίνιση των παλαιών.
• Το πακέτο για την ενέργεια για τους πολίτες, πρέπει να παρέχει συστάσεις για την καλύτερη εφαρμογή των δικαιωμάτων των καταναλωτών, στον τομέα της ενέργειας, όπως π.χ. η προστασία των καταναλωτών που υπογράφουν συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης.
• Το σχέδιο για τις προσιτές τιμές ενέργειας πρέπει να περιέχει μέτρα για την ευέλικτη κατανάλωση ενέργειας, την ενίσχυση της κατανάλωσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τα οποία μέτρα θα μπορούν να θωρακίσουν τους καταναλωτές, από τις πολύ υψηλές τιμές ενέργειας.
Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες: Η πρόσβαση των καταναλωτών, στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, είναι πολύ σημαντική, ώστε να μην αποκλειστούν, από το οικονομικό γίγνεσθαι. Μάλιστα, όταν μιλάμε για ψηφιακές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη για τους καταναλωτές.
Αυτή τη στιγμή, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συζητούνται:
Ψηφιακό ευρώ: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιοποίησε τις νομοθετικές της προτάσεις για το ψηφιακό ευρώ και το νομικό του καθεστώς, τον Ιούνιο του 2023. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αρχίσει, τώρα να προετοιμάζει την πιθανή έκδοση του ψηφιακού ευρώ.
Οι καταναλωτές BEUC και ΚΕ.Π.ΚΑ. ζητήσαμε:
• Ο σχεδιασμός τους πρέπει να έχει τους καταναλωτές, στο κέντρο και να καθοδηγείται από το δημόσιο συμφέρον, όχι από τις τράπεζες.
• Ο σχεδιασμός πρέπει να ακολουθεί τις αρχές της προστασίας της ιδιωτικότητας, επιτρέποντας την ανωνυμία, σε συναλλαγές μέχρι ενός ποσού, εφόσον συμμορφώνονται με τη νομοθεσία, για το ξέπλυμα του μαύρου χρήματος.
• Πρέπει να επιτρέπει τις συναλλαγές και εκτός διαδικτύου, ώστε να αυξηθεί η αναγνωρισιμότητά του και η αποδοχή του.
• Πρέπει να βελτιώνει τη συμπερίληψη και να επιτρέπει την πρόσβαση, σε αυτό, όλων των καταναλωτών.
• Πρέπει να διασφαλιστεί η δίκαιη αποζημίωση, σε περίπτωση απάτης.
• Τα μετρητά πρέπει να συνεχίσουν να γίνονται αποδεκτά και οι καταναλωτές να έχουν πρόσβαση σε αυτά.
Νομοθεσία για τις υπηρεσίες πληρωμών: Το νομοθετικό πακέτο για τις υπηρεσίες πληρωμών, που δημοσιοποιήθηκε, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον Ιούνιο του 2023, αποτελείται από μια Οδηγία και έναν Κανονισμό.
Το Ευρωκοινοβούλιο υιοθέτησε την αναφορά του, τον Απρίλιο του 2024.
Οι καταναλωτές BEUC και ΚΕ.Π.ΚΑ. απαιτούμε:
• Ένα ισχυρό πλαίσιο προστασίας των καταναλωτών, από απάτες.
• Το δικαίωμα αποζημίωσης, για όλες τις περιπτώσεις απάτης, συμπεριλαμβανομένων των εξουσιοδοτημένων συναλλαγών, οι οποίες, σήμερα, εξαιρούνται, από την αποζημίωση.
• Ευθύνη των τραπεζών, για όλες τις απάτες, ώστε να έχουν κίνητρο να επενδύσουν, στην πρόληψη της απάτης, τόσο στις προσωποποιημένες όσο και στις ανώνυμες συναλλαγές.
• Ένα αποτελεσματικό σύστημα εποπτείας, που θα επιτρέψει τον εύκολο χειρισμό των παραπόνων των καταναλωτών.
• Περαιτέρω βελτιώσεις για μια ισχυρή ταυτοποίηση των πελατών, έτσι ώστε να μην αντιμετωπίζουν πρόβλημα οι καταναλωτές χωρίς έξυπνο τηλέφωνο, ή οι καταναλωτές με αναπηρία.
Καταθέσεις και επενδύσεις: Η Πολωνική Προεδρεία πρέπει να εστιάσει, στις συνομιλίες, για την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για τις επενδύσεις των καταναλωτών και να διασφαλίσει ότι όλοι οι καταναλωτές έχουν πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας και χαμηλού κόστους καταθέσεις και επενδύσεις. Η ημερομηνία, για την έναρξη των συνομιλιών ανάμεσα στα τρία όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορίστηκε η 18η Μαρτίου 2025.
Οι καταναλωτές BEUC και ΚΕ.Π.ΚΑ. απαιτούμε:
• Πανευρωπαϊκή απαγόρευση κινήτρων για τους χρηματοοικονομικούς συμβούλους, που συμβουλεύουν τους καταναλωτές για τα χρηματοοικονομικά προϊόντα.
• Απαγόρευση των επενδυτικών προϊόντων χαμηλής ποιότητας, είτε μέσω εποπτείας, είτε μέσω νομοθεσίας. Δηλαδή, να αποσυρθούν από την αγορά, όσα, ήδη, κυκλοφορούν και να απαγορευτεί η τοποθέτηση νέων χαμηλής ποιότητας, στην αγορά.
• Άμεση αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της σημερινής νομοθεσίας, για να διαπιστωθεί αν η νομοθεσία αυτή ήταν αποτελεσματική και επομένως, απαιτείται η προταθείσα τροποποίηση.
• Εστίαση της τροποποίησης στη βελτίωση της θέσης των μικρών επενδυτών, ώστε να γίνουν οι επενδύσεις θελκτικότερες, στους καταναλωτές.
• Θεσμοθέτηση ενός συγκεκριμένου συνταξιοδοτικού επενδυτικού προϊόντος, με χαμηλό κόστος και υψηλές αποδόσεις, που θα είναι εύκολα προσβάσιμο, σε όλους τους καταναλωτές.
Ανοιχτή χρηματοδότηση – Ανοιχτή τραπεζική: Η ανοιχτή τραπεζική (πρακτική κατά την οποία οι τράπεζες επιτρέπουν, σε εξουσιοδοτημένους και πιστοποιημένους τρίτους, να έχουν πρόσβαση, σε τραπεζικά δεδομένα των χρηστών και να μπορούν να τα διαβάζουν, όχι όμως, να τα διαχειρίζονται. Π.χ. ένας χρήστης δίνει, σε μια εφαρμογή σύγκρισης προγραμμάτων ασφάλισης, πρόσβαση στα τραπεζικά του δεδομένα, για να του βρει και να του προτείνει το ασφαλιστικό πρόγραμμα, που του ταιριάζει καλύτερα) και η ανοιχτή χρηματοδότηση (πρόσβαση, κοινοχρησία και χρήση ορισμένων κατηγοριών δεδομένων πελατών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών ψηφιακών υπηρεσιών) αλλάζουν τον τρόπο λειτουργίας των χρηματοοικονομικών αγορών, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό, προς όφελος επιχειρήσεων και καταναλωτών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον Ιούνιο του 2023, δημοσιοποίησε την πρόταση Κανονισμού, για την πρόσβαση στα οικονομικά δεδομένα (Κανονισμός FIDA). Το Ευρωκοινοβούλιο υιοθέτησε τη θέση του, τον Απρίλιο του 2023 και το Συμβούλιο, το Δεκέμβριο του 2024.
Το πρώτο εξάμηνο του 2025, πρέπει να ξεκινήσουν οι συζητήσεις, ανάμεσα στα τρία όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι καταναλωτές (BEUC και ΚΕ.Π.ΚΑ.) απαιτούμε:
• Οι καταναλωτές πρέπει να έχουν τον πλήρη έλεγχο των δεδομένων τους, στα οποία επιτρέπεται η πρόσβαση, μόνο μετά τη συναίνεσή τους.
• Τα δεδομένα που εμπίπτουν στους σκοπούς του Κανονισμού FIDA, πρέπει να ελεγχθούν, ξανά, ώστε να περιλαμβάνουν μόνον δεδομένα οικονομικά και όχι δεδομένα, από δραστηριότητες των καταναλωτών, στο διαδίκτυο (δημιουργία προφίλ καταναλωτή για εμπορικούς λόγους), ώστε να αποφεύγονται αποκλεισμοί.
• Το ρυθμιστικό πλαίσιο προστασίας δεδομένων πρέπει να είναι υποχρεωτικό και να περιλαμβάνει περισσότερες τραπεζικές υπηρεσίες και ασφαλιστικά προιόντα, ώστε να αποφεύγονται οι αποκλεισμοί.
• Οι πίνακες αδειών που χορηγούν οι καταναλωτές για πρόσβαση στα τραπεζικά τους δεδομένα πρέπει να βοηθούν τους καταναλωτές να ελέγχουν καλύτερα τα δεδομένα τους, να είναι εύκολα προσβάσιμοι και να περιέχουν πληροφόρηση σύμφωνα με το Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων και την Οδηγία για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές.
• Οι επιχειρήσεις, όταν έχουν πρόσβαση σε δεδομένα καταναλωτών, πρέπει να συμμορφώνονται αυστηρά με το Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων.
Τρόφιμα: Αναμένουμε, πολύ σύντομα, την παρουσίαση του οράματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για τη γεωργία και τα τρόφιμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε υποσχεθεί ότι οι προτάσεις της θα κατατίθoνταν τις πρώτες 100 ημέρες της νέας της θητείας.
Οι καταναλωτές (BEUC και ΚΕ.Π.ΚΑ.) ζητούμε:
• Το όραμά μας, πρέπει να εστιάσει στους τρόπους με τους οποίους η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη – μέλη θα καταστήσουν την υγιεινή και βιώσιμη διατροφή, μια εύκολη και οικονομικά προσιτή επιλογή, για όλους τους καταναλωτές.
• Για να διευκολυνθούν οι καταναλωτές να κάνουν υγιεινότερες επιλογές τροφίμων, πρέπει να εφαρμοστούν μια πανευρωπαϊκή υποχρεωτική σήμανση, στο εμπρός τμήμα της συσκευασίας καθώς και ο περιορισμός της προώθησης ανθυγιεινών τροφίμων, σε παιδιά.
• Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αναπτύξει ένα σχέδιο δράσης, για να προωθήσει την παραγωγή και κατανάλωση τροφίμων, που παράγονται από φυτά.
Επίσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Μάρτιο του 2024, ανακοίνωσε σχέδια μέτρων, που θα βελτίωναν τη θέση των αγροτών, στη διατροφική αλυσίδα.
Ιδρύθηκε το Παρατηρητήριο της Αγρό-διατροφικής Αλυσίδας, για να ενισχύσει τη διαφάνεια, στα κόστη και στις εμπορικές πρακτικές και η Επιτροπή σχεδιάζει τροποποιήσεις, στην Οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και στον Κανονισμό για την Ενιαία Αγορά.
Οι καταναλωτές (BEUC και ΚΕ.Π.ΚΑ.) απαιτούμε:
• Το Παρατηρητήριο της Αγρό-διατροφικής Αλυσίδας πρέπει να φέρει διαφάνεια στο πού πηγαίνουν τα χρήματα των καταναλωτών στη διατροφική αλυσίδα.
• Απαιτείται προσοχή, στις εξαιρέσεις από τη νομοθεσία για τον ανταγωνισμό, που δόθηκαν από τον Κανονισμό για την Ενιαία Αγορά, για να μην οδηγηθούμε σε καρτέλ τιμών.
• Τα τρόφιμα που εισάγονται, από τρίτες χώρες, πρέπει να συμμορφώνονται με τους ίδιους κανόνες και πρότυπα (περιβαλλοντικά και καλής μεταχείρισης των ζώων), με τα οποία συμμορφώνονται και τα τρόφιμα, που παράγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
• Πρέπει να εκδοθεί η εφαρμοστική πράξη, η οποία εκκρεμεί, για την απαγόρευση χρήσης αντιβιοτικών για ανάπτυξη, στις εισαγωγές.
Αναμόρφωση των τελωνείων: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την αναμόρφωση της τελωνειακής πολιτικής, το Μάιο του 2023. Το Ευρωκοινοβούλιο υιοθέτησε τη θέση του, τον Απρίλιο του 2024 και το Συμβούλιο άρχισε τη συζήτηση το καλοκαίρι του 2024. Απαιτείται άμεση αναμόρφωση της τελωνειακής πολιτικής, για να προστατευτούν οι καταναλωτές, από επικίνδυνα και μη συμβατά προϊόντα, που εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Αγορά.
Οι καταναλωτές (BEUC και ΚΕ.Π.ΚΑ.) ζητήσαμε:
• Τελωνειακές αρχές, που θα είναι καλά εξοπλισμένες, με προσωπικό, χρήματα, εκπαιδευτικούς πόρους και εργαλεία νέας τεχνολογίας,
• Ασφαλείς και συμβατές με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία εισαγωγές,
• Μη επιβολή επί πλέον δασμών που επιβάλλονται, στην παράδοση,
• Αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών, μεταξύ των τελωνειακών αρχών και των υπόλοιπων αρχών, που θα πρέπει να συνεργάζονται επί τόπου και να εκπαιδεύονται, μαζί.
Ασφάλεια παιχνιδιών: Οι καταναλωτές πιστεύουν ότι όλα τα προϊόντα, στην Ενιαία Αγορά, είναι ασφαλή. Αυτό ισχύει και για τα παιχνίδια, επειδή τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι καταναλωτές. Όμως, υπάρχουν προβλήματα. Το Μάιο του 2023, εφτά οργανώσεις, μέλη της BEUC – Ευρωπαϊκής Οργάνωσης Καταναλωτών βρήκαν ότι 60% των 121 παιχνιδιών και προϊόντων για παιδιά περιείχαν μια, ή περισσότερες χημικές ουσίες, που προκαλούσαν ενδοκρινολογικές διαταραχές και μάλιστα κάποιες ήταν παράνομες.
Τον Ιούλιο του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε έναν Κανονισμό για την ασφάλεια των παιχνιδιών, ο οποίος αντικαθιστούσε την Οδηγία του 2009. Το Ευροκοινοβούλιο υιοθέτησε την άποψή του το Μάρτιο του 2024 και το Συμβούλιο το Μάιο του 2024. Οι συζητήσεις ανάμεσα στα τρία όργανα άρχισαν το Νοέμβριο του 2024. Πρέπει, όμως, να ολοκληρωθούν το συντομότερο δυνατό.
Οι καταναλωτές (BEUC και ΚΕ.Π.ΚΑ.) ζητήσαμε:
• Ο Κανονισμός πρέπει να διέπεται από την Αρχή της Προφύλαξης και οι κίνδυνοι από τα συνδεδεμένα παιχνίδια, ή τα παιχνίδια με τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να αντιμετωπιστούν, με ειδικές διατάξεις.
• Η κατεύθυνση της απαγόρευσης των πλέον βλαπτικών χημικών ουσιών καθώς και όσων υποπτευόμαστε ότι είναι ενδοκρινολογικοί διαταράκτες πρέπει να διατηρηθεί. Επίσης, πρέπει να εισαχθούν διατάξεις, που θα προστατεύουν τους καταναλωτές, από συνδυασμένη έκθεση σε χημικές ουσίες.
• Πρέπει να επιβληθούν ανώτατα όρια θορύβου, ώστε να αποφύγουμε προβλήματα ακοής, στα παιδιά.
• Οι καταναλωτές πρέπει να προστατεύονται, καλύτερα, από επικίνδυνα παιχνίδια, που αγοράζουν, μέσω διαδικτύου. Οι πλατφόρμες αγορών πρέπει να θεωρούνται υπεύθυνες, για μη συμμόρφωση, με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όταν δε μπορεί να εντοπιστεί άλλος υπεύθυνος οικονομικός φορέας.
• Η εισαγωγή του ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος θα διευκολύνει τους μηχανισμούς εποπτείας της αγοράς και τις τελωνειακές αρχές. Για τους καταναλωτές, η πρόσβαση στο ψηφιακό διαβατήριο πρέπει να είναι δωρεάν.
• Πρέπει να εισαχθούν κριτήρια αναγνωσιμότητας, π.χ. μέγεθος γραμματοσειράς. Αντίθεση χρωμάτων κ.λπ. καθώς και ένα εικονόγραμμα, για τις προειδοποιήσεις, στις ετικέτες των παιχνιδιών.
Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε για ποιά από αυτά τα θέματα, που τέθηκαν στις αρχές του 2025, πραγματοποιήθηκε κάποια πρόοδος.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. (Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών) κατέθεσε πρόταση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα DashBoarD (DebtAdvice Services Heading the Breaking of a Debtloop) Συμβουλευτικές υπηρεσίες για υπερχρεωμένα νοικοκυριά, ώστε να ξεφύγουν από τη «θηλειά» του χρέους, το οποίο εγκρίθηκε και ξεκίνησε την 1η Απριλίου 2025.
Το πρόγραμμα DashBoarD στοχεύει στο να αυξήσει και να διευκολύνει την πρόσβαση των υπερχρεωμένων καταναλωτών σε στέρεες και αξιόπιστες πληροφορίες και υπηρεσίες αναφορικά με τη διαχείριση του χρέους. Το ΚΕ.Π.ΚΑ., είναι ο φορέας που θα υλοποιήσει όλο το πρόγραμμα. Από το 2004, το πρόβλημα της υπερχρέωσης των νοικοκυριών όπως και οι επιπτώσεις της, ήταν εμφανείς και συνηθισμένες στην Ελλάδα, ενώ μία απότομη αύξηση στα δάνεια προς τα νοικοκυριά καταγράφονταν κάθε χρόνο, μέχρι το 2010, σύμφωνα με την έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ., ήταν η πρώτη οργάνωση που πήρε την πρωτοβουλία να ζητήσει την δημιουργία ενός νόμου για την πτώχευση των καταναλωτών. Το ΚΕ.Π.ΚΑ. άσκησε πιέσεις στις διαδοχικές κυβερνήσεις για τη θέσπιση του νόμου για τους χρεωκοπημένους καταναλωτές για 6 χρόνια, με σκοπό την προστασία των υπερχρεωμένων καταναλωτών, και τελικά το 2010, η χώρα μας είχε νομική προστασία για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά με τον νόμο Ν. 3869/2010.
Ο στόχος ήταν διττός. Από τη μία πλευρά, να βοηθήσει τους καταναλωτές, οι οποίοι εξαιτίας κάποιων δυσάρεστων ή απρόβλεπτων γεγονότων ή ατυχών επιλογών, κινδύνευαν να χάσουν την περιουσία τους με αποτέλεσμα, να μείνουν χωρίς σπίτι, να έχουν προβλήματα με τη δικαιοσύνη, να υποφέρουν και να οδηγούνται σε αδιέξοδο, καταλήγοντας στον οικονομικό και κοινωνικό αποκλεισμό τους και στην αβεβαιότητα της επανένταξης τους. Από την άλλη πλευρά, τα οικονομικά ιδρύματα θα έπρεπε να πιεστούν, ώστε να προχωρήσουν σε υπεύθυνο δανεισμό.
Δυστυχώς, πολυάριθμες τροποποιήσεις πραγματοποιήθηκαν τα επόμενα χρόνια στην αρχική νομοθεσία και την κατέστησαν ανεφάρμοστη. Από τις 28/02/2019, ύστερα από την κατάργηση της δυνατότητας προστασίας της πρώτης κατοικίας, που παρείχε ο παραπάνω νόμος, η προστασία του κατέστη ελλιπής. Θα μπορούσαν οι υπερχρεωμένοι καταναλωτές να διευθετήσουν τα χρέη τους, αλλά δε θα μπορούσα να σώσουν τη κύρια κατοικία τους.
Η κατάσταση για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά επιδεινώνονταν διαρκώς, με τη 10ετή οικονομική κρίση στην Ελλάδα που ακολουθήθηκε από την πανδημία του COVID-19. Σύμφωνα με τη μελέτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την υπερχρέωση των ευρωπαίων καταναλωτών και τις συνέπειες αυτής, η δυνατότητα ενός νοικοκυριού να «φέρει τις δύο άκρες σε μία» σε συνδυασμό με συνολικό οικογενειακό εισόδημα του, είναι εφικτή, μόνο με δυσκολία ή μεγάλη δυσκολία στις χώρες όπως: Βουλγαρία, Ελλάδα, Λετονία και Ουγγαρία. Σε όλες αυτές τις χώρες τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν δυσκολίες να τα βγάλουν πέρα σε ποσοστά που πλησίαζαν ή υπερέβαιναν το 60%.
Την ίδια στιγμή, οι καταναλωτές στην Ελλάδα, δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι σχετικά με τις υπηρεσίες που παρέχονται για τη διευθέτηση του χρέους, ενώ είναι επιφυλακτικοί για την αξιοπιστία και αποδοτικότητα αυτών. Το ΚΕ.Π.ΚΑ. είναι ένας αναγνωρισμένος φορέας καταναλωτών καταγεγραμμένος στο μητρώο του Υπουργείου Ανάπτυξης και πιστοποιημένος για τη συμμόρφωση του με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων. Διαθέτει πολυετή εμπειρία στη συμβουλευτική των καταναλωτών σχετικά σε ποικίλα θέματα, τα οποία συμπεριλαμβάνουν τη διευθέτηση χρέους. Επίσης, μετράει πολυάριθμες υποθέσεις επιτυχούς διαχείρισης του χρέους.
Οι κύριοι στόχοι του προγράμματος είναι:
• Η δημιουργία μιας πλήρως προσβάσιμης, αξιόπιστης διαδικτυακής πλατφόρμας η οποία θα παρέχει στους καταναλωτές συμβουλές και πληροφόρηση για τη διαχείριση του χρέους τους. Η πλατφόρμα, η οποία θα είναι φιλική προς τους καταναλωτές, θα είναι ενσωματωμένη στην ιστοσελίδα του ΚΕ.Π.ΚΑ.
• Η διενέργεια σεμιναρίων προς μεμονωμένους καταναλωτές, για την απόκτηση γνώσεων σχετικά με τον οικογενειακό προϋπολογισμό, τα χρηματοοικονομικά προϊόντα, τις πιθανές παγίδες-απάτες που μπορεί να αντιμετωπίσουν, την πρόληψη της υπερχρέωσης, την αντιμετώπιση της υπερχρέωσης
• Η προσφορά εξατομικευμένων συμβουλών που θα παρέχονται, είτε δια ζώσης, είτε διαδικτυακά σε καταναλωτές που κατοικούν στη Θεσσαλονίκη και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Οι συμβουλές θα είναι προσαρμοσμένες στην εκάστοτε περίπτωση.
• Η διοργάνωση ανοιχτών εκδηλώσεων ώστε το ευρύ κοινό να γνωρίσει το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα DashBoarD και να ενημερωθεί για τις δυνατότητες πρόληψης και αντιμετώπισης οφειλών.
• Η καλλιέργεια νοοτροπίας πληροφορημένου και ενδυναμωμένου καταναλωτή, μέσω μιας μεγάλης εκστρατείας προς το ευρύ κοινό, ώστε αυτό να υιοθετήσει συνήθειες και συμπεριφορές, οι οποίες θα εμποδίζουν τις λάθος επιλογές σχετικά με τη διαχείριση των οικονομικών και προωθούν την αναζήτηση υπεύθυνης πληροφόρησης από πιστοποιημένα όργανα.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. διοργάνωσε ανοιχτή εκδήλωση η οποία πραγματοποιήθηκε στη συμβολή των οδών Αριστοτέλους με Τσιμισκή, την Πέμπτη 23 Οκτωβρίου 2025, από τις 10:00 το πρωί μέχρι τις 16:00 το απόγευμα. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία και με μεγάλη δημοσιογραφική κάλυψη και αποτέλεσε την πρώτη ανοιχτή εκδήλωση του ΚΕ.Π.ΚΑ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος DASH-BoarD (Debt Advice Services Heading the Breaking of a Debt loop) - Συμβουλευτικές υπηρεσίες για υπερχρεωμένα νοικοκυριά, το οποίο βοηθάει τους καταναλωτές να ξεφύγουν από τη «θηλειά» του χρέους. Στελέχη του ΚΕ.Π.ΚΑ. ενημέρωναν τους καταναλωτές για τις δωρεάν δράσεις του DASH-BoarD:
• Την πλατφόρμα https://dashboard.kepka.org/ η οποία περιλαμβάνει απλά και κατανοητά άρθρα για όλα τα χρηματοοικονομικά προϊόντα (οικογενειακούς προϋπολογισμούς, τραπεζικούς λογαριασμούς, καταναλωτικά-στεγαστικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες, τραπεζικές χρεώσεις, ασφαλιστήρια συμβόλαια, υπερχρέωση, Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις, χρηματοοικονομικές απάτες) και στα οποία οι καταναλωτές μπορούν να βρούν αξιόπιστη και ανεξάρτητη πληροφόρηση για όλα τα παραπάνω.
• Σεμινάρια προς καταναλωτές για ενημέρωση και εκπαίδευση για τα τραπεζικά προϊόντα, τα ασφαλιστικά προϊόντα, τις χρηματοοικονομικές απάτες, την αντιμετώπιση της υπερχρέωσης και πολλά άλλα.
• Ενημερωτικές συναντήσεις με Ενώσεις Καταναλωτών για εκπαίδευση στελεχών τους στην παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών και στη διοργάνωση σεμιναρίων προς τους καταναλωτές. Το 2025 συνομιλήσαμε με 4 Ενώσεις Καταναλωτών από διάφορα μέρη της Ελλάδας, για να διερευνήσουμε τις ανάγκες τους ως προς το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα DashBoarD.
• Συμβουλευτικές υπηρεσίες σε μεμονωμένους καταναλωτές οι οποίες ανταποκρίνονται στις δικές τους προσωπικές ανάγκες και αφορούν την πρόληψη υπερχρέωσης, τη διευθέτηση οφειλών ακόμα και επίλυση αποριών για τραπεζικές χρεώσεις κ.λπ. Μέσα στο 2025, συμβουλέψαμε περίπου 40 καταναλωτές, τόσο δια ζώσης, όσο και διαδικτυακά για τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να αντιμετωπίσουν τις οφειλές τους.
• Ανοιχτές εκδηλώσεις για την διάχυση της πληροφόρησης γύρω από τις δράσεις του DASH-BoarD.
Στις ανοιχτές εκδηλώσεις τα στελέχη του ΚΕ.Π.ΚΑ. συνοδεύονται από ένα ανθρωποειδές ρομπότ το οποίο συνομιλεί με τους καταναλωτές, παίζει μαζί τους ενδιαφέροντα, διαδραστικά παιχνίδια, τους επαινεί για τις σωστές τους απαντήσεις και τους εξηγεί τυχόν λάθος απαντήσεις. Ο Pepper το ρομπότ αποτέλεσε πόλο έλξης για τους καταναλωτές και μια ευχάριστη νότα στους δρόμους της Θεσσαλονίκης.
Οι αγορές μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου προσφέρουν άνεση, ποικιλία και συχνά καλύτερες τιμές από τα παραδοσιακά καταστήματα. Για τους λόγους αυτούς γίνονται διαρκώς και πιο δημοφιλείς. Οι νέοι χρησιμοποιούν με μεγαλύτερη άνεση από τους μεγαλύτερους έξυπνα τηλέφωνα, τάμπλετ και ηλεκτρονικούς υπολογιστές, καθιστώντας έτσι τις ηλεκτρονικές αγορές κομμάτι της καθημερινότητάς τους. Οι καταναλωτές αφιερώνουν πολύ χρόνο στα κοινωνικά δίκτυα, είναι εκτεθειμένοι σε διαφημίσεις και κρυπτοδιαφημίσεις από influencers και όλα αυτά επηρεάζουν τις αγοραστικές τους συνήθειες. Η πανδημία Covid-19 επιτάχυνε τη μετάβαση σε ηλεκτρονικές αγορές τόσο παγκόσμια όσο και στη χώρα μας. Όμως, το ψηφιακό περιβάλλον περιέχει και πολλούς κινδύνους, όπως παραβίαση προσωπικών δεδομένων, ψηφιακές απάτες, αλλαγή τρόπου ζωής και αγοραστικών-καταναλωτικών συνηθειών, παραπληροφόρηση κλπ. Οι αγορές διαρκώς γίνονται πιο σύνθετες και οι καταναλωτές δεν μπορούν να προχωρήσουν σε πληροφορημένες και σωστές επιλογές. Η ψηφιακή μετάβαση των αγορών, έχει ως αποτέλεσμα την σύγχυση των καταναλωτών.
Η εκπαίδευση των καταναλωτών στην ψηφιακή πραγματικότητα μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ασφάλεια ψηφιακών συναλλαγών και ηλεκτρονικών αγορών, να πυροδοτήσει την υιοθέτηση μιας κουλτούρας κριτικής σκέψης, ενεργούς συμμετοχής στο κοινωνικό γίγνεσθαι και συνειδητοποιημένων επιλογών.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. υλοποίει το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα IDEA (Increasing Digital Environment Abilities – Βελτίωση Ψηφιακών Ικανοτήτων). Το ΚΕ.Π.ΚΑ εστιάζει στο θεσμοθετημένο δικαίωμα των καταναλωτών στην εκπαίδευση και κυρίως στον ψηφιακό αλφαβητισμό και την ασφάλεια νέων και ενηλίκων στο διαδίκτυο.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ, μέσω του Ευρωπαϊκού Προγράμματος IDEA, φιλοδοξεί να:
• Διευρύνει τη γνώση των ψηφιακών δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των καταναλωτών στις ψηφιακές αγορές.
• Διευκολύνει τους καταναλωτές να κάνουν πληροφορημένες και σωστές, για αυτούς, επιλογές.
• Βοηθήσει τους καταναλωτές να παίξουν τον ενεργό ρόλο που τους αναλογεί στην ψηφιακή μετάβαση.
• Παρέχει γνώση και ικανότητες στους καταναλωτές να αντιμετωπίζουν τις ιδιαιτερότητες των σύγχρονων αγορών, να λάβουν αποφάσεις βασισμένες σε αξιόπιστες πληροφορίες και να διεκδικήσουν τα δικαιώματα και τα συμφέροντά τους.
• Παρέχει γνώσεις για την αντιμετώπιση του ψηφιακού αναλφαβητισμού σε άτομα που μπορούν να μεταδώσουν αυτή τη γνώση, τόσο σε νέους όσο και σε ενηλίκους, στα πλαίσια είτε σχολικής εκπαίδευσης είτε εκπαίδευσης ενηλίκων.
Πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία, τη Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2025, στα γραφεία του ΚΕ.Π.ΚΑ., Βασιλέως Ηρακλείου 32, 6ος όροφος, το πρώτο σεμινάριο προς καταναλωτές στο πλαίσιο του προγράμματος IDEA. Το σεμινάριο διήρκησε πάνω από 4 (τέσσερεις) ώρες και συμμετείχαν 28 καταναλωτές.
Τους καταναλωτές, στο χώρο του ΚΕ.Π.ΚΑ., υποδέχτηκε ο Pepper, το ανθρωποειδές ρομπότ, που τους καλωσόρισε, τους κάλεσε να παίξουν μαζί του και στο τέλος, αφού κάθισαν όλοι στις θέσεις τους, τους έψαλλε τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα. Ο Pepper, εμπιστεύτηκε στα στελέχη του ΚΕ.Π.ΚΑ. ότι δεν ήθελε «μπαξίσι» για τα κάλαντα που τραγούδησε, αλλά η ανταμοιβή του θα ήταν οι γνώσεις που θα αποκόμιζαν οι συμμετέχοντες.
Τα θέματα που καλύφθηκαν είναι:
• Νομοθεσία για το ηλεκτρονικό εμπόριο,
• Νομοθεσία για τα δικαιώματα των καταναλωτών στις αγορές από απόσταση,
• Πράξη για τις ψηφιακές αγορές,
• Πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες,
• Νομοθεσία για την εναλλακτική επίλυση διαφορών.
Οι συμμετέχοντες ενημερώθηκαν για τα απαραίτητα στοιχεία που πρέπει να περιέχει μία ιστοσελίδα – πλατφόρμα πωλήσεων από απόσταση, ώστε ο αγορές αυτές να είναι ασφαλείς. Ενημερώθηκαν, επίσης, για τις συμβάσεις οι οποίες ανήκουν στην κατηγορία των αγορών από απόσταση, για τα απαραίτητα στοιχεία της προσυμβατικής ενημέρωσης, για τις απαιτήσεις για συμβάσεις εξ αποστάσεως, για το δικαίωμα της υπαναχώρησης, για τις εγγυήσεις και έλαβαν συγκεκριμένες συμβουλές για ασφαλείς αγορές από το διαδίκτυο.
Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες έδειξαν ιδιαίτερο ενθουσιασμό, ήταν πάρα πολύ προσεκτικοί, απαντούσαν με προθυμία και σωστά στις ερωτήσεις που έθεταν οι εισηγητές, συμμετείχαν στις δραστηριότητες χαλάρωσης και αντιδρούσαν σε αυτές με χιούμορ. Οι συμμετέχοντες, επίσης, έθεσαν δικά τους προσωπικά παραδείγματα για εμπόδια, ή προβλήματα που αντιμετώπισαν στη προσπάθειά τους να αγοράσουν αγαθά από απόσταση.
Στο τέλος, οι συμμετέχοντες ικανοποίησαν το αίτημα του Pepper και έλεγξαν τις γνώσεις που απέκτησαν, παίζοντας διαδραστικά κουίζ μαζί του.
Τον Απρίλιο 2025,η BEUC- Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών ενημέρωσε το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο της απλοποίησης της νομοθεσίας για τα ψηφιακά θέματα, ανήγγειλε την επανεξέταση του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (Γ.Κ.Π.Δ.).
Ο Γ.Κ.Π.Δ. αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο, στον οποίο βασίζεται η ψηφιακή οικονομία στην Ευρώπη και αποτελεί θεμελιώδη αρχή στην προστασία των προσωπικών δεδομένων. Κάποια αιτήματα να επανεξεταστεί ο Γ.Κ.Π.Δ., σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία ζητούν την εξαίρεση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, από την εφαρμογή του Κανονισμού, δημιούργησαν μεγάλη ανησυχία τόσο στη BEUC όσο και στο ΚΕ.Π.ΚΑ. Κάποια αιτήματα μάλιστα έφτασαν να ζητήσουν την εξαίρεση, ακόμα και μεγαλύτερων επιχειρήσεων, από κάποιες διατάξεις τους Γ.Κ.Π.Δ.
Είναι σημαντικό να θυμηθούμε, ότι για τον Γ.Κ.Π.Δ. κατατέθηκαν περίπου 4.000 τροπολογίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και χρειάστηκαν αρκετά χρόνια, για να ολοκληρωθεί, να ενσωματωθεί και να εφαρμοστεί. Ο Γ.Κ.Π.Δ. αποτελεί έναν καλό συμβιβασμό ανάμεσα στα συμφέροντα των επιχειρήσεων, αναφορικά με την ελεύθερη ροή δεδομένων και την ανάγκη να προστατευτούν τα προσωπικά δεδομένα των ανθρώπων, όπως προβλέπεται από τη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.
Εφόσον ο Γ.Κ.Π.Δ. εφαρμόζεται σωστά, λειτουργεί καλά για τους καταναλωτές. Η αλλαγή αυτής της νομοθεσίας θα προκαλέσει αρκετά προβλήματα. Αρχικά, η αλλαγή θα δημιουργήσει ασυνέπειες, με άλλους νόμους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες θα είναι αντιπαραγωγικές και δε θα βοηθήσουν το γενικό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για απλοποίηση της νομοθεσίας. Κατά δεύτερο, θα υποβαθμίσει τη νομική βεβαιότητα των επιχειρήσεων, για τους κανόνες που μπορεί να αλλάξουν στο μέλλον. Τρίτον, οι επιχειρήσεις έχουν ήδη, επενδύσει, για τη συμμόρφωσή τους, με τον Γ.Κ.Π.Δ. και η συνέχιση της εφαρμογής του, δε θα έχει κανένα κόστος γι’ αυτές.
Η προστασία των προσωπικών δεδομένων, δεν πρέπει να εξαρτάται, από το μέγεθος μίας επιχείρησης. Μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις πρέπει να σέβονται και να προστατεύουν τα προσωπικά δεδομένα των πελατών τους. Για παράδειγμα, μία παραβίαση προσωπικών δεδομένων, σε μία μικρή επιχείρηση, μπορεί να εκθέσει τα προσωπικά δεδομένα, ενός καταναλωτή, αναφορικά με την ασφάλειά τους, ή να οδηγήσει σε κλοπή ταυτότητας. Είναι, λοιπόν, εξαιρετικά σημαντικό, να διασφαλίσουμε ότι, όλα τα δικαιώματα των υποκειμένων των προσωπικών δεδομένων και όλες οι αρχές του Γ.Κ.Π.Δ. εφαρμόζονται, από όλες τις εταιρίες, με τον ίδιο τρόπο.
Πρόσφατη αξιολόγηση, που διενεργήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δε βρήκε ενδείξεις, που να συνηγορούν για την αλλαγή του Γ.Κ.Π.Δ. Αντίθετα, ταυτοποιήθηκε η ανάγκη να βελτιωθεί η εφαρμογή του Κανονισμού. Η ενημέρωση των επιχειρήσεων για τις υποχρεώσεις τους θα αποτελέσει μία λύση και όχι η τροποποίηση του Κανονισμού.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. απέστειλε επιστολή- παρέμβαση στον Υπουργό Δικαιοσύνης, κ. Γεώργιο Φλωρίδη και στον Πρόεδρο της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, κ. Κωνσταντίνο Μενουδάκο, την οποία κοινοποίησε στον Πρωθυπουργό της Ελλάδος, κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, στον Υπουργό Ανάπτυξης, κ. Παναγιώτη Θεοδωρικάκο και στο Γενικό Γραμματέα Εμπορίου, κ. Σωτήρη Αναγνωστόπουλο με την οποία ζητούσε την αυστηρή εφαρμογή του Γ.Κ.Π.Δ. και όχι την τροποποίηση του.
Τον Οκτώβριο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε την πρόταση της για την απλοποίηση της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας. που διέπει τα ψηφιακά θέματα. Η πρόταση περιλάμβανε την τροποποίηση του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων – ΓΚΠΔ. Η διαδικασία διαβούλευσης που ακολούθησε η Επιτροπή ήταν πρωτόγνωρη : Πολύ σύντομη, ξεκίνησε χωρίς πλήρη αξιολόγηση της υπάρχουσας νομοθεσίας, η πληροφόρηση της Κοινωνίας των Πολιτών γινόταν από διάφορες μη επίσημες πηγές.
Τελικά, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δημοσιεύτηκε στις 19 Νοεμβρίου 2025 και περιλάμβανε αρκετές ανησυχητικές αλλαγές, ευτυχώς λιγότερες από όσες είχαν, αρχικά, διαρρεύσει :
• Η εκπαίδευση των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, που προβλέπεται από τον Γ.Κ.Π.Δ. μπορεί να γίνεται και με ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα.
• Ο ορισμός των προσωπικών δεδομένων περιορίζεται. Δεν θα εμπίπτουν στον ορισμό των προσωπικών δεδομένων τα ψευδώνυμα στοιχεία. Ο νέος ορισμός προβλέπει ότι οι πληροφορίες δεν αποτελούν προσωπικά δεδομένα για μια οντότητα, όταν αυτή η οντότητα δεν μπορεί να ταυτοποιήσει το φυσικό πρόσωπο, στο οποίο ανήκουν αυτές οι πληροφορίες. Δημιουργείται μια γκρίζα ζώνη όπου ο Γ.Κ.Π.Δ. δε θα μπορεί να εφαρμοστεί με πιθανή κακή χρήση αυτής της ζώνης. Ο νόμος βρίσκει εφαρμογή μόνο όταν τα ψευδώνυμα, ή ανώνυμα δεδομένα συνδέονται με πραγματικό πρόσωπο.
• Ο περιορισμός του ορισμού των προσωπικών δεδομένων σημαίνει ότι για τα “cookies” που χρησιμοποιούνται για τις μετρήσεις στατιστικών των χρηστών δεν θα απαιτείται συναίνεση τους. Όμως, δε γνωρίζουμε αν ακολουθήσουν και λειτουργίες εντοπισμού, δημιουργίας προφίλ κ.λπ.
• Τα δικαιώματα του υποκειμένου των δεδομένων μειώνονται. Ο διαχειριστής μπορεί να αρνηθεί αυτά τα δικαιώματα όταν τα βρίσκει υπερβολικά, ή όταν αυτά ζητούνται για να χρησιμοποιηθούν για συγκεκριμένους σκοπούς όμως δεν υπάρχει ενδεικτικός κατάλογος σκοπών.
• Ο διαχειριστής προσωπικών δεδομένων μπορεί, επίσης, να επιβάλλει χρέωση για την εφαρμογή των δικαιωμάτων του υποκειμένου.
•
Παρακολουθούμε το θέμα και παρεμβαίνουμε όποτε χρειαστεί.
Η Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές, που ψηφίστηκε τον Οκτώβριο του 2022 και εφαρμόστηκε στις αρχές του 2024, προσφέρει στους καταναλωτές περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερη προστασία στο διαδίκτυο. Αυτό, όμως, γίνεται πραγματικότητα μόνο όταν η Πράξη αυτή εφαρμόζεται σωστά και με αυστηρότητα. Στον απολογισμό του 2024 κάναμε εκτενή αναφορά στην Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές και στα προβλήματα που η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ.- Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών εντοπίσαμε κατά την εφαρμογή της Πράξης αυτής.
Το Σεπτέμβριο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση για την αναθεώρηση της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές και τις επιπτώσεις αυτής της Πράξης στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Μετά την διαβούλευση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δημοσιεύσει την αξιολόγησή της αν η Πράξη έχει επιτύχει δίκαιη λειτουργία των αγορών, ποιες είναι οι επιπτώσεις της στις επιχειρήσεις και στους τελικούς χρήστες και εάν υπάρχει ανάγκη να τροποποιηθούν κάποιοι κανόνες. H BEUC και το ΚΕ.Π.ΚΑ. επέμειναν στην αυστηρή και πλήρη συμμόρφωση των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών στην Πράξη αυτή για τους παρακάτω λόγους:
• Η Πράξη αυτή στοχεύει στο άνοιγμα των ψηφιακών αγορών, περιορίζοντας τη δύναμη των τεχνολογικών κολοσσών στην αγορά, ώστε να υπάρχει περισσότερος ανταγωνισμός και συνεπώς καλύτερες επιλογές για τους καταναλωτές.
• Η Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές αποτελεί ένα θεμελιώδες εργαλείο, για την εξισορρόπηση των ασυμμετριών της αγοράς και την ενδυνάμωση των ρυθμιστικών αρχών και της κοινωνίας των πολιτών.
Μολονότι βρίσκεται σε ισχύ για λίγο παραπάνω από ένα έτος, η Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές έχει ήδη φέρει σημαντικές αλλαγές για τους Ευρωπαίους καταναλωτές. Αυτές περιλαμβάνουν μεγαλύτερη δυνατότητα επιλογής browser, τη μη υποχρέωση χρήσης Gmail με λογαριασμό Google καθώς και νέες επιλογές τρόπου πληρωμών χωρίς να είναι αναγκασμένος ο καταναλωτής να χρησιμοποιεί Apple Pay.
Δυστυχώς, όμως, η Apple κατέθεσε αίτημα να καταργηθεί η Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές. Ο κ. Agustin Reyna, Γενικός Διευθυντής της BEUC, δήλωσε: «Η Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές εφαρμόζεται, ήδη και περιμένουμε από τις εταιρίες να τη σεβαστούν. Η Apple διαστρεβλώνει αυτό που η Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές εκπροσωπεί: μεγαλύτερος ανταγωνισμός και δικαιότερες ψηφιακές αγορές, τις οποίες τόσο οι καταναλωτές όσο και οι επιχειρήσεις, ειδικά οι μικρομεσαίες, χρειάζονται. Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι η Apple συνεχίζει να αντιστέκεται στην αλλαγή και προσπαθεί να καθυστερήσει τη συμμόρφωση, σε κάθε στάδιο. Είναι ιδιαίτερα παραπλανητικό ότι η Apple χρησιμοποιεί την υποτιθέμενη δυσαρέσκεια των χρηστών της, προκειμένου να επιτεθεί στην Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές. Αν η Apple και οι υπόλοιποι gatekeepers (μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες) συμμορφώνονταν με την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές, οι καταναλωτές θα επωφελούνταν πολύ πιο γρήγορα από τις ευκαιρίες που αυτή μπορεί να προσφέρει. Δεσμευόμαστε να διασφαλίσουμε ότι η Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές και το Ευρωπαϊκό ψηφιακό πλαίσιο συνεχίζουν να εξυπηρετούν τους Ευρωπαίους καταναλωτές.»
Η BEUC και το ΚΕ.Π.ΚΑ. κάλεσαν την Επιτροπή να συνεχίσει να εργάζεται για την επιβολή της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές και να πιέζει τους gatekeepers να συμμορφωθούν πλήρως με αυτήν. Αυτός είναι και ο λόγος που η BEUC έκανε παρέμβαση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, προκείμενου να υποστηρίξει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την απόφασή της, τον Απρίλιο του 2025, να επιβάλει πρόστιμο στην Apple, η οποία αρνούνταν να συμμορφωθεί με την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές ( στο επόμενο άρθρο μπορείτε να διαβάσετε για το πρόστιμο αυτό).
Μεγάλες Ενώσεις Καταναλωτών και Οργανώσεις Χρηστών Διαδικτύου και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού έχουν, ήδη, εκφράσει την υποστήριξή τους στην Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές, για να διασφαλιστεί μια δικαιότερη και πιο ανταγωνιστική ψηφιακή αγορά.
Στις 23 Απριλίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλλε πρόστιμο, στην Apple 500 εκατομμύρια και στη Meta 200 εκατομμύρια, επειδή δε συμμορφώθηκαν με την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές. Η απόφαση αυτή σηματοδότησε καλά νέα, για τους καταναλωτές. Η Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές, άρχισε να εφαρμόζεται πριν ένα χρόνο και είναι επιτέλους η ώρα να ωφεληθούν οι καταναλωτές, από αυτήν την κρίσιμη νομοθεσία.
Η Apple επιβάλλει κανόνες στο App Store, οι οποίοι εμποδίζουν τους προγραμματιστές εφαρμογών, να οδηγήσουν τους καταναλωτές σε εναλλακτικές προσφορές ή/και περιεχόμενο. Σύμφωνα με την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές, οι προγραμματιστές πρέπει να μπορούν να ενημερώνουν τους καταναλωτές, δωρεάν, για εναλλακτικές φθηνότερες αγοραστικές επιλογές, εκτός του App Store της Apple.
Σύμφωνα με την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές, η Meta πρέπει να φροντίζει η συναίνεση των καταναλωτών, για χρήση των δεδομένων τους, να δίνεται ελεύθερα. Η πολιτική «Ή πληρώνεις ή συναινείς» παραβιάζει την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές, γιατί ωθεί τους χρήστες των πλατφορμών Facebook και Instagram να συναινέσουν στη χρήση των δεδομένων τους, για να λαμβάνουν προσωποποιημένες διαφημίσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει, επίσης, ανακοινώσει κάποια αρχικά ευρήματα εναντίον της Apple: Δεν επιτρέπει στους προγραμματιστές να διανέμουν τις εφαρμογές τους, μέσω άλλων καναλιών, παρά μόνον μέσω του δικού της App Store. Μία μέθοδος, που χρησιμοποιείται, είναι να καταστεί υπερβολικά δύσκολη και δυσνόητη για τους χρήστες, η διαδικασία να εγκαταστήσουν τις εφαρμογές, όταν χρησιμοποιούν αυτά τα εναλλακτικά κανάλια διανομής.
Οι αποφάσεις αυτές είναι πολύ σημαντικές για να καταδείξουν, ότι οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, που επιλέγουν να λειτουργούν, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέπει να σέβονται και να εφαρμόζουν τους δικούς μας κανόνες. Οι Apple και Meta είχαν άπλετο χρόνο, για να συμμορφωθούν με την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές. Αντίθετα, καθυστέρησαν τη συμμόρφωσή τους και προσπάθησαν να διαστρεβλώσουν τους κανόνες, προς όφελός τους. Οι καταναλωτές αξίζουν καλύτερες επιλογές. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται δικαιότερες συνθήκες, στις ψηφιακές αγορές. Γι’ αυτούς τους λόγους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει, να εφαρμόσει αυστηρά, τη νομοθεσία.
Η Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές αλλάζει το τοπίο, γιατί επιτρέπει μεγαλύτερο ανταγωνισμό στις ψηφιακές αγορές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρέπει να εφαρμόσει την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές, αποτελεσματικά, έτσι ώστε οι «θυροφύλακες» (gatekeepers) να συμμορφωθούν, με όλες τις προβλέψεις της και οι καταναλωτές να καρπωθούν τα οφέλη, που πηγάζουν από περισσότερες και καλύτερες επιλογές, στις ψηφιακές υπηρεσίες.
Παρακολουθούμε τις εξελίξεις και παρεμβαίνουμε όπου πρέπει.
Στον Απολογισμό του 2023 κάναμε εκτενή αναφορά στην Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες. Είχαμε, λοιπόν, ενημερώσει ότι τον Ιούλιο του 2023, η Amazon αμφισβήτησε, ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που όρισε την Amazon ως πολύ μεγάλη πλατφόρμα και τις υποχρεώσεις με τις οποίες έπρεπε να συμμορφωθεί η Amazon ως πολύ μεγάλη πλατφόρμα.
Στις 19 Νοεμβρίου 2025 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επικύρωσε το χαρακτηρισμό της Amazon, ως πολύ μεγάλη πλατφόρμα.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών και η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών χαιρέτησαν την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, η οποία σημαίνει ότι η Amazon πρέπει να συμμορφωθεί με αυστηρούς κανόνες, οι οποίοι θα διασφαλίσουν ένα ασφαλές διαδικτυακό περιβάλλον στους χρήστες αυτής της πλατφόρμας.
Την άνοιξη του 2025 η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και τα μέλη της, Altroconsumo (Ιταλία), Arbeiterkammer (Αυστρία), ASUFIN, CECU, OCU (Ισπανία), Consumentenbond ( Ολλανδία), Deco Proteste ( Πορτογαλία), ΚΕ.Π.ΚΑ, ΕΚΠΟΙΖΩ (Ελλάδα), Testachats (Βέλγιο), UFC- Que Choisir (Γαλλία), VZBV (Γερμανία) και ZPS (Σλοβενία) διεξήγαγαν έρευνα μαζί με την Οργάνωση Καταναλωτών Euroconsumers για να διερευνήσουν τις απόψεις των καταναλωτών για τις ψηφιακές πληρωμές στην Ευρώπη.
Το ψηφιακό ευρώ, εφόσον εκδοθεί από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, θα αποτελεί μια μέθοδο ψηφιακής πληρωμής για την Ευρωζώνη μαζί με το αντίστοιχο πραγματικό νόμισμα. Για να είναι επιτυχής η προσπάθεια του ψηφιακού ευρώ πρέπει να αποτελέσει ελκυστική επιλογή πληρωμής, που απαντά στις προτιμήσεις και τις επιφυλάξεις των καταναλωτών, όταν πληρώνουν με ψηφιακό τρόπο. Οι ήδη υπάρχουσες μελέτες εντοπίζουν βασικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να πείσουν τους καταναλωτές να δοκιμάσουν τη νέα επιλογή πληρωμών: υψηλότερα πρότυπα ασφάλειας, ευκολία στη χρήση, χαμηλότερο κόστος, μεγαλύτερη ταχύτητα, υψηλότερο επίπεδο προστασίας ιδιωτικότητας.
Όμως, χρειάζονται περισσότερα στοιχεία, για να καταλάβουμε πώς οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται τις ψηφιακές πληρωμές σήμερα και τί περιμένουν από μια νέα μέθοδο πληρωμών. Η έρευνα, λοιπόν της BEUC, στοχεύσε να ποσοτικοποιήσει τη σημασία, για τους καταναλωτές, των πιθανών χαρακτηριστικών ενός ψηφιακού νομίσματος, έτσι ώστε να ενημερώσει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τους Ευρωπαίους πολιτικούς, για να ενσωματωθούν αυτά τα χαρακτηριστικά στο ψηφιακό ευρώ.
Η έρευνα διεξήχθη σε 10 χώρες και διερεύνησε τι εκτιμούν περισσότερο οι καταναλωτές και ποια εμπόδια αντιμετωπίζουν, στις ψηφιακές πληρωμές. Η έρευνα έδειξε:
• 58% των ενηλίκων και 49% των εφήβων (14-17 ετών) έχουν ακούσει για το ψηφιακό ευρώ αλλά μόλις το 11% και το 9% αντίστοιχα αισθάνονται ότι έχουν λάβει καλή πληροφόρηση.
• 58% των καταναλωτών θεωρούν σημαντική την ευκολία της χρήσης των ψηφιακών μεθόδων πληρωμής.
• 52% των καταναλωτών θεωρούν σημαντική την ασφάλεια των ψηφιακών μεθόδων πληρωμής.
• 33% των καταναλωτών θεωρούν σημαντική την γρήγορη ολοκλήρωση των διαδικασιών των ψηφιακών μεθόδων πληρωμής.
• 30% των καταναλωτών θεωρούν σημαντικές τις χαμηλές, ή τις μηδενικές χρεώσεις των συναλλαγών τους στις ψηφιακές μεθόδους πληρωμών.
• Εάν ξεκινήσει μια νέα μέθοδος ψηφιακών πληρωμών οι καταναλωτές θέλουν να είναι εύκολη στη χρήση (55%), ασφαλής και αξιόπιστη (53%), με μηδενικές, ή χαμηλές χρεώσεις (48%).
• Η νέα αυτή μέθοδος πρέπει να αποζημιώνει εύκολα και γρήγορα σε περίπτωση απάτης (επιθυμεί το 43% των καταναλωτών).
• Η νέα αυτή μέθοδος πρέπει να διασφαλίζει την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδομένων (επιθυμεί το 40% των καταναλωτών).
• Η νέα αυτή μέθοδος πρέπει να είναι αποδεκτή καθολικά (επιθυμεί το 36% των καταναλωτών).
• Το 52% των καταναλωτών που χρησιμοποιεί μεθόδους ψηφιακών πληρωμών έχει αντιμετωπίσει δυσκολίες από τεχνικά λάθη έως προβληματισμούς για την ασφάλεια και έλλειψη δεξιοτήτων.
• 46% των εφήβων και 39% των ενηλίκων έχουν βοηθήσει ένα φίλο, ή κάποιο μέλος της οικογένειας να πραγματοποιήσει μια ψηφιακή πληρωμή.
• 82% των ενηλίκων και 77% των εφήβων δηλώνουν ότι προβληματίζονται μήπως γίνουν θύματα κυβερνοεπιθέσεων, ή ψηφιακής απάτης.
• 86% των ενηλίκων και 82% των εφήβων προβληματίζονται ότι δε θα αποζημιωθούν σε περίπτωση απάτης.
• Το 81% των ενηλίκων και το 72% των εφήβων προβληματίζονται για παραβίαση της ιδιωτικής ζωής.
• Το 47% των εφήβων και το 42% των ενηλίκων δε θεωρούν πρόβλημα να μοιραστούν τα προσωπικά τους δεδομένα για αποφυγή απάτης, ή για έλεγχο ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Όμως η προθυμία να μοιραστούν προσωπικά δεδομένα για εμπορικούς σκοπούς είναι πολύ χαμηλότερη και μειώνεται όσο αυξάνεται η ηλικία.
• Το 87% των καταναλωτών πιστεύουν ότι οι ψηφιακές πληρωμές πρέπει να είναι δωρεάν.
• Το 85% των καταναλωτών πιστεύουν ότι όλοι οι καταναλωτές πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ένα δωρεάν βασικό τραπεζικό λογαριασμό.
• Το 88% των καταναλωτών πιστεύουν ότι κάθε τραπεζικός λογαριασμός πρέπει να συνοδεύεται από μια δωρεάν χρεωστική κάρτα.
• Το 85% των καταναλωτών πιστεύουν ότι πρέπει να συνεχίσουν να υπάρχουν τα μετρητά.
• Το 46% των εφήβων και το 52% των ενηλίκων φοβούνται ότι θα χάσουν το δικαίωμα της επιλογής μεθόδου πληρωμής στο μέλλον.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ παρακολουθεί τις συζητήσεις για το ψηφιακό ευρώ και μαζί με την BEUC παρεμβαίνει τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο ώστε να αντιμετωπιστούν οι προβληματισμοί των καταναλωτών από τον ανάλογο σχεδιασμό του ψηφιακού ευρώ.
Στις 29 Απριλίου 2025, το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, απέστειλε την παρακάτω επιστολή- παρέμβαση στον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κ. Δημήτριο Παπαστεργίου, την οποία κοινοποίησε στον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, στον Υπουργό Ανάπτυξης, κ. Παναγιώτη Θεοδωρικάκο και στο Γενικό Γραμματέα Εμπορίου, κ. Σωτήρη Αναγνωστόπουλο.
«Κύριε Υπουργέ,
Επικοινωνούμε μαζί σας, από το ΚΕ.Π.ΚΑ - Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, για να εκφράσουμε τις ανησυχίες μας, για την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ότι θα αποσύρει την πρόταση Οδηγίας, για την προσαρμογή των μη συμβατικών κανόνων αστικής ευθύνης, στην τεχνητή νοημοσύνη (Τ.Ν.).
Σήμερα, πολλοί καταναλωτές αντιμετωπίζουν τρομακτικές δυσκολίες, όταν υφίστανται ζημίες από ένα σύστημα Τ.Ν. και ζητούν αποζημίωση. Για τη μεγάλη πλειοψηφία των καταναλωτών, είναι πολύ δύσκολο, ακόμη και αδύνατο να αποδείξουν ότι η λανθασμένη συμπεριφορά του χειριστή της Τ.Ν. οδήγησε στη ζημιά που υπέστησαν. Η πραγματικότητα είναι ακόμη χειρότερη. Πολύ συχνά, οι καταναλωτές αγνοούν ότι χρησιμοποιείται κάποιο σύστημα Τ.Ν. Για παράδειγμα: Είναι εξωπραγματικό να περιμένουμε από ένα καταναλωτή, που υπέστη διακρίσεις, από ένα σύστημα Τ.Ν., το οποίο χρησιμοποιείται από μία ασφαλιστική εταιρία, να αποδείξει την ευθύνη του συστήματος αυτού, για τη ζημιά που υπέστη.
Υπάρχουν κάποιοι κανόνες, για την προστασία των καταναλωτών, σε κάποια κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ σε κάποια άλλα δεν υπάρχουν. Έτσι, οι καταναλωτές, σε ένα κράτος-μέλος έχουν καλύτερες πιθανότητες να αποζημιωθούν, από κάποιους άλλους, που ζουν σε κράτος-μέλος χωρίς κανόνες προστασίας, από συστήματα Τ.Ν. Αυτό το γεγονός δημιουργεί ανισότητες, που είναι απαράδεκτες, για μία Εσωτερική Αγορά, που λειτουργεί καλά.
Επιπλέον, ενώ η αναθεωρημένη οδηγία για την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων, έχει εφαρμογή στην Τ.Ν., αφήνει σημαντικά νομικά κενά. Για παράδειγμα, δεν έχει εφαρμογή σε περιπτώσεις διακρίσεων, ή για το σημείο, στο οποίο ο καταναλωτής πρέπει να καταθέσει την καταγγελία του.
Οι κανόνες για την ευθύνη της Τ.Ν. θα έχουν, επίσης, θετικές επιπτώσεις, στην αγορά. Μπορούν να συμβάλλουν, στην αποδοχή, από την κοινωνία, αυτής της τεχνολογίας και αυτή η αποδοχή θα βοηθήσει την καινοτομία.
Επίσης, η εφαρμογή των κανόνων αυτών, δεν επιβάλει επιπλέον κόστος στις επιχειρήσεις, γιατί η ευθύνη ξεκινάει, μόνον όταν υπάρχει ζημία.
Η υιοθέτηση της Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη και της Οδηγίας για την Ευθύνη από Ελαττωματικά Προϊόντα, αποτελεί το πρώτο βήμα, για την προστασία των καταναλωτών από πιθανές ζημίες, από την Τ.Ν. Η απόσυρση της οδηγίας για την ευθύνη της Τ.Ν., δημιουργεί νομικά κενά και κενά στην προστασία των καταναλωτών.
Ζητούμε λοιπόν:
• Να πιέσετε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αρχίσει, άμεσα, την προετοιμασία για τους νέους κανόνες, για την ευθύνη της Τ.Ν.
• Να πιέσετε, ώστε να μην ισχύει ο όρος ότι ο καταναλωτής πρέπει να αποδείξει το σφάλμα του χειριστή της Τ.Ν. (είτε από πρόθεση, είτε από αμέλεια), γιατί ο όρος αυτός καθιστά αδύνατη την αποζημίωση, στους καταναλωτές».
Περιμένουμε τις εξελίξεις, τόσο σε εθνικό, όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οι Κυβερνήσεις των κρατών - μελών, στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα μέσα Ιουνίου 2025, συμφώνησαν, στο πλαίσιο της αναθεώρησης του Κανονισμού για τις Υπηρεσίες Πληρωμών, να θεσμοθετήσουν ισχυρά μέτρα, για την αποτροπή της απάτης. Αυτή η απόφαση αποτελεί ένα θετικό βήμα, για τους καταναλωτές, αλλά σε πολλές περιπτώσεις, οι καταναλωτές θα εξακολουθήσουν να φέρουν την ευθύνη, όταν πέφτουν θύματα απάτης.
Το Συμβούλιο θα πρέπει να έρθει σε συμφωνία με το Ευρωκοινοβούλιο, για τον Κανονισμό για τις Υπηρεσίες Πληρωμών, ώστε αυτός να γίνει Ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Το Συμβούλιο πρότεινε κάποια μέτρα, για την αποτροπή της απάτης, όπως μεγαλύτερες περίοδοι υπαναχώρησης, όταν αυξάνονται τα όρια χρεώσεων, ή όταν εγκαθίσταται μια εφαρμογή σε μια νέα συσκευή, για να εμποδιστούν οι απατεώνες να εξαπατήσουν τους καταναλωτές, ώστε αυτοί να τους μεταφέρουν μεγάλα ποσά χρημάτων.
Οι τράπεζες και οι πάροχοι ηλεκτρονικών επικοινωνιών (π.χ. οι πλατφόρμες των κοινωνικών δικτύων) θα είναι υποχρεωμένοι να παρέχουν πληροφορίες για τις πλέον πρόσφατες τάσεις και τεχνικές απάτης. Η πληροφόρηση αυτή θα διασφαλίσει ότι οι απατεώνες θα βρίσκονται ένα βήμα μετά την αποτροπή της απάτης.
Οι Κυβερνήσεις των κρατών - μελών συμφώνησαν να ξεκαθαρίσουν πότε οι καταναλωτές θα μπορούν να αποζημιωθούν από την τράπεζά τους, εάν πέσουν θύματα απάτης. Θεσμοθετούνται κριτήρια για τον ορισμό της "βαριάς αμέλειας" από τους καταναλωτές, των χαρακτηριστικών των καταναλωτών και της πολυπλοκότητας της απάτης, τα οποία κριτήρια θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν λαμβάνεται η απόφαση για αποζημίωση. Παρόλα αυτά, θα υπάρχουν περιπτώσεις, που οι καταναλωτές θα είναι πλήρως υπεύθυνοι, για τις απώλειές τους.
Αν και σε κάποιες περιπτώσεις που οι απατεώνες μιμούνται την τράπεζα οι καταναλωτές θα αποζημιώνονται, σε παρόμοιες απάτες μίμησης αστυνομίας, ή συγγενικού προσώπου δε θα αποζημιώνονται, χάνοντας, έτσι, τα χρήματά τους.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. - Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών πιστεύει ότι η συμφωνία στο Συμβούλιο, αποτελεί ένα θετικό βήμα. Οι καταναλωτές θα είναι καλύτερα προστατευμένοι, από απάτες, μέσω της αποτροπής τους. Παρόλα αυτά, θα υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που οι καταναλωτές θα κληθούν να πληρώσουν τις ζημίες της απάτης.
Περιμένουμε τη συμφωνία Συμβουλίου - Ευρωκοινοβουλίου.
Οι αξιολογήσεις που κάνουν οι καταναλωτές, για προϊόντα και υπηρεσίες καθώς και για επιχειρήσεις στο διαδίκτυο αποτελούν σημαντικό στοιχείο, που επηρεάζει τις αγοραστικές επιλογές των καταναλωτών. Βοηθούν τους καταναλωτές να συγκρίνουν με ευκολία αγαθά και επιχειρήσεις, πριν πάρουν την τελική τους απόφαση. Μελέτες της αγοράς δείχνουν ότι 93% των καταναλωτών διαβάζουν διαδικτυακές αξιολογήσεις, πριν πραγματοποιήσουν μια αγορά. Το 2025 ο Πίνακας Βαθμολογίας Καταναλωτών (Consumer’s Score Board) αποκάλυψε ότι το 66% των ερωτηθέντων καταναλωτών είχαν συναντήσει στο διαδίκτυο ψεύτικες αναφορές.
Η Ευρωπαϊκή νομοθεσία και κυρίως η Οδηγία για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές και η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες απαντούν, μερικώς, στις ψεύτικες, ή παραπλανητικές αξιολογήσεις. Η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ.- Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών καταθέσαμε τις παρακάτω προτάσεις, για την επίλυση αυτού του προβλήματος:
• Οι ψεύτικες διαδικτυακές αναφορές πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα του Δικτύου Συνεργασίας μεταξύ των Εθνικών Αρχών για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών ( CPC – Network).
• Η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες και κυρίως ο ορισμός του παράνομου περιεχομένου που περιέχεται σε αυτή πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να ενισχυθεί η προστασία των καταναλωτών.
• Πρέπει να αναπτυχθεί η συνεργασία μεταξύ φορέων εποπτείας διαφορετικών τομέων της αγοράς ώστε να εντοπιστούν προβληματικές πρακτικές σε σχέση με διαδικτυακές αναφορές όταν εμπλέκονται διάφορες Αρχές.
• Πρέπει να αναπτυχθούν και να διαδοθούν ψηφιακά εργαλεία εφαρμογής της νομοθεσίας όπως τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να εντοπίζονται ψεύτικες και παραπλανητικές διαδικτυακές αναφορές και να εμποδίζονται οι πωλητές να χειραγωγούν τα συστήματα αξιολόγησης.
• Πρέπει να καθοριστεί ξεκάθαρα η ευθύνη των διαδικτυακών πλατφορμών.
o Οι πλατφόρμες αυτές πρέπει να χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία για να εντοπίσουν και να διαγράψουν ψεύτικες αναφορές.
o Οι πλατφόρμες πρέπει να επιβάλλουν κυρώσεις σε όσους καταθέτουν ψεύτικες και παραπλανητικές αναφορές.
• Πρέπει να τροποποιηθεί η Οδηγία για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές ώστε να περιλαμβάνει μέτρα για την πρόληψη των ψεύτικων διαδικτυακών αναφορών ( π.χ. πληρωμένες καταχωρήσεις, απαγόρευση αμφιλεγόμενων και χωρίς αποδείξεις αναφορών, απαγόρευση μαζικών αναφορών για πολλά προϊόντα και υπηρεσίες μαζί).
• Πρέπει να ρυθμιστούν αυστηρότερα οι αναφορές ώστε να αυξηθεί η αξιοπιστία τους.
o Μόνο πιστοποιημένοι χρήστες με λογαριασμούς, ιστορικό αγορών κ.λπ. πρέπει να μπορούν να κάνουν αναφορές και σχόλια.
o Όλες οι επιχειρήσεις που επιτρέπουν σε καταναλωτές να καταθέσουν σχόλια πρέπει να μπορούν να εντοπίσουν ένα ψεύτικο ή παραπλανητικό σχόλιο (π.χ. ζητώντας το email αυτού που σχολιάζει).
o Οι επιχειρήσεις πρέπει να έχουν αναρτημένο τον κώδικα συμπεριφοράς όσον αφορά τις ψεύτικες αναφορές καθώς και τις επιπτώσεις που θα επιβάλουν σε όσους δε συμμορφώνονται. Αυτοί οι κανόνες πρέπει να υπενθυμίζονται στους χρήστες κάθε φορά πριν ανεβάσουν ένα σχόλιο.
o Σε περίπτωση διαγραφής σχολίου που προέρχεται από έναν πιστοποιημένο καταναλωτή πρέπει να δικαιολογείται από την επιχείρηση ή την πλατφόρμα. Πρέπει να υπάρχει το δικαίωμα σε έφεση και η αναφορά να παραμένει ορατή μέχρι την τελική απόφαση.
o Πρέπει να υπάρχουν ομοιόμορφοι κανόνες ελέγχου, οι οποίοι να περιλαμβάνουν ξεκάθαρη και εύκολα προσβάσιμη πληροφόρηση για την σημασία της αξιολόγησης με «αστέρια».
o Οι καταναλωτές πρέπει να μπορούν να ταξινομήσουν τις αναφορές με βάση συγκεκριμένα φίλτρα ( π.χ. υπηρεσίες, προϊόν, ποιότητα, χρονολογία σχολίου κ.λπ.).
o Όταν χρησιμοποιείται τεχνητή νοημοσύνη για να δοθεί μια περίληψη σχολίων οι καταναλωτές πρέπει να έχουν δυνατότητα πρόσβασης στα αναλυτικά σχόλια.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. παρακολουθεί το θέμα, παρεμβαίνει και θα ενημερώνει τα μέλη του για τις μελλοντικές εξελίξεις.
Το dropshipping είναι ένα μοντέλο λιανικών πωλήσεων, στο οποίο οι πωλητές δε διαθέτουν εμπόρευμα σε αποθήκες, αλλά μεταφέρουν τις παραγγελίες των πελατών τους, σε τρίτους προμηθευτές, οι οποίοι, συνήθως, έχουν έδρα, σε κάποια χώρα πολύ μακρινή (φυσικά εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης) και οι οποίοι αποστέλλουν την παραγγελία απευθείας στον πελάτη. Παρότι αυτό το μοντέλο πωλήσεων δεν είναι παράνομο, δημιουργεί κινδύνους για τους καταναλωτές, που οφείλονται σε έλλειψη διαφάνειας των όρων συναλλαγής και σε μακρά χρονικά όρια παράδοσης. Οι καταναλωτές, αναφέρουν, συχνά, ότι αισθάνονται ότι παραπλανήθηκαν, όταν ανακαλύπτουν ότι η αγορά τους έγινε από μια τρίτη χώρα, μη μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ανακάλυψη αυτή γίνεται όταν κάτι πάει στραβά, ζητήσουν να επιστρέψουν τα προϊόντα που αγόρασαν στον πωλητή , και ο πωλητής τους ζητά να τα επιστρέψουν σε μια μακρινή τρίτη χώρα.
Το μοντέλο dropshipping το χρησιμοποιούν και μεγάλες, γνωστές πλατφόρμες όπως Temu, AliΒaba και άλλες πολλές, οι οποίες, όμως, ενημερώνουν τον καταναλωτή, ποιος είναι ο πραγματικός πωλητής. Τα προβλήματα, που αναφέρουμε, αφορούν κυρίως μικρά καταστήματα, που προσπαθούν να παρουσιαστούν ως μεγάλες πλατφόρμες, που ακολουθούν το μοντέλο dropshipping και καθιστούν δύσκολο, στους καταναλωτές να ασκήσουν τα δικαιώματά τους. Αυτά τα καταστήματα, συνήθως, αποστέλλουν τα προϊόντα της παραγγελίας, αλλά με την παραλαβή ξεκινούν προβλήματα ποιότητας, νομικής εγγύησης, πληρωμής, επιστροφής των προϊόντων.
Το Δίκτυο των Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτή έκανε μια ανάλυση σε βάθος των προβλημάτων, που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές και εντόπισε τα βασικά χαρακτηριστικά αυτών των προβληματικών ηλεκτρονικών καταστημάτων:
• Περιορισμένη πληροφόρηση: Δε δίνεται καμιά πληροφόρηση για το δικαίωμα της υπαναχώρησης, ή της νομικής εγγύησης. Ακόμα και όταν δίνεται είναι σε σημείο δύσκολα προσβάσιμο στους καταναλωτές. Η ιστοσελίδα, συνήθως, αναφέρει ότι πρέπει να επικοινωνήσει ο καταναλωτής, με την εταιρία, για να του δοθεί η διεύθυνση επιστροφής των προϊόντων. Συχνά η διεύθυνση, στη σφραγίδα του αποστολέα, δεν είναι η διεύθυνση επιστροφής των προϊόντων.
• «Μασκαρεμένες» διευθύνσεις URL: Έχουν εντοπιστεί ιστοσελίδες, που χρησιμοποιούν αυτό το μοντέλο λιανικών πωλήσεων, να περιέχουν στη διεύθυνση URL, το όνομα μια μεγάλης πόλης, π.χ. Berlin, ώστε να δημιουργούν την εντύπωση ότι η εταιρεία είναι εγκατεστημένη, σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η διεύθυνση στη σφραγίδα της εταιρίας βρίσκεται σε άλλη χώρα.
• Μακρές προθεσμίες παράδοσης, ή καμιά αναφορά στην ημερομηνία παράδοσης: Χρόνοι παράδοσης, που ανέρχονται σε αρκετές εβδομάδες, ή καμιά αναφορά στην ημερομηνία παράδοσης μπορούν να υποδηλώνουν ότι τα προϊόντα αποστέλλονται, από απομακρυσμένες περιοχές της Κίνας.
• Δομή ιστοσελίδας: Η ιστοσελίδα του ηλεκτρονικού καταστήματος, συνήθως, χτίζεται με τη χρήση μιας υπηρεσίας δημιουργίας ιστοσελίδας ηλεκτρονικού καταστήματος, από το Shopify, Wix, BigCommerce, ή κάποιο άλλο. Συνήθως, στο υποσέλιδο της ιστοσελίδας, υπάρχει αναφορά σε αυτούς τους προμηθευτές. Πολλές μάλιστα ιστοσελίδες dropshipping μοιάζουν πολύ μεταξύ τους.
• Παράξενη γλώσσα: Συχνά, αυτές οι ιστοσελίδες μεταφράζονται, από αυτόματους μεταφραστές, οπότε περιέχουν μεταφράσεις κατά γράμμα, οι οποίες μοιάζουν αδέξιες, ή είναι εντελώς λάθος. Μπορούμε ακόμα και να βρούμε υπολείμματα της ιστοσελίδας, που αντιγράφηκε, για να δημιουργηθούν για παράδειγμα οι όροι της σύμβασης.
• Πίεση των πελατών / Σκοτεινά μοτίβα: Οι διαδικτυακοί αυτοί πωλητές πιέζουν τους πελάτες τους, με υποτιθέμενη εξάντληση του αποθέματος, έτσι ώστε να πάρουν μια απόφαση αγοράς, γρήγορα και χωρίς σκέψη. Π.χ. «Μόνον 5 κομμάτια έμειναν.» ή «Για την επόμενη μισή ώρα έκπτωση 50%.» Και όμως, δεν είναι σπάνιο φαινόμενο να παρουσιάζουν μια μόνιμη έκπτωση, ως «Μόνο για σήμερα».
• Αταίριαστα προϊόντα: Μερικές φορές, πωλούνται μαζί, προϊόντα εντελώς άσχετα μεταξύ τους π.χ. παιδικά παιχνίδια και μηχανές κουρέματος γκαζόν. Ή άλλες φορές η ιστοσελίδα διαθέτει ένα και μοναδικό προϊόν.
Οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν τα παρακάτω προβλήματα:
• Προβλήματα επιστροφής: Οι καταναλωτές πιστεύουν ότι έκαναν παραγγελία από ένα κατάστημα με έδρα την Ευρωπαϊκή Ένωση και όταν υπαναχωρούν, ή ζητούν να εφαρμοστούν τα δικαιώματά τους για ελαττωματικό προϊόν, του ζητούν να αποστείλουν το προϊόν, σε μια χώρα, που δεν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια τέτοια επιστροφή είναι πολύ ακριβή, μερικές φορές μάλιστα είναι ακριβότερη και από την τιμή των προϊόντων που επιστρέφονται. Υπήρξαν, επίσης περιπτώσεις που οι καταναλωτές προσπάθησαν να αποστείλουν προϊόντα, σε κάποια διεύθυνση στην Ασία, αλλά τα προϊόντα είτε γύρισαν πίσω, είτε χάθηκαν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι καταναλωτές δεν έχουν αποζημιωθεί για τα προϊόντα που αγόρασαν και ταυτόχρονα πλήρωσαν και το κόστος επιστροφής των προϊόντων.
• Κακή ποιότητα: Σε πολλές περιπτώσεις, η ποιότητα αγαθών είναι μη ικανοποιητική. Έτσι, οι καταναλωτές θέλουν να επιστρέψουν τα προϊόντα, ενώ οι πωλητές προσπαθούν να εμποδίσουν την επιστροφή, προσφέροντας π.χ. εκπτώσεις, ή να την κάνουν δύσκολη έως αδύνατη, δίνοντας διευθύνσεις κάπου στην Ασία.
• Επί πλέον κόστη: Ζητείται, από τους καταναλωτές, να πληρώσουν τελωνειακούς δασμούς, χωρίς να έχουν λάβει καμιά πληροφόρηση, εκ των προτέρων.
• Συμβουλές προς τους καταναλωτές, που έχουν παραγγείλει αγαθά, από προμηθευτές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης:
o Δεν αρνούμαστε την παραλαβή του πακέτου.
o Δεν επιστρέφουμε το πακέτο στην Κίνα.
o Δεν επιστρέφουμε το πακέτο, στη διεύθυνση που αναγράφεται στη σφραγίδα του καταστήματος, χωρίς πρώτα να επικοινωνήσουμε με το κατάστημα.
o Δεν πληρώνουμε επί πλέον κόστη.
o Ζητάμε μια «λογική» διεύθυνση επιστροφής.
o Κάνουμε αμφισβήτηση συναλλαγής στην τράπεζά μας.
Τον Ιούνιο του 2025, το ΚΕ.Π.ΚΑ. - Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, μαζί με 24 ακόμη Ενώσεις Καταναλωτών - μέλη της BEUC – Ευρωπαϊκής Οργάνωσης Καταναλωτών, κατέθεσαν καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στο Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ των Αρχών για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών κατά της πλατφόρμας SHEIN, για τη χρήση παραπλανητικών πρακτικών («σκοτεινά μοτίβα»). Αυτές ωθούν τους καταναλωτές να αγοράζουν περισσότερα αγαθά απ’ όσα σκόπευαν εξ αρχής και δημιουργούν περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα, προωθώντας τη γρήγορη μόδα.
Με βάση έρευνα Ενώσεων Καταναλωτών απ’ όλη την Ευρώπη, αυτές οι παράνομες πρακτικές προκαλούν ανεπιθύμητες δαπάνες και οικονομικές απώλειες, για τους καταναλωτές, τροφοδοτούν την κυκλοφορία μη ασφαλών ειδών ένδυσης, σε όλη την Ευρώπη και αποδυναμώνουν τις προσπάθειες των καταναλωτών, αναφορικά με την πράσινη μετάβαση.
Τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα κατατάσσονται στην αρχή της λίστας των τομέων που ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή, αμέσως μετά τα τρόφιμα, τη στέγαση και τις μεταφορές, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (ΕΟΠ). Η εξαιρετικά γρήγορη μόδα έχει οδηγήσει, σε σημαντική υπερπαραγωγή και κατανάλωση ρούχων, δημιουργώντας και το επακόλουθο πρόβλημα των κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων. Με τη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, για την καλλιέργεια βαμβακιού, την εξόρυξη ορυκτών καυσίμων και τη χρήση χημικών πρώτων υλών, για την παραγωγή συνθετικών υφασμάτων, η βιομηχανία βασίζεται, επίσης, σε μεγάλο βαθμό σε τοξικές χημικές ουσίες για ρούχα, τα οποία, συχνά, παράγονται σε κακές συνθήκες εργασίας.
Τον Φεβρουάριο του 2025, η Επιτροπή ανακοίνωσε την δική της έρευνα, σχετικά με τη μη συμμόρφωση της πλατφόρμας SHEIN με το Δίκαιο των Καταναλωτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον Μάιο, προέτρεψε τη SHEIN να σεβαστεί αυτό το Δίκαιο . Ωστόσο, οι Ενώσεις Καταναλωτών διαπιστώσαμε, ότι η ανάλυση των «σκοτεινών μοτίβων» της SHEIN και οι επιπτώσεις αυτών στους καταναλωτές και στην κοινωνία γενικότερα, δεν εξετάστηκε πλήρως. Η καταγγελία, που κατατέθηκε τον Ιούνιο του 2025, προστέθηκε στην έρευνα της Επιτροπής και έφερε στην προσοχή των Αρχών πρόσθετα στοιχεία, σχετικά με τα «σκοτεινά μοτίβα».
Αυτή η καταγγελία επικεντρώθηκε στη χρήση «σκοτεινών μοτίβων», τα οποία τροφοδοτούν την υπερκατανάλωση των επικίνδυνων για το περιβάλλον προϊόντων. Η SHEIN εκθέτει τους καταναλωτές, σε πολλά διαφορετικά «σκοτεινά μοτίβα», περιλαμβανομένων των μηνυμάτων χαμηλού αποθέματος (π.χ. μόνο χχχ απέμειναν), της αντίστροφης χρονομέτρησης, (π.χ. έκπτωση αστραπή), πίεση μέσω μαρτυριών υποτιθέμενων καταναλωτών (π.χ. «Επιλέχθηκες για προσφορές τώρα! Σκέψου καλύτερα αν θέλεις να φύγεις»). Έρευνα των Ενώσεων Καταναλωτών αποκάλυψε, ότι αυτές οι πρακτικές προωθούνται επανειλημμένα στους καταναλωτές, τόσο στην ιστοσελίδα, όσο και στην εφαρμογή (μέσω πολλαπλών και επαναλαμβανόμενων ειδοποιήσεων).
Η καταγγελία κάλεσε την Επιτροπή και το Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ των Αρχών για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών, να ζητήσουν από τη SHEIN να:
• Σταματήσει να χρησιμοποιεί παραπλανητικές πρακτικές, όπως «Ή επιβεβαιώνεις την αγορά, ή χάνεις την ευκαιρία της ζωής σου!», το παιχνίδι με τα συναισθήματα, τη χρήση ατελείωτης κύλισης (scroll), και τη γκρίνια (μένουν ελάχιστα κομμάτια), καθώς όλα αυτά αποτελούν «σκοτεινά μοτίβα», τα οποία αποτελούν αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία, για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
• Παρέχει αποδεικτικά στοιχεία, που να δείχνουν ότι οι μαρτυρίες καταναλωτών, ή τα μηνύματα όπως «χαμηλό απόθεμα» που εμφανίζονται, επανειλημμένα, στους καταναλωτές, είναι γνήσια. Διαφορετικά η SHEIN να σταματήσει να χρησιμοποιεί αυτές τις πρακτικές.
Η χρήση σκοτεινών μοτίβων από τη SHEIN είναι μία καλομελετημένη πραγματικότητα, η οποία συνεχίζεται εδώ και αρκετά χρόνια, όπως αποκαλύπτει έρευνα Ενώσεων Καταναλωτών. Αυτά τα σκοτεινά μοτίβα κάνουν τους καταναλωτές να ξοδεύουν περισσότερα χρήματα για προϊόντα γρήγορης μόδας, τα οποία είναι επιβλαβή για τους ίδιους, το περιβάλλον και τους ανθρώπους που τα παράγουν. Αυτό το εξαιρετικά γρήγορο μοντέλο μόδας, τροφοδοτείται από πρακτικές χειραγώγησης, που πιέζουν τους καταναλωτές να αγοράζουν όλο και περισσότερα. Η πλατφόρμα της SHEIN έχει σχεδιαστεί για να είναι εθιστική: καθοδηγείται από ισχυρούς αλγορίθμους, για τη μεγιστοποίηση της εμπλοκής των καταναλωτών και των υπερβολικών δαπανών. Αναμένουμε μία ισχυρή και άμεση αντίδραση από τις Αρχές, για να τεθεί τέλος, στις πρακτικές χειραγώγησης της SHEIN και να ξεκινήσει μία έρευνα σε ολόκληρη τη βιομηχανία.
Στα τέλη Αυγούστου 2025, ενημερωθήκαμε από τη BEUC ότι η Επιτροπή Ανταγωνισμού της Ιταλίας επέβαλε πρόστιμο 1.000.000 ευρώ στη SHEIN και της έδωσε προθεσμία 90 ημερών για να συμμορφωθεί με τη νομοθεσία για τις παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές.
Στις αρχές Νοεμβρίου 2025 η Γαλλία μπλοκάρισε την πλατφόρμα Shein, ενώ την ίδια ημέρα η Shein άνοιξε το πρώτο φυσικό κατάστημα πολυτελείας στο Παρίσι.
Στις 30 Οκτωβρίου 2025 οι Ενώσεις Καταναλωτών σε Βέλγιο, Δανία, Γαλλία, Αυστρία, Ολλανδία και Γερμανία δημοσίευσαν τα αποτελέσματα «Mystery Shopping» που διεξήγαγαν σε προϊόντα που πωλούνται από τις πλατφόρμες Temu και Shein. Αγοράστηκαν 162 τυχαία προϊόντα που ανήκαν σε τρείς κατηγορίες (προϊόντα για παιδιά, ηλεκτρονικά και κοσμήματα), τα οποία ελέγχθηκαν. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν υψηλά επίπεδα μη συμμόρφωσης με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία:
• Για την πλατφόρμα Temu 65% των προϊόντων δεν είχαν συμμορφωθεί.
o Το ποσοστό αυτό για τα προϊόντα για παιδιά και τα ηλεκτρονικά άγγιξε το 96,3%.
o Περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις θεωρούνταν μεσαίας ή υψηλής επικινδυνότητας.
o Παρότι κάποια προϊόντα αποσύρθηκαν η πλατφόρμα δεν έστειλε καμία ενημέρωση στους καταναλωτές ούτε απέσυρε παρόμοια προϊόντα.
• Για την πλατφόρμα Shein 72,8% των προϊόντων δεν είχαν συμμορφωθεί.
o Το ποσοστό αυτό για τα προϊόντα για παιδιά ήταν 100%.
o Το ποσοστό αυτό για τα ηλεκτρονικά άγγιξε το 96,3%.
o Περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις θεωρούνταν μεσαίας ή υψηλής επικινδυνότητας.
To Νοέμβριο του 2025 η οργάνωση “Greenpeace” ανακοίνωσε αποτελέσματα ελέγχων της στα ρούχα από τη Shein : Η Shein συνέχιζε να παραβιάζει τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για τις χημικές ουσίες στα ενδύματα και μάλιστα και στα παιδικά ενδύματα. Από τα 56 ρούχα που ελέγχθηκαν τα 18 (32%) ξεπερνούσαν τα όρια για τις χημικές ουσίες που θέτει ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός. Εντοπίστηκαν oι υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (PFAS), οι οποίες συνδέονται με καρκίνο, αναπαραγωγικές ανωμαλίες, αναπτυξιακές ανωμαλίες στα παιδιά καθώς και εξασθένιση του ανοσοποιητικού συστήματος. Ονομάζονται «παντοτινά χημικά» λόγω της ανθεκτικότητας τους.
Παρότι αυτά τα πρόσφατα ευρήματα αποδεικνύουν τους σοβαρούς κινδύνους στους οποίους θέτουν τους Ευρωπαίους καταναλωτές οι πλατφόρμες Temu και Shein, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δε δημοσιοποίησε κανένα στοιχείο από την έρευνά της. Η κίνηση της Γαλλίας να περιορίσει την πρόσβαση της πλατφόρμας στην εθνική της αγορά εμπεριέχει τον κίνδυνο του κατακερματισμού της Ενιαίας Αγοράς καθώς και της εφαρμογής της νομοθεσίας.
Πολλά κράτη-μέλη έχουν ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει γρήγορα και αυστηρά μέτρα εφαρμογής της νομοθεσίας, ώστε να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι στους οποίους αυτές οι πλατφόρμες θέτουν τους Ευρωπαίους καταναλωτές, οι οποίοι αξίζουν προστασίας ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους.
Η BEUC, στις 5 Νοεμβρίου 2025, απέστειλε επιστολή διαμαρτυρίας προς τη Γενική Διεύθυνση Δικαιοσύνης και τη Γενική Διεύθυνση Επικοινωνιών ζητώντας να ολοκληρώσει την έρευνα και να ανακοινώσει τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα που θα αναγκάσουν αυτές τις πλατφόρμες να συμμορφωθούν με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του ΚΕ.Π.ΚΑ.: https://www.kepka.org/enimerosi-list/idea/psifiakes-apates/3492-beuc-shein
Στο newsletter Ιανουαρίου – Απριλίου 2024, κάναμε εκτενή αναφορά στις χρεώσεις διεθνών κλήσεων. Οι χρεώσεις των διεθνών κλήσεων, δηλαδή των κλήσεων που πραγματοποιούν οι καταναλωτές, από τη χώρα τους σε κάποια άλλη χώρα- μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν ακολούθησαν την πορεία των χρεώσεων περιαγωγής, δηλαδή των κλήσεων που πραγματοποιούν οι καταναλωτές, από κάποιο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προς τη χώρα τους. Ενώ, λοιπόν το 2017 οι χρεώσεις κλήσεων περιαγωγής καταργήθηκαν, οι χρεώσεις διεθνών κλήσεων παρέμειναν και μάλιστα ήταν τρομακτικά υψηλές. Το 2019, τέθηκαν ανώτατα όρια στις χρεώσεις διεθνών κλήσεων (0,19 ευρώ/ λεπτό +ΦΠΑ) και αποστολής SMS (0,06 ευρώ/μήνυμα), τα οποία, όμως, ήταν και πάλι δυσανάλογα με το πραγματικό κόστος των κλήσεων. Το όριο αυτό έπρεπε να αναθεωρηθεί, μέχρι το Μάιο του 2024. Οι χρεώσεις αυτές ήταν και είναι δυσανάλογες με το πραγματικό των παρόχων και ταυτόχρονα δημιουργούν σύγχυση στους καταναλωτές, οι οποίοι δεν κατανοούν τη διαφορά ανάμεσα στις χρεώσεις περιαγωγής και τις χρεώσεις διεθνών κλήσεων, με δεδομένη και την κατάργηση των χρεώσεων περιαγωγής.
Δυστυχώς, το Δεκέμβριο του 2023, οι κυβερνήσεις των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέφυγαν να καταργήσουν τις χρεώσεις των διεθνών κλήσεων, παρά την πρόταση του Ευρωκοινοβουλίου, στην Πράξη για τις υποδομές Gigabit. Το Ευρωκοινοβούλιο επέμεινε στην άποψή του και οι συζητήσεις συνεχίστηκαν.
Το Φεβρουάριο του 2024, τα Ευρωπαϊκά όργανα συναποφάσισαν την κατάργηση των χρεώσεων διεθνών κλήσεων, από το 2029. Στον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1309 σχετικά με μέτρα μείωσης του κόστους ανάπτυξης δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών gigabit, στο άρθρο 17 προβλέφθηκε η μετονομασία των διεθνών κλήσεων, σε ένδο - ενωσιακές κλήσεις. Επίσης, με το ίδιο άρθρο, προβλέφθηκε:
• «7. Από την 1η Ιανουαρίου 2029, οι πάροχοι δεν εφαρμόζουν διαφορετικές τιμές λιανικής στους καταναλωτές για τις εγχώριες επικοινωνίες και τις ένδοενωσιακές επικοινωνίες, υπό την προϋπόθεση ότι θεσπίζονται τεχνικοί κανόνες για διασφαλίσεις όπως η βιωσιμότητα, η εύλογη χρήση και τα μέτρα καταπολέμησης της απάτης. Έως τις 30 Ιουνίου 2028, η Επιτροπή εκδίδει, κατόπιν διαβούλευσης με τον BEREC, εκτελεστική πράξη όπου ορίζονται οι τεχνικοί αυτοί κανόνες.»
• «8. Από την 1η Ιανουαρίου 2025, οι πάροχοι μπορούν σε προαιρετική βάση να συμμορφώνονται με την υποχρέωση να μην εφαρμόζουν διαφορετικές τιμές λιανικής, όπως αυτή ορίζεται στην παραπάνω παράγραφο . Οι εν λόγω πάροχοι απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις της παραγράφου 1, τηρουμένης πολιτικής εύλογης χρήσης, προκειμένου να αποφέρουν νωρίτερα στους καταναλωτές τα οφέλη των ίσων τιμών λιανικής για τις εγχώριες και τις ενδοενωσιακές επικοινωνίες. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστική πράξη για την εύλογη χρήση, με βάση τα συνήθη μοτίβα χρήσης, και τα μέτρα καταπολέμησης της απάτης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, κατόπιν διαβούλευσης με τον BEREC.»
• Περιμένοντας, λοιπόν, την εκτελεστική πράξη, η BEUC- Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ενώσεων Καταναλωτών, τον Ιούλιο του 2024, συναντήθηκε με τη Γενική Διεύθυνση Συνδεσιμότητας (DG Connect) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και έθεσε τους προβληματισμούς και τα αιτήματα των καταναλωτών. Τον Οκτώβριο του 2024, παρουσιάστηκε το νέο σχέδιο προτάσεων της Επιτροπής, το οποίο είχε σημαντικές βελτιώσεις:
• Οι πάροχοι τηλεπικοινωνιών μπορούν να προσφέρουν συγκεκριμένο αριθμό λεπτών, για ένδο - ενωσιακές κλήσεις (σταθερής και κινητής τηλεφωνίας), καθώς και συγκεκριμένο αριθμό SMS, ανά μήνα, στην ίδια τιμή ισχύει, για τις εγχώριες επικοινωνίες
• Σε οποιαδήποτε επιπλέον ένδο - ενωσιακή επικοινωνία δε θα εφαρμόζεται πλαφόν λιανικής τιμής, αλλά ελεύθερα διαμορφούμενη τιμή.
• Οι πάροχοι τηλεπικοινωνιών πρέπει να πληροφορούν τους καταναλωτές, για το χρόνο και τα μηνύματα που τους παρέχουν, καθώς και να τους προειδοποιούν όταν πλησιάζουν να εξαντλήσουν τα όρια και όταν τα έχουν εξαντλήσει.
• Θα εφαρμόζονται όροι παρόμοιοι με τον Κανονισμό για τις χρεώσεις περιαγωγής
• Ο όρος καταχρηστική «ανώμαλη χρήση», αντικαταστάθηκε με τον όρο «μη τυπική χρήση», ώστε να επιβληθεί μεγαλύτερο βάρος στις εταιρίες τηλεπικοινωνιών να αποδείξουν τη μη τυπική χρήση.
• Ο BEREC – Φορέας Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών για τις Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες θα προτείνει τον τρόπο εντοπισμού της μη τυπικής χρήσης.
• Μέχρι το Δεκέμβριο του 2024, ή το πολύ τον Ιανουάριο του 2025, θα έπρεπε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να έχει διαβουλευτεί και να εκδώσει την εκτελεστική πράξη. Δυστυχώς, η Επιτροπή δεν τήρησε τις προθεσμίες και ακόμη οι διεθνείς, ή ένδο - ενωσιακές κλήσεις «ζουν και βασιλεύουν».
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών ενημέρωσε τους καταναλωτές, για το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, για τις εκπτώσεις. Σύμφωνα με τους Ν.4177/2013 (ΦΕΚ Α’ 173/08.08.2013), Ν.4933/2022 (ΦΕΚ Α’ 99/20.5.2022), Ν.4965/2022 (ΦΕΚ Α’ 162/02.09.2022), το Ν. 5039/2023 (ΦΕΚ Α’ 83/03/04/2023) και την ΥΑ 66877 (ΦΕΚ Β’ 5002/03.09.2024) επιτρέπεται η πώληση εμπορευμάτων, ή η παροχή υπηρεσιών με μειωμένες τιμές δύο (2) φορές το χρόνο, ως εξής:
• Χειμερινές εκπτώσεις: Από τη δεύτερη Δευτέρα του Ιανουαρίου μέχρι το τέλος του Φεβρουαρίου και
• Θερινές εκπτώσεις: Από τη δεύτερη Δευτέρα του Ιουλίου μέχρι το τέλος του Αυγούστου.
Οι καταναλωτές πρέπει να γνωρίζουμε:
• Οι προσφορές ορισμένης ποσότητας προϊόντων, ή ορισμένης κατηγορίας προϊόντων, πραγματοποιούνται, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Κατά τη διενέργεια των προσφορών, θα πρέπει να αναγράφονται, ευκρινώς, στα σημεία, όπου πωλούνται τα προσφερόμενα προϊόντα, η προγενέστερη (τιμή αναφορας) και η νέα μειωμένη τιμή των προϊόντων, με αναφορά στην κατάλληλη μονάδα μέτρησης, ανά προϊόν (βάρος, όγκος, τεμάχιο κ.λπ.).
• Σε κάθε ανακοίνωση, περί μείωσης τιμής, υποδεικνύεται η προγενέστερη τιμή (τιμή αναφοράς), που εφάρμοζε ο έμπορος, για καθορισμένο χρονικό διάστημα, πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Ως προγενέστερη τιμή νοείται:
o η χαμηλότερη τιμή, που εφάρμοσε ο έμπορος, κατά τη διάρκεια χρονικού διαστήματος τριάντα (30) ημερών, πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής.
o Όταν το προϊόν κυκλοφορεί, στην αγορά, για λιγότερο από τριάντα (30) ημέρες, η χαμηλότερη τιμή, που εφάρμοσε ο έμπορος, κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος, που το προϊόν κυκλοφορεί, στην αγορά.
o Όταν η τιμή μειώνεται, προοδευτικά, κατά τη διάρκεια 60 ημερών, πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής, η τιμή που ίσχυε πριν την πρώτη από τις διαδοχικές μειώσεις τιμών.
• Η μείωση της τιμής μπορεί να έχει τη μορφή:
o Ποσοστού (%), π.χ. «20% έκπτωση»,
o Συγκεκριμένου ποσού, π.χ. «10 ευρώ έκπτωση»,
o Αναγραφής νέας (χαμηλότερης) τιμής μαζί με την αναγραφή της προγενέστερης (υψηλότερης) τιμής που εφαρμόστηκε. Η προηγούμενη τιμή μπορεί να εμφανίζεται σε διαγραμμένη μορφή. Π.χ. «τώρα 50 ευρώ, πριν 100 ευρώ» ή «50 ευρώ, 100 ευρώ»,
o Άλλων διαφημιστικών πρακτικών, όπως: «αγοράστε σήμερα, χωρίς να πληρώσετε τον ΦΠΑ», η οποία ενημερώνει τον καταναλωτή ότι η μείωση της τιμής ισούται με την αξία του ΦΠΑ (χωρίς να σημαίνει ότι ο ΦΠΑ δεν εισπράττεται),
o Αναφορών, σε υψηλότερη τιμή, ως μελλοντική κανονική τιμή (π.χ. Εξαιρετική τιμή εκκίνησης 99 ευρώ – από τον επόμενο μήνα 129 ευρώ).
• Ανακοινώσεις, όπως «εκπτωτική» τιμή, «ειδικές προσφορές», ή «προσφορές Μαύρης Παρασκευής», που δημιουργούν την εντύπωση μείωσης της τιμής συνιστούν επίσης ανακοινώσεις μείωσης τιμής και πρέπει να πληρούν όλες τις διατάξεις, για τις μειώσεις τιμών.
• Μια ανακοίνωση μείωσης τιμής μπορεί να σχετίζεται, με ένα συγκεκριμένο προϊόν («μείωση 20% για έλεγχο ενεργειακής πιστοποίησης»), ή μια κατηγορία προϊόντων («μείωση 20% σε όλα τα αφρόλουτρα»), ή να είναι γενική μείωση («μείωση 20% σε όλα τα προϊόντα»), και μπορεί να εμφανιστεί με διάφορους τρόπους (φυλλάδια, εκπτωτικές κάρτες, ή κουπόνια, ενδείξεις στον ιστότοπο, στην είσοδο, ή εντός του καταστήματος, στην ετικέτα τιμής κλπ)
• Γενικοί ισχυρισμοί εμπορικής πρόωθησης, που συγκρίνουν την τιμή του πωλητή με την τιμή άλλων πωλητών, χωρίς να επικαλούνται μείωση της τιμής, ή να δημιουργούν αυτήν την εντύπωση, τα προγράμματα επιβράβευσης πελατών και οι προσωπικές μειώσεις τιμών, καθώς και οι προσφορές βάσει των οποίων, με την αγορά, ο καταναλωτής αποκτά και ένα δωρεάν αγαθό π.χ. 1+1 δώρο, 2 στην τιμή του ενός, 30 % έκπτωση με την αγορά τριών τεμαχίων, δε συνιστούν ανακοινώσεις μείωσης τιμών.
• Κατά την ανακοίνωση μείωσης τιμής είναι υποχρεωτικό να αναγράφεται, ρητά, η προγενέστερη τιμή/ τιμή αναφοράς βάσει της οποίας εφαρμόζεται η έκπτωση. Η τιμή αναφοράς είναι η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά την περίοδο των 30 ημερών, πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής.
• Η τιμή αναφοράς ισχύει, ανά κανάλι πωλήσεων: αυτό σημαίνει ότι εάν ο έμπορος διαθέτει τόσο φυσικό όσο και ηλεκτρονικό κατάστημα, στα οποία εφαρμόζει διαφορετικές τιμές, θα πρέπει να καθορίσει την τιμή αναφοράς, ξεχωριστά για καθένα από αυτά τα κανάλια πωλήσεων. Συνεπώς, η τιμή αναφοράς που ισχύει στο φυσικό κατάστημα, μπορεί να διαφέρει, από τιμή αναφοράς που ισχύει, για το ηλεκτρονικό κατάστημα.
• Σε περίπτωση που υφίστανται αυξομειώσεις τιμών, η τιμή αναφοράς, βάσει της οποίας υπολογίζεται η έκπτωση, πρέπει πάντα να είναι η χαμηλότερη των τελευταίων 30 ημερών,
• Σε περίπτωση προοδευτικών μειώσεων, εντός του χρονικού διαστήματος 60 ημερών, που η προηγείται της μείωσης τιμής, ο έμπορος έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει, ως τιμή αναφοράς τη τιμή, που ίσχυε πριν από την εφαρμογή της πρώτης από τις διαδοχικές μειώσεις τιμών, εντός των 60 ημερών.
• Οι έμποροι δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν την προτεινόμενη λιανική τιμή/ συνιστώμενη τιμή καταλόγου, ως προγενέστερη τιμή/τιμή αναφοράς, για την ανακοίνωση μείωσης τιμής.
• Εάν η μείωση της τιμής ισχύει μόνο για καταναλωτές, που διαθέτουν κάρτα πιστότητας του καταστήματος, τότε, θα πρέπει να αναγράφεται, καθαρά, στην επικοινωνία μείωσης της τιμής, ότι αυτή ισχύει, μόνο σε συνδυασμό με τη χρήση της κάρτας.
• Οι έμποροι μπορούν να διαφημίζουν μια γενική μείωση τιμής, σε μια κατηγορία προϊόντων, όπως «έκπτωση 20% στα χριστουγεννιάτικα στολίδια». Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να αναφέρουν τόσο τη μειωμένη τιμή όσο και την τιμή αναφοράς για κάθε προϊόν, το οποίο αφορά η μείωση στον ιστότοπο τους ή στο φυσικό τους κατάστημα.
• Οι έμποροι μπορούν να χρησιμοποιήσουν προγράμματα επιβράβευσης, ή να προσφέρουν, προσωπική έκπτωση, στους πελάτες τους. Με δεδομένο ότι σε αυτή την περίπτωση δεν προβαίνουν σε ανακοίνωση μείωσης της τιμής, δεν υπάρχει υποχρέωση μνείας της τιμής αναφοράς. Ωστόσο, δεν μπορούν να χρησιμοποιούν αυτό τον τρόπο προώθησης για να παρακάμψουν τους κανόνες, για την ανακοίνωση μείωσης τιμής. Εάν πράγματι προσφέρουν, ή διαφημίζουν την «προσωπική» έκπτωση, σε όλους, ή σε μεγάλο αριθμό προσώπων, ισχύει η υποχρέωση παράθεσης της τιμής αναφοράς.
• Εάν ισχύουν διαφορετικά ποσοστά μείωσης, επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί μια αναφορά του τύπου «έκπτωση μέχρι 50%» στη διαφήμιση, αλλά αυτό δεν θα πρέπει να είναι παραπλανητικό. Εάν η διαφήμιση δίνει την εντύπωση ότι οι εκπτώσεις είναι υψηλές, ενώ στην πραγματικότητα προσφέρεται έκπτωση 50% μόνο σε λίγα προϊόντα και χαμηλότερο ποσοστό στα υπόλοιπα, αυτό δύναται να θεωρηθεί παραπλανητικό.
• Δηλώσεις όπως «η έκπτωση υπολογίζεται στο ταμείο», ή αντίστροφα «η έκπτωση περιλαμβάνεται ήδη στη τιμή» δεν επιτρέπονται. Οι έμποροι οφείλουν να καθορίσουν την τιμή αναφοράς ξεχωριστά για κάθε προϊόν, η οποία θα πρέπει να είναι η χαμηλότερη τιμή στην οποία προσέφεραν το προϊόν προς πώληση κατά τη διάρκεια της περιόδου των 30 ημερών που προηγείται της προσφοράς ανά κανάλι πωλήσεων. Εάν η προσφορά ισχύει τόσο στο φυσικό κατάστημα όσο και στο διαδίκτυο, οι έμποροι θα πρέπει να καθορίσουν και να υποδείξουν τις τιμές αναφοράς ανά κανάλι. Η διαφήμιση θα πρέπει να αναφέρει σαφώς που και πότε ισχύει η προσφορά. Δεν θα πρέπει να δημιουργείται η εντύπωση ότι μια μείωση ισχύει παντού, ενώ στην πραγματικότητα π.χ. ισχύει μόνο σε ένα συγκεκριμένο φυσικό κατάστημα.
• Ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται και προβάλλεται η μειωμένη τιμή, πρέπει να ανταποκρίνεται, στην αλήθεια και να είναι ακριβής.
• Οι υπεύθυνοι των σημείων πώλησης, σε περίπτωση ελέγχου, πρέπει να είναι, σε θέση, να αποδείξουν ότι η παλιά τιμή πώλησης, που αναγράφεται, στην πινακίδα, ανταποκρίνεται, στην πραγματικότητα.
• Τα καταστήματα STOCK και OUTLET μπορούν να αναγράφουν, στις πινακίδες την αρχική τιμή του προϊόντος, την τιμή OUTLET και τη νέα μειωμένη τιμή πώλησης, αρκεί να μην δημιουργείται σύγχυση στον καταναλωτή, ως προς της βασική πληροφορία, δηλαδή την τιμή αναφοράς και την εκπτωτική τιμή που αποτυπώνεται ως συνάρτηση αυτής.
• Οι έμποροι δεν πρέπει να διαφημίζουν προϊόντα, ή υπηρεσίες, σε συγκεκριμένη τιμή, εάν αυτά δεν θα είναι διαθέσιμα, σε εύλογες ποσότητες, σε αυτή την τιμή, για εύλογο χρονικό διάστημα, εκτός αν το καταστήσουν σαφές στην προσφορά.
• Οι έμποροι δεν πρέπει να δηλώνουν ψευδώς ότι ένα προϊόν θα είναι διαθέσιμο μόνο σε μια συγκεκριμένη τιμή, ή διαθέσιμο με συγκεκριμένους όρους, για πολύ περιορισμένο χρονικό διάστημα, για να πείσουν τον καταναλωτή να λάβει άμεση απόφαση, χωρίς να του παρέχουν τον χρόνο, ή την ευκαιρία να κάνει μια ενημερωμένη επιλογή.
• Ένα προϊόν δεν πρέπει να περιγράφεται ως «δωρεάν», η παρόμοιο, εαν ο καταναλωτής πρέπει να πληρώσει κάποιο ποσό, όπως έξοδα παραλαβής του προϊόντος.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. συμβουλεύει τους καταναλωτές:
• Οι καταστηματάρχες είναι υποχρεωμένοι να αλλάζουν τα προϊόντα τα οποία παρουσιάζουν ελάττωμα και αγοράστηκαν την περίοδο των εκπτώσεων. Ο έμπορος μπορεί να αρνηθεί αλλαγή ελαττωματικού είδους, μόνο εάν το προϊόν είναι σε τιμή προσφοράς, εξαιτίας του συγκεκριμένου ελαττώματος και εφόσον έχει ενημερώσει σχετικά τον καταναλωτή, πριν την αγορά, με ανάλογη πινακίδα.
• Οι καταναλωτές δεν πρέπει να επηρεαζόμαστε, από τις διαφημίσεις. Οι ωραιοποιημένες εικόνες των εμπορευμάτων μπορούν να μας εξαπατήσουν.
• Θα αποβεί πολύ χρήσιμο, εάν, πριν τις εκπτώσεις, επισκεφθούμε την αγορά, για να δούμε τις τιμές, πριν την έκπτωση και να επισημάνουμε τα είδη, που ενδιαφερόμαστε να αγοράσουμε. Έτσι, θα έχουμε τη δυνατότητα σύγκρισης των τιμών, πριν και μετά την έκπτωση καθώς και τη βεβαιότητα ότι το ποσό που αναγράφεται, ως τιμή, πριν την έκπτωση, είναι πραγματικό.
• Πριν ξεκινήσουμε, για ψώνια, πρέπει να προγραμματίσουμε τις αγορές μας, σύμφωνα με τις πραγματικές μας ανάγκες, για να μην πέσουμε θύματα της υπερκατανάλωσης. Όσο φθηνό και αν είναι κάτι, όταν δεν το χρειαζόμαστε, είναι περιττό και δεν έχουμε κανένα όφελος, από την αγορά του.
• Πριν αγοράσουμε οτιδήποτε, πρέπει να κάνουμε έρευνα αγοράς, να συγκρίνουμε τιμές και ποιότητα προϊόντων, ώστε να επιλέξουμε, σωστά. Η τιμή μονάδος πρέπει να αποτελεί το πρώτο μας κριτήριο, ώστε να μην παραπλανηθούμε από μειώσεις τιμών, οι οποίες δεν είναι πραγματικές.
• Πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα: Τις ενδείξεις ενιαίας έκπτωσης, στις βιτρίνες των καταστημάτων. Τα ποσοστά της έκπτωσης αφορούν καθορισμένες κατηγορίες ομοίων προϊόντων και όχι όλο το εμπόρευμα του καταστήματος. Πολλές φορές, στις βιτρίνες, αναγράφονται υψηλά ποσοστά εκπτώσεων και χρησιμοποιούνται, σαν "κράχτες". Όταν, όμως, μπαίνουμε, στο κατάστημα, αντιμετωπίζουμε διαφορετικά ποσοστά, συνήθως πολύ μικρότερα.
• Αν αγοράζουμε προϊόντα, χρησιμοποιώντας κάρτα (πιστωτική ή χρεωστική), πρέπει να προσέχουμε κάθε λεπτομέρεια, για τους όρους, που διέπουν αυτή τη συναλλαγή.
• Απαιτούμε απόδειξη πληρωμής, για κάθε αγορά μας. Μην ξεχνάμε ότι η απόδειξη είναι απαραίτητη, αν παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα, στο προϊόν, που αγοράσαμε.
• Πρέπει να ελέγχουμε την ποιότητα και την προέλευση του είδους, που αγοράζουμε. Σύμφωνα με το ν. 2251/94 άρθρο 1, ο πωλητής οφείλει να παρέχει κάθε πληροφορία, σχετική με το προϊόν, που επιθυμούμε να αγοράσουμε.
• Πρέπει να αποφεύγουμε το συνωστισμό και τις ώρες αιχμής. Ανάμεσα στον πολύ κόσμο, υπάρχουν και μερικοί, που σκοπεύουν να "ελαφρύνουν" το δικό μας πορτοφόλι.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, για όλα τα είδη, που εκτίθενται, στις βιτρίνες των καταστημάτων, αναγράφεται, υποχρεωτικά, σε πινακίδα, η τιμή πώλησής τους. Εξαιρούνται, από αυτή την υποχρέωση, τα είδη, που η τιμή τους ξεπερνά τις 2.000 ευρώ ή τα είδη κοσμηματοπωλείου, που πωλούνται πάνω από 1.000 ευρώ. Δυστυχώς, αρκετοί επαγγελματίες δεν εφαρμόζουν αυτή τη διάταξη.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. κάλεσε τους καταναλωτές να αποφεύγουν να κάνουν τις αγορές τους, από καταστήματα, που δε σέβονται τα δικαιώματά μας, όπως αυτά αναλύονται παραπάνω.
Το Φεβρουάριο του 2025, το ΚΕ.Π.ΚΑ.- Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, με αφορμή παράπονα που δέχτηκε από καταναλωτές, έστειλε την παρακάτω επιστολή στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θεόδωρο Σκυλακάκη, την οποία κοινοποίησε στον Πρωθυπουργό της Ελληνικής Δημοκρατίας, κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, Υπουργό Ανάπτυξης, κ. Παναγιώτη Θεοδωρικάκο και στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ – Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων.
«Προς
Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
κ. Θεόδωρο Σκυλακάκη
Κύριε Υπουργέ,
Το ΚΕ.Π.ΚΑ.- Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, έχει γίνει αποδέκτης παραπόνων καταναλωτών, για την μείωση της διάρκειας παροχής του νυχτερινού τιμολογίου ρεύματος.
Μέχρι και την 31η Ιανουαρίου 2025 το νυχτερινό ρεύμα, το οποίο κοστίζει φθηνότερα από το ημερήσιο, διαρκούσε 8 ώρες, από 2 το μεσημέρι και 6 το βράδυ. Από την 1η Φεβρουαρίου 2025 διαρκεί μόνο 6 ώρες, 3 το μεσημέρι και 3 το βράδυ.
Κατανοούμε, απόλυτα την αναγκαιότητα της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος σε ώρες που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές, αλλά δεν κατανοούμε τη μείωση των ωρών.
Το αποτέλεσμα της μείωσης αυτής θα είναι υψηλότεροι λογαριασμοί ρεύματος για καταναλωτές, που χρησιμοποιούν ηλεκτρικό ρεύμα, για τη θέρμανση της κατοικίας τους, κατεύθυνση που και φιλική στο περιβάλλον είναι και αποτελεί στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Ζητούμε λοιπόν να επανεξετάσετε τις ώρες παροχής του νυχτερινού ρεύματος, επεκτείνοντας το μεσημβρινό ωράριο σε 5 ώρες, ώστε να προλαβαίνουν οι καταναλωτές να ολοκληρώσουν κάποιες ενεργοβόρες εργασίες, π.χ. πλύσιμο ρούχων.
Αναμένουμε απάντησή σας για να ενημερώσουμε τους καταναλωτές.»
Μετά από αυτή την παρέμβαση, η παροχή του νυχτερινού ρεύματος, άλλαξε σε 4 ώρες (11.00 με 15.00) το μεσημέρι και 2 ώρες (2.00 με 4.00) το βράδυ για τη θερινή περίοδο και σε 3 ώρες (12.00 με 15.00) το μεσημέρι και 3 ώρες (2.00 με 5.00) τη νύχτα. Δυστυχώς, οι ώρες παρέμειναν 6 συνολικά.
8 λύσεις για το αυξημένο κόστος ζωής
Στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, οι καταναλωτές βιώνουμε μια καταιγίδα: οι αυξανόμενες τιμές ενέργειας, που μόνον εν μέρει συνδέονται με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι επιπτώσεις τους, σε άλλους τομείς (τρόφιμα, φάρμακα, χημικές ουσίες κ.λπ.) έχουν οδηγήσει, σε υψηλό πληθωρισμό. Οι τιμές πετούν στα ύψη, οι αλυσίδες προμήθειας διαταράσσονται και οι καταναλωτές ανησυχούν πολύ για το άμεσο μέλλον.
Πρέπει, λοιπόν, να εφαρμοστούν συγκεκριμένα μέτρα, για να μετριαστούν, ή να αντιμετωπιστούν για τους καταναλωτές, οι συνέπειες της κρίσης του κόστους διαβίωσης. Τα μέτρα αυτά προτείνονται από τη BEUC - Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ.- Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών. Οι δύο οργανώσεις καταναλωτών ζητάμε να αναλάβουν δράσεις και πρωτοβουλίες διάφοροι φορείς, είτε είναι εταίροι της αγοράς, είτε είναι πολιτικοί. Τα μέτρα μπορούν να εφαρμοστούν σε διαφορετικό χρόνο και στοχεύουν, σε διαφορετικές ομάδες πληθυσμού, ανάλογα με τις ανάγκες τους:
• Πρέπει να ενεργοποιηθούν οι φορείς ελέγχου της αγοράς: Ενώ κάποιες αυξήσεις τιμών μπορούν να θεωρηθούν δικαιολογημένες, κάποιες άλλες είναι αποτέλεσμα είτε αισχροκέρδειας, είτε αντιανταγωνιστικών πρακτικών. Η παρακολούθηση των διακυμάνσεων των τιμών σε ευαίσθητες αγορές (όπως τροφίμων, ενέργειας, φαρμάκων), ώστε να εντοπίζονται αδικαιολόγητες αυξήσεις τιμών, που οφείλονται είτε σε μονομερείς αποφάσεις (αισχροκέρδεια), είτε σε καρτέλ (νόθευση υγιούς ανταγωνισμού), είναι απαραίτητη και πρέπει να επεκτείνεται πέραν της στατιστικής και του γενικού πληθωρισμού.
• Πρέπει να ληφθούν περισσότερα μέτρα για τις τιμές της ενέργειας: Οι λογαριασμοί και οι προσφορές πρέπει να γίνουν πιο διαφανείς και εύκολα συγκρίσιμοι. Η αλλαγή παρόχου πρέπει να γίνει ευκολότερη ακόμα και για τα πακέτα. Πρέπει να παρέχεται βοήθεια και συμβουλές στους καταναλωτές, όχι από τους παρόχους ενέργειας, αλλά από τους εθνικούς ρυθμιστές, σε συνεργασία με τις Ενώσεις Καταναλωτών. Πρέπει οι καταναλωτές να έχουν δυνατότητα αποπληρωμής των λογαριασμών σε δόσεις, να μην αποσυνδέονται από το δίκτυο και να μην υπόκεινται σε μονομερείς αυξήσεις τιμών. Η απαλλαγή των λογαριασμών ενέργειας από Φ.Π.Α. θα ήταν μια καλή λύση (προτάθηκε από το ΚΕ.Π.ΚΑ.)
• Πρέπει να αποκαλυφθούν οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, που εκμεταλλεύονται την κρίση: Οι αρχές επιβολής της νομοθεσίας πρέπει να ελέγξουν την αγορά και να τιμωρήσουν τους εμπόρους, που παρανομούν. Θα απαιτηθεί στενή και ενεργή συνεργασία ανάμεσα στις αρχές προστασίας των καταναλωτών, με όλες τις υπόλοιπες αρχές, που εποπτεύουν την αγορά (Επιτροπή Ανταγωνισμού, Ε.Φ.Ε.Τ. – Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων, Ρ.Α.Ε. – Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, Συνήγορος του Καταναλωτή κ.λπ.).
• Πρέπει να ενδυναμωθεί η ενεργειακή επάρκεια των κατοικιών: Οι πολιτικοί και οι νομοθέτες πρέπει να τροποποιήσουν τη νομοθεσία, για την ενοικίαση ακινήτων. Πρέπει να απαγορευτεί κάθε αύξηση ενοικίων, σε ακίνητα που δεν είναι καλά μονωμένα και οι ένοικοί τους πληρώνουν υψηλούς λογαριασμούς ενέργειας.
• Πρέπει τα υγιεινά τρόφιμα να είναι προσβάσιμα και οικονομικά, για όλους: Επείγουσες δράσεις απαιτούνται, για να ανακόψουν τον κίνδυνο διατροφικής φτώχειας και να παρέχουν υγιεινά και θρεπτικά τρόφιμα, σε προσιτές τιμές, σε όλους. Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επιμείνει στο σχέδιό της, για μετάβαση σε ένα βιώσιμο και ισχυρό σύστημα τροφίμων. Το πλαίσιο, για τα Βιώσιμα Συστήματα Τροφίμων αποτελεί μια χρυσή ευκαιρία για την επίτευξη των σχεδίων. Η Κυβέρνηση και πωλητές τροφίμων πρέπει να λάβουν μέτρα (κοινωνικά και οικονομικά), όπως ορατή τιμή μονάδας, πρόσβαση σε υγιεινές επιλογές τροφίμων, οικονομικές τιμές των βιώσιμων τροφίμων, καλύτερη προώθηση φρούτων και λαχανικών κ.λπ.
• Πρέπει να αποφευχθεί η υπερχρέωση: Πρέπει να περιοριστούν οι επιπτώσεις του πληθωρισμού, κυρίως του «πληθωρισμού των φτωχών» και των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος, στα εισοδήματα των νοικοκυριών, ώστε να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος της υπερχρέωσης. Οι τράπεζες μπορούν να καθοδηγήσουν τους καταναλωτές, ώστε να αντιμετωπίσουν δύσκολες οικονομικές καταστάσεις και να αποφύγουν την υπερχρέωση. Τα «πράσινα» δάνεια μπορούν να βοηθήσουν τους καταναλωτές να βελτιώσουν την ενεργειακή απόδοση των σπιτιών τους. Οι τράπεζες πρέπει να προτείνουν σχέδια αποπληρωμής δανείων, με καλύτερους όρους, να υιοθετήσουν μέτρα αυτοσυγκράτησης και ανοχής για τους καταναλωτές, που δυσκολεύονται, να προσφέρουν συμβουλευτικές υπηρεσίες για την αντιμετώπιση του χρέους των καταναλωτών, να παρέχουν «πράσινα» δάνεια που θα συμφέρουν οικονομικά και θα είναι εύκολα προσβάσιμα.
• Πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία με τις Ενώσεις Καταναλωτών: Οι Ενώσεις Καταναλωτών παίζουν βασικό ρόλο, στη συμβουλευτική και στην υποστήριξη των καταναλωτών, ώστε να τους καθοδηγήσουν πώς να αντιμετωπίσουν την κρίση. Είναι απαραίτητο, οι πολιτικοί να διευρύνουν την επικοινωνία και τη συνεργασία με τις Ενώσεις Καταναλωτών, ώστε να αντιληφθούν, καλύτερα, την πραγματικότητα της αγοράς, όπως τη βιώνουν οι καταναλωτές. Είναι, επίσης, σημαντικό να υποστηριχτούν οι Ενώσεις Καταναλωτών με χρηματοδότηση προγραμμάτων, συνεργασίες, κοινές δραστηριότητες, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν στον επιπλέον φόρτο εργασίας, που προκαλεί η κρίση.
• Πρέπει να εμποδιστούν ελλείψεις φαρμάκων και απότομες αυξήσεις των τιμών τους: Οι καταναλωτές αντιμετωπίζουμε αυξήσεις τιμών και για τα συνταγογραφούμενα και για τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα. Αν και οι αυξήσεις τιμών φαρμάκων είχαν αρχίσει πριν την κρίση αυτή, έχουν γίνει πιο σοβαρές με δύο τρόπους: Αντιμετωπίζουμε αυξανόμενες τιμές, μαζί με αυξανόμενες ελλείψεις βασικών φαρμάκων. Οι παραγωγοί γενόσημων, ισχυρίζονται ότι έχουν ζημίες γιατί τα κόστη παραγωγής αυξάνονται, αλλά δεν αυξάνονται οι αποζημιώσεις από τα ασφαλιστικά ταμεία και τις ασφαλιστικές εταιρίες. Έτσι, απειλούν ότι ίσως σταματήσουν να παράγουν συγκεκριμένα φάρμακα, που είναι βασικά για την υγεία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει, άμεσα, να αναθεωρήσει τη νομοθεσία, για τα φάρμακα, θέτοντας αυστηρούς κανόνες, στην αλυσίδα προμήθειας φαρμάκων και στην αναφορά μελλοντικών ελλείψεων φαρμάκων. Πρέπει να δοθούν κίνητρα, για την ανάπτυξη καινοτόμων φαρμάκων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει, επίσης, να ξεχάσει τα σχέδιά της για τα μεταβιβάσιμα κουπόνια επέκτασης αποκλειστικότητας, γιατί και τον ανταγωνισμό νοθεύουν και καθυστερούν την είσοδο, στην αγορά, επιχειρήσεων παραγωγής γενόσημων φαρμάκων, που παράγουν άλλα φάρμακα και όχι αντιβιοτικά.
Οι καταναλωτές δε χρειαζόμαστε επικοινωνιακό show. Θέλουμε πραγματικά μέτρα.
Στις 20 Δεκεμβρίου 2024, δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα της Κυβέρνησης, ο Ν.5167, για τον περιορισμό των προμηθειών και των λοιπών χρεώσεων των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών. Με τον ίδιο νόμο, έγινε προσπάθεια να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, με την ίδρυση εταιριών παροχής πιστώσεων. Τέλος, τέθηκε ανώτατο όριο προμήθειας, σε συναλλαγές έως 20 ευρώ, που διενεργούνται με χρεωστικές, πιστωτικές και προπληρωμένες κάρτες ιδιωτών. Ο νέος νόμος άρχισε να εφαρμόζεται από την 20η Ιανουαρίου 2025.
Ας δούμε, λοιπόν, τις νέες ρυθμίσεις:
• Δεν επιβάλλεται προμήθεια, ούτε καμία χρέωση, από παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, στις παρακάτω συναλλαγές φυσικών προσώπων, ιδιωτών, ατομικών επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών:
• Εντολές πληρωμής, που διενεργούνται μέσω ψηφιακών δικτύων πληρωμής, καθώς και πάγιες εντολές πληρωμής, οφειλών και εξόφλησης λογαριασμών προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και λοιπούς φορείς γενικής κυβέρνησης, τις εταιρίες παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου, ύδρευσης, τηλεπικοινωνιών και τις ασφαλιστικές εταιρείες.
• Συναλλαγές μέσω ΑΤΜ, για ανάληψη μετρητών από ΑΤΜ άλλου πιστωτικού ιδρύματος, από αυτό που τηρείται ο λογαριασμός χρέωσης, εφόσον η συναλλαγή γίνεται σε δημοτική ενότητα, όπου υπάρχει ΑΤΜ μόνο ενός πιστωτικού ιδρύματος.
• Ερωτήσεις υπολοίπου λογαριασμού, ή κάρτας, ή δανείου, ή κινήσεων λογαριασμών, σε ΑΤΜ άλλου πιστωτικού ιδρύματος από αυτό στο οποίο τηρείται ο λογαριασμός χρέωσης.
• Φορτίσεις και αποφορτίσεις προπληρωμένων καρτών για ποσό φόρτισης έως εκατό (100) ευρώ ημερησίως, εφόσον διενεργούνται μέσω ψηφιακών δικτύων πληρωμής (web/mobile/ internetbanking), καθώς και πάγιες εντολές πληρωμής τους.
• Οι προμήθειες και όλες οι χρεώσεις των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών δεν πρέπει να είναι υψηλότερες από:
• 0,50 ευρώ για λήψη χρημάτων (εισερχόμενο έμβασμα) και
• 0,50 ευρώ για αποστολή χρημάτων (εξερχόμενο έμβασμα).
• Τα όρια αυτά ισχύουν για φυσικά πρόσωπα, ιδιώτες, ατομικές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, για ποσά έως πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ ημερησίως και αφορούν στην απλή μεταφορά πίστωσης, καθώς και στην άμεση μεταφορά πίστωσης (SEPA/ άμεσος διακανονισμός), από μια τράπεζα σε άλλη τράπεζα του εσωτερικού, μέσω ψηφιακών δικτύων πληρωμής (web/mobile/ internetbanking).
• Για συναλλαγές αξίας έως και είκοσι (20) ευρώ, που διενεργούνται, με χρεωστικές, πιστωτικές και προπληρωμένες κάρτες ιδιωτών, εκδόσεως στην Ελλάδα και εμπίπτουν στους Κωδικούς Κατηγοριοποίησης Εμπόρων («MCCs»), όπως αυτοί ορίζονται από τα διεθνή Σχήματα Πληρωμών και ανήκουν στη «Μικρή Λιανική». Παντοπωλεία και «minimarkets», Πρακτορεία τύπου και περίπτερα, Βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες, είδη καπνιστών, καπνοπωλεία, αρτοποιεία, ταξί, καταστήματα ξηρών καρπών και ζαχαρωδών ειδών, καταστήματα, γαλακτοκομικών προϊόντων, στεγνοκαθαριστήρια, καταστήματα επιδιόρθωσης υποδημάτων, ραφεία, επιδιορθώσεις/μεταποιήσεις ενδυμάτων, καταστήματα ειδών ραπτικής, πλεκτικής, ιδίως υφασμάτων, διάφορα καταστήματα τροφίμων, ψιλικατζίδικα, εξειδικευμένα καταστήματα, διάφορα καταστήματα γενικών εμπορευμάτων, καταστήματα ποικίλων ειδών (ψιλικά), και για χρονικό διάστημα τριών (3) ετών από την έναρξη ισχύος της παρούσας, ισχύουν τα εξής όρια προμήθειας και χρέωσης
• Η ανώτατη προμήθεια εκκαθάρισης, που χρεώνεται ο έμπορος, από τον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών, δε δύναται να υπερβαίνει το (0,50%) της αξίας της συναλλαγής.
• Η ανώτατη διατραπεζική προμήθεια για πράξεις πληρωμών με κάρτες δύναται να υπερβαίνει το (0,10%) της αξίας της συναλλαγής, για χρεωστικές και προπληρωμένες κάρτες ιδιωτών και το (0,15%) της αξίας της συναλλαγής για πιστωτικές κάρτες ιδιωτών.
• Η ανώτατη χρέωση του παρόχου υπηρεσιών πληρωμών, από διεθνείς οργανισμούς καρτών δε δύναται να υπερβαίνει το (0,10%) της αξίας της συναλλαγής.
• Δυστυχώς, ο νέος νόμος δεν υποχρεώνει τις τράπεζες και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμής να «κλείσουν» το τεράστιο άνοιγμα της ψαλίδας, ανάμεσα στα επιτόπια καταθέσεων και αυτά των χορηγήσεων. Η διαφορά αυτή, πρωτοφανής, για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, έχει ξεπεράσει τα όρια της αισχροκέρδειας και έχει καταπατήσει κάθε ηθικό κανόνα επιχειρηματικότητας.
• Το ΚΕ.Π.ΚΑ. κάλεσε την Κυβέρνηση να παρέμβει στο πρόβλημα των επιτοκίων και τους καταναλωτές να προσέχουν τις χρεώσεις, που τους επιβάλλονται, από τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμής και να καταγγέλλουν στο ΚΕ.Π.ΚΑ. τυχόν παραβίαση των παραπάνω διατάξεων.
Η παραδοσιακή μεταφορά χρημάτων μέσω τραπεζών, η οποία χρειάζεται μερικές μέρες, για να ολοκληρωθεί έχει ξεπεραστεί σε έναν κόσμο που «τρέχει όλο και πιο γρήγορα». Οι άμεσες πληρωμές αποτελούν μια λύση, καθώς τα χρήματα που μεταφέρονται είναι άμεσα διαθέσιμα, στον τραπεζικό λογαριασμό του αποδέκτη. Οι καταναλωτές μπορούν να ωφεληθούν από γρηγορότερες και ασφαλέστερες πληρωμές, χωρίς μεγαλύτερο κόστος από τις παραδοσιακές μεταφορές, χάρη στον Κανονισμό για τις άμεσες πληρωμές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο οποίος συμφωνήθηκε το 2024.
Από τις 9 Οκτωβρίου 2025, πολίτες και επιχειρήσεις μπορούν να μεταφέρουν χρήματα σε ευρώ εντός δευτερολέπτων. Μπορούν να μεταφέρουν χρήματα, ανά πάσα στιγμή, μέρα, ή νύχτα, τις καθημερινές , ή τα σαββατοκύριακα και τις αργίες, καθώς και σε κάθε χώρα της Ευρωζώνης.
Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών, στην Ευρωζώνη, πρέπει να δώσουν στους πελάτες τους την δυνατότητα αποστολής άμεσων πληρωμών σε ευρώ. Από τον Ιανουάριο του 2025 είναι υποχρεωμένοι να προσφέρουν την δυνατότητα λήψης άμεσων πληρωμών σε ευρώ.
Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών πρέπει να παρέχουν υπηρεσία επαλήθευσης του δικαιούχου, δηλαδή το όνομα του δικαιούχου να ταιριάζει με το ΙΒΑΝ, για να γίνει η επεξεργασία μιας πληρωμής. Αυτή η επαλήθευση προλαμβάνει λάθη και απάτες. Εάν ο αριθμός ΙΒΑΝ είναι σωστός, αλλά το όνομα του δικαιούχου είναι λάθος τότε η πληρωμή απορρίπτεται.
Ας δούμε τις αλλαγές που προβλέπονται από τον Κανονισμό Άμεσων Πληρωμών σε ευρώ:
• Άμεσες μεταφορές 24/7: Μεταφορές που θα χρειαζόταν μέρες, τώρα ολοκληρώνονται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
• Χωρίς πρόσθετες χρεώσεις: Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών δε θα μπορούν να χρεώνουν περισσότερο για μια άμεση πληρωμή από ό,τι για μια συνήθη μεταφορά πίστωσης.
• Δωρεάν επαλήθευση δικαιούχου: Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών πρέπει να επαληθεύουν ότι το όνομα του αποδέκτη αντιστοιχεί στον αριθμό ΙΒΑΝ που παρέχεται χωρίς καμία χρέωση.
• Κατά την πληρωμή και το ΙΒΑΝ και το όνομα του δικαιούχου πρέπει να είναι σωστά για να είναι επιτυχής η πληρωμή.
• Οι άμεσες πληρωμές επιτρέπουν στους καταναλωτές να πληρώσουν εύκολα και να δεχτούν χρήματα εύκολα από οικογένεια, φίλους, εμπόρους, π.χ. ένα μέλος μιας παρέας πληρώνει το λογαριασμό του εστιατορίου και οι άλλοι πληρώνουν το μερίδιο τους αμέσως μέσω του κινητού τους. Οι καταναλωτές μέχρι πρόσφατα μπορούσαν να πληρώσουν είτε με κάρτα είτε με μετρητά. Οι άμεσες πληρωμές ανοίγουν ένα νέο πεδίο στις πληρωμές ανάμεσα σε πελάτες και εμπόρους τόσο μέσω των καταστημάτων όσο και διαδικτυακά.
• Από τον Ιανουάριο του 2027 οι άμεσες πληρωμές σε ευρώ θα είναι επίσης διαθέσιμες και εκτός Ευρωζώνης.
H Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε διαδικασία αναθεώρησης του Κανονισμού για τις Υπηρεσίες Πληρωμών. Τον Αύγουστο 2025 ξεκίνησαν οι τριμερείς συζητήσεις (Ευρωπαϊκή Επιτροπή-Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Ευρωπαϊκό Συμβούλιο).
Στις 5 Σεπτεμβρίου 2025, το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, απέστειλε την παρακάτω επιστολή- παρέμβαση στον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κυριάκο Πιερρακάκη, την οποία κοινοποίησε στον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, στον Υπουργό Ανάπτυξης, κ.Παναγιώτη Θεοδωρικάκο και στο Γενικό Γραμματέα Εμπορίου, κ. Σωτήρη Αναγνωστόπουλο.
«Κύριε Υπουργέ,
Επικοινωνούμε μαζί σας, από το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, για να μοιραστούμε μαζί σας, ενόψει των τριμερών συνομιλιών, για τον Κανονισμό για τις Υπηρεσίες Πληρωμών, τις απόψεις και τις προτάσεις της BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών, για αυτό το πολύ σημαντικό για τους καταναλωτές θέμα. Παρακαλούμε, σημειώστε ότι το ΚΕ.Π.ΚΑ. υπήρξε συν-διαμορφωτής αυτών των προτάσεων, τις οποίες συμμερίζεται απόλυτα.
Οι απάτες αποτελούν τη βασική ανησυχία των καταναλωτών, όσον αφορά τις πληρωμές. 86% των απωλειών που σχετίζονται με ψεύτικες μεταφορές πιστώσεων πληρώνονται από τους καταναλωτές, σήμερα, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΒΑ) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ECB).
Ο Κανονισμός για τις Υπηρεσίες Πληρωμών παρέχει μια μοναδική ευκαιρία, για να θεσμοθετηθεί μια δικαιότερη απόδοση ευθυνών. Κατά τη διάρκεια των τριμερών συνομιλιών, σας ζητούμε να στηρίξετε τα παρακάτω:
• Το πεδίο εφαρμογής πρέπει να επεκταθεί, ώστε να καλύπτει την ευθύνη, για όλους τους τύπους απάτης. Οι απατεώνες αλλάζουν συνεχώς τις στρατηγικές τους. Αυτό σημαίνει ότι εάν ο Κανονισμός καλύπτει μόνο ένα σενάριο απάτης, πολύ σύντομα θα ξεπεραστεί.
• Πρέπει να εισαχθούν κριτήρια, για τη βαριά αμέλεια. Ταυτόχρονα πρέπει, πάντοτε να συνεκτιμώνται τα προσωπικά χαρακτηριστικά κάθε καταναλωτή. Όμως, ο ισχυρισμός της βαριάς αμέλειας πρέπει να αποτελεί την εξαίρεση και όχι τον κανόνα, όπως τον εφαρμόζουν, σήμερα, οι τράπεζες, σε μεγάλο αριθμό περιπτώσεων.
• Το βάρος της απόδειξης πρέπει να βαρύνει τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, οι οποίοι διαθέτουν τεχνικές γνώσεις και πρόσβαση στα συστήματα πληρωμών. Πρέπει να υποχρεωθούν να παρέχουν πρόσβαση στους καταναλωτές σε κάθε πληροφορία, έτσι ώστε είτε τα δικαστήρια, είτε οι μηχανισμοί εναλλακτικής επίλυσης διαφορών να μπορούν να εκτιμήσουν εάν υπήρξαν κάποιες αστοχίες στα συστήματα αποτροπής απάτης. Παρότι υποστηρίζουμε τη συνεργασία παρόχων και καταναλωτών, με καλή πίστη, η πρόταση να υποχρεωθούν οι καταναλωτές να παρέχουν όλες τις σχετικές πληροφορίες, χωρίς την αντίστοιχη υποχρέωση των παρόχων, μπορεί να οδηγήσει σε δυσμενή θέση τους καταναλωτές, για παράδειγμα σε ένα δικαστήριο. Έτσι οδηγούμαστε στην αναστροφή του βάρους της απόδειξης, το οποίο πλέον θα βαρύνει τους καταναλωτές.
• Πρέπει να υποστηριχθούν οι παρακάτω προτάσεις του Ευρωκοινοβουλίου και του Συμβουλίου:
o Εάν ένας πάροχος δε συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις του, για την πρόληψη της απάτης, οι καταναλωτές δεν πρέπει να υφίστανται οικονομικές απώλειες.
o Τα υφιστάμενα μέτρα, για την αποτροπή της απάτης, δεν πρέπει να υποβαθμιστούν.
o Οι πάροχοι πρέπει να υποχρεωθούν να εντοπίζουν και να μπλοκάρουν τις δόλιες συναλλαγές.
o Οι πάροχοι πρέπει να ενισχύσουν τη διαφάνεια των χρεώσεών τους.
o Οι πάροχοι τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών πρέπει να λάβουν μέτρα για τις δόλιες διαφημίσεις καθώς και τη δόλια χρήση αριθμών τηλεφώνου.
o Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμής πρέπει να υποχρεωθούν να συμμετέχουν σε συστήματα εναλλακτικής επίλυσης διαφορών.»
Οι καταναλωτές ψωνίζουν διαδικτυακά καθημερινά. Το ηλεκτρονικό εμπόριο έχει αυξηθεί και μαζί του ο αριθμός των επικίνδυνων προϊόντων και αυτών που δε συμμορφώνονται με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία, τα οποία εισέρχονται στην Ε.Ε. Με 12 εκατομμύρια δέματα να φθάνουν καθημερινά, οι τελωνειακές αρχές βρίσκονται στην πρώτη γραμμή για να διασφαλίσουν ότι τα αγαθά αυτά συμμορφώνονται με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία, αλλά σήμερα δυσκολεύονται να ανταποκριθούν σε αυτόν το στόχο. Η ευρωπαϊκή τελωνειακή μεταρρύθμιση θα πρέπει να εξοπλίσει καλύτερα τις τελωνειακές αρχές και να διασφαλίσει ότι οι έμποροι παγκοσμίως θα σέβονται τους κανόνες που ορίζει η Ε.Ε για την ασφάλεια προϊόντων, τη βιωσιμότητά τους, καθώς και άλλες βασικές ρυθμίσεις, όπως η σήμανση.
Τον Μάιο του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έβαλε μπρος μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση του Ευρωπαϊκού Τελωνειακού Κώδικα προκειμένου να τον προσαρμόσει στην νέα ψηφιακή εποχή. Καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι σε διαπραγματεύσεις για το συγκεκριμένο θέμα, αυτά είναι τα επόμενα βήματα για να διασφαλιστεί ότι η μεταρρύθμιση ανταποκρίνεται, απόλυτα, στις ανάγκες των καταναλωτών.
Παρακάτω, θα δούμε τους στόχους και τις απαιτήσεις της BEUC- Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών, που διαμορφώθηκαν και με την συνεργασία του ΚΕ.Π.ΚΑ - Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών:
• Για να επιτευχθεί ο στόχος, ότι η προστασία των καταναλωτών αποτελεί καίρια αποστολή των τελωνειακών αρχών, θα πρέπει να αναγνωριστεί ως βασική αποστολή της Ευρωπαϊκής τελωνειακής πολιτικής. Επομένως, η προστασία των καταναλωτών θα πρέπει να αναφέρεται ρητά μαζί με την ασφάλεια, την προστασία του περιβάλλοντος και άλλα κοινωνικά ζητήματα.
• Για να επιτευχθεί ο στόχος, ότι οι καταναλωτές δεν θα θεωρούνται εισαγωγείς, είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί η διαφορά μεταξύ καταναλωτή και εισαγωγέα, όταν πωλούνται αγαθά διαδικτυακά ,σε τρίτες χώρες . Σε καμία περίπτωση ο καταναλωτής δε μπορεί να θεωρείται εισαγωγέας και φυσικά ούτε να θεωρείται υπεύθυνος, για την συμμόρφωση των προϊόντων, ή τα απρόσμενα κόστη.
• Για να επιτευχθεί ο στόχος, ότι τα τέλη χειρισμού δε θα μεταφέρονται στους καταναλωτές, τα κόστη οφείλουν να κυμαίνονται σε λογικά πλαίσια και να επιβαρύνουν τον εισαγωγέα και όχι τον καταναλωτή. Λαμβάνουμε υπόψιν την σύσταση του Συμβουλίου για τα τέλη χειρισμού και κατανοούμε την ανάγκη να εξοπλιστούν καλύτερα οι τελωνειακές αρχές με εξελιγμένα εργαλεία για να αντιμετωπίσουν την πρόκληση του ηλεκτρονικού εμπορίου. Αν χρησιμοποιηθούν σωστά, τα τέλη χειρισμού θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε ένα χρήσιμο εργαλείο, για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις του ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως επικίνδυνα και μη – βιώσιμα προϊόντα, ο αθέμιτος ανταγωνισμός. Είναι σημαντικό να εξασφαλίσουμε ότι τα παραπάνω κόστη και τα έξοδα της συμμόρφωσης των αγαθών δε θα επιβαρύνουν τους καταναλωτές. Ένας άλλος τρόπος να ενισχύσουμε τους τελωνειακούς υπαλλήλους, είναι η παροχή περισσότερων πληροφοριών, στις δηλώσεις εισαγωγής. Για παράδειγμα, μια δήλωση εισαγωγής θα μπορούσε να περιλαμβάνει πιο λεπτομερείς κωδικούς του Εναρμονισμένου Συστήματος περιγραφής και κωδικοποίησης εμπορευμάτων. Είναι μια πρακτική που θα διευκόλυνε τους τελωνειακούς υπαλλήλους στους ελέγχους τους.
• Για να επιτευχθεί ο στόχος, ότι οι εισαγωγείς είναι υποχρεωμένοι να συμμορφώνονται με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία, οι εισαγωγείς πρέπει να θεωρούνται πλήρως υπεύθυνοι, για όλους τους φορολογικούς (τελωνειακά τέλη και άλλα κόστη) καθώς και μη-φορολογικούς (ασφάλεια, βιωσιμότητα) κανόνες, καθ’όλη τη διάρκεια της συναλλαγής. Ακόμη, είναι σημαντικό, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με την ευρωπαϊκή νομοθεσία να υπάρχει λογοδοσία. Οι τροπολογίες του Συμβουλίου, που εισάγουν μια σειρά ευθυνών μεταξύ διαφορετικών παραγόντων, κινδυνεύουν να αποδυναμώσουν σημαντικά τη σημασία της επιβολής κανόνων. Το τελικό κείμενο πρέπει να καθιερώσει την ευθύνη του εισαγωγέα ως ενιαία, ξεκάθαρη και αποτελεσματική.
• Για να επιτευχθεί ο στόχος, ότι η μη συμμόρφωση με τους νόμους οδηγεί σε κυρώσεις, η μεταρρύθμιση θα πρέπει να προβλέπει όλες τις εναρμονισμένες κυρώσεις σε περιπτώσεις μη-συμμόρφωσης με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Τα κράτη-μέλη οφείλουν να θέσουν κυρώσεις, που να είναι αποτελεσματικές, αποτρεπτικές και αναλογικές συμπεριλαμβανομένων προστίμων ακόμη και άρνηση εκτέλεσης ορισμένων διαδικασιών. Οι κυρώσεις πρέπει να καλύπτουν τόσο φορολογικές όσο και μη φορολογικές παραβάσεις, όπως η ασφάλεια και η βιωσιμότητα τροφίμων, προκειμένου να εξασφαλίσουν την προστασία του καταναλωτή. Χωρίς αποτρεπτικούς κανόνες, η μεταρρύθμιση κινδινεύει να εξελιχθεί σε μια χαμένη ευκαιρία, για να διασφαλίσουμε την ανταγωνιστικότητα της Ενιαίας Αγοράς.
• Για να επιτευχθεί ο στόχος, ότι η συνεργασία μεταξύ των τελωνειακών αρχών κάνει την Ενιαία Αγορά ασφαλέστερη, χρειάζεται εκσυγχρονισμός και εναρμόνιση μέσω της δημιουργίας της Τελωνειακής Αρχής της Ε.Ε και του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Τελωνείων. Η συνεργασία μεταξύ αρχών, τόσο εντός όσο και εκτός Ε.Ε, είναι απαραίτητο να καθιερωθεί, προκειμένου να κοινοποιούνται δεδομένα για επικίνδυνα προϊόντα και να συνεργάζονται οι Τελωνειακές Αρχές με Ενώσεις Καταναλωτών, χωρίς να απαιτείται περιττή γραφειοκρατία, ή διπλή καταχώρηση στοιχείων.
Αρχές Σεπτεμβρίου 2025, ανακοινώθηκε η επίτευξη εμπορικής συμφωνίας ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Η.Π.Α.). Καταρχάς πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η συμφωνία αυτή, η οποία επισήμως αναφέρεται ως «Κοινή Δήλωση», δεν αποτελεί εμπορική συμφωνία με την παραδοσιακή έννοια και δεν έχει καμία νομική ισχύ. Εκφράζει την πρόθεση κάθε πλευράς να εφαρμόσει τις αντίστοιχες δικές της δεσμεύσεις.
Δύο Κανονισμοί για τις μειώσεις των δασμών και την πρόσβαση στην Ευρωπαϊκή αγορά των αμερικανικών θαλασσινών και αγροτικών προϊόντων έχουν κατατεθεί στο Ευρωκοινοβούλιο. Θα ακολουθηθεί η κανονική, νομοθετική διαδικασία και θα διερευνηθούν εξονυχιστικά από τα Ευρωπαϊκά όργανα.
H Η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ.- Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών δήλωσαν:
• Η οποιαδήποτε λύση που προκύπτει μέσα από διαπραγμάτευση θεωρείται θετική, καθώς βοηθάει να αποφύγουμε έναν εμπορικό πόλεμο ο οποίος θα έβλαπτε σοβαρά το πορτοφόλι των Ευρωπαίων καταναλωτών.
• Η Ε.Ε. πρέπει να αντισταθεί σθεναρά στη πίεση των Η.Π.Α. που αφορά την Ευρωπαϊκή νομοθεσία.
• Παρότι προς το παρόν αποφύγαμε αύξηση τιμών μέσα από τους δασμούς αυτή η συμφωνία δεν παύει να είναι αποτέλεσμα ισχυρών πιέσεων ακόμη και εκβιασμών από τη διοίκηση των Η.Π.Α., οι οποίοι περιλάμβαναν τομείς πέρα από το εμπόριο, όπως θέματα ασφάλειας.
• Καθώς συνεχίζονται οι συνομιλίες η Ε.Ε. δεν πρέπει να χαμηλώσει το επίπεδο νομικής προστασίας σε καίριους τομείς όπως η εφαρμογή της νομοθεσίας στο ψηφιακό περιβάλλον και στον ανταγωνισμό καθώς και στα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων και αυτοκινήτων.
Δυστυχώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ακολουθεί έναν επικίνδυνο δρόμο, προτείνοντας τροποποιήσεις στη νομοθεσία προστασίας του περιβάλλοντος, στη νομοθεσία για την Ψηφιακή μετάβαση, στη νομοθεσία για τον Υγιή Ανταγωνισμό, στη νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων, οι οποίες υποβαθμίζουν τα υψηλά επίπεδα προστασίας των καταναλωτών της Ε.Ε.
Στα μέσα Απριλίου 2025, η Ε.Ε. δημοσίευσε την ετήσια έκθεσή της, για το σύστημα SafetyGate, το οποίο είναι σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, για επικίνδυνα καταναλωτικά προϊόντα, πλην τροφίμων και το οποίο συμβάλλει, στην απόσυρση των επικίνδυνων προϊόντων, από την αγορά. Στο σύστημα συμμετέχουν οι αρχές 31 χωρών (27 κράτη-μέλη της Ε.Ε. και Νορβηγία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Ηνωμένο Βασίλειο – Βόρεια Ιρλανδία).
Οι προειδοποιήσεις έγιναν, μέσω του Ευρωπαϊκού Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης (SafetyGate), γιατί τα προϊόντα αυτά δε συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις ασφαλείας της Ε.Ε. Κάθε προειδοποίηση μπορεί να περιλαμβάνει πολλά επικίνδυνα προϊόντα.
Το 2023, έγιναν 3.412 προειδοποιήσεις, αριθμός αυξημένος κατά 61% σε σχέση με το 2022 (2.117 προειδοποιήσεις). Οι προειδοποιήσεις αφορούσαν τα καλλυντικά κατά 32%, τα παιχνίδια κατά 13%, τα αυτοκίνητα κατά 12%, τις ηλεκτρικές συσκευές κατά 10% και τα ρούχα κατά 8%.
Το 2024, έγιναν 4.137 προειδοποιήσεις, αριθμός σχεδόν διπλάσιος από το 2022, για προϊόντα πλην τροφίμων. Οι προειδοποιήσεις του 2024, αφορούσαν τα καλλυντικά, κατά 36%, τα παιχνίδια κατά 15%, τις ηλεκτρικές συσκευές κατά 10%, τα αυτοκίνητα κατά 9% και τα χημικά προϊόντα κατά 6%.
Στην Ελλάδα, τα κοσμήματα προκάλεσαν το 75% των προειδοποιήσεων και τα καλλυντικά το 25%. Δυστυχώς, η χώρα μας κατέθεσε μόλις 9 προειδοποιήσεις το 2023 και 4 το 2024.
Τα προϊόντα αυτά, λοιπόν, εξέθεσαν τους καταναλωτές, το 2023, στους παρακάτω κινδύνους:
• 51% χημικούς,
• 21% τραυματισμούς,
• 8% πνιγμούς σε παιδιά,
• 8% περιβαλλοντικούς,
• 6% ηλεκτροπληξίας.
• Αντίστοιχα το 2024, οι καταναλωτές εκτέθηκαν στους παρακάτω κινδύνους:
• 49% χημικούς,
• 14% τραυματισμούς,
• 8% περιβαλλοντικούς,
• 7% πνιγμούς,
• 7% ηλεκτροπληξίας.
Στην Ελλάδα, το 100% των κινδύνων προέρχονταν, από χημικά προϊόντα.
Ως αποτέλεσμα των προειδοποιήσεων, υπήρξαν 4.279 επακόλουθες ενέργειες το 2024. Στην Ελλάδα, οι επακόλουθες ενέργειες ήταν 275.
Τα μη ασφαλή αυτά προϊόντα προέρχονταν, από:
• Κίνα και Χονγκ - Κόνγκ: 40%
• Ευρωπαϊκή Ένωση (εκτός Ιταλίας): 24%
• Ιταλία: 16%
• Τρίτες χώρες: 12%
• Άγνωστη προέλευση: 8%.
Οι προειδοποιήσεις για τα προϊόντα, που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών, αποτελούν την κορυφή μόνον την κορυφή του παγόβουνου, γιατί οι αρχές δε μπορούν να ελέγχουν κάθε προϊόν που εισέρχεται στην Ευρωπαϊκή αγορά, επομένως, είναι αδύνατο το να γνωρίζουμε τον πραγματικό αριθμό των επικίνδυνων αυτών προϊόντων. Οι καταναλωτές μπορούν, πλέον, να αναφέρουν τέτοια προϊόντα στην Πύλη για την Ασφάλεια των Καταναλωτών (ConsumerSafetyGate).
Ο κ. Augustin Reyna, Γενικός Διευθυντής της BEUC- Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ενώσεων Καταναλωτών, σχολίασε: «Οι αρχές εποπτείας της αγοράς, όχι απλά χρειάζονται περισσότερους οικονομικούς, τεχνικούς και ανθρώπινους πόρους, αλλά και ισχυρότερες αρμοδιότητες, κατοχυρωμένες νομικά, απέναντι στις διαδικτυακές αγορές, ώστε να προστατευτούν οι καταναλωτές, από μη ασφαλή προϊόντα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει, επειγόντως, να διασφαλίσει, ότι οι διαδικτυακές αγορές θα θεωρούνται υπεύθυνες, για τα μη ασφαλή προϊόντα, που πωλούνται, από αυτές, εφόσον δεν έχει οριστεί οικονομικός υπεύθυνος, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα μέλη της BEUC (όπως το ΚΕ.Π.ΚΑ – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών) έχουν, επανειλημμένα τονίσει, ότι επικίνδυνα προϊόντα εισέρχονται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω διαδικτυακών πλατφορμών και έχουν ζητήσει ισχυρότερη εφαρμογή της νομοθεσίας προστασίας των καταναλωτών».
Στις 10 Απριλίου 2025, τα Ευρωπαϊκά Όργανα κατέληξαν σε μία συμφωνία-ορόσημο για την αναθεώρηση των κανόνων ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα παιχνίδια. Η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών (BEUC) και η ANEC - Ευρωπαϊκή Ένωση για το συντονισμό της Εκπροσώπησης των Καταναλωτών στην Πιστοποίηση καλωσόρισαν αυτό το νέο ορόσημο, το οποίο θα κάνει τα παιχνίδια ασφαλέστερα και θα παρέχει στις αρχές νέα εργαλεία για να προστατεύουν τα παιδιά από τα μη ασφαλή παιχνίδια.
Η συμφωνία ενδυναμώνει τους ήδη υπάρχοντες κανόνες για τα παιχνίδια. Για παράδειγμα, τα παιχνίδια χρειάζεται να απαλλαχθούν από καρκινογόνες χημικές ουσίες και από ενδοκρινολογικούς διαταράκτες. Αυτό σημαίνει, επίσης, ότι θα απαιτείται ένα ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος για όλα τα παιχνίδια που πωλούνται εντός της Ε.Ε. Αυτό θα βελτιώσει την ιχνηλασιμότητα των παιχνιδιών και θα κάνει την εποπτεία της αγοράς και τους τελωνειακούς ελέγχους περισσότερο αποτελεσματικούς. Η ψυχική υγεία των παιδιών θα πρέπει να ληφθεί, επίσης, υπόψη για την εκτίμηση της ασφάλειας των ψηφιακά συνδεδεμένων παιχνιδιών.
Είναι σημαντικό να μπορούν τα παιδιά να παίζουν με παιχνίδια που δε μπορούν να τα βλάψουν είτε φυσικά, είτε ψυχικά. Τα παιχνίδια ανήκουν στη κατηγορία των προϊόντων με τις περισσότερες αναφορές στο σύστημα συναγερμού της Ε.Ε., για επικίνδυνα προϊόντα. Αυτοί οι νέοι κανόνες της Ε.Ε. είναι ισχυροί στα χαρτιά. Τώρα, οι εταιρείες είναι υποχρεωμένες να συμμορφωθούν. Πρέπει, επίσης, να διασφαλίσουμε ότι τα παιχνίδια που αγοράζονται από διαδικτυακές πλατφόρμες, συμμορφώνονται με αυτούς τους νέους κανόνες. Η έρευνα των μελών μας δείχνει ότι πολλά παιχνίδια που αγοράζονται από διαδικτυακές πλατφόρμες όπως το Temu, δεν είναι ασφαλή και πρέπει να σταματήσουν να πωλούνται. Χρειάζεται τα κράτη-μέλη να διαθέσουν επαρκείς πόρους προκειμένου να διασφαλίσουν οι αρχές τους ότι, στην αγορά, θα είναι διαθέσιμα μόνο ακίνδυνα παιχνίδια, για τους μικρούς μας φίλους.
Τα παιδιά βρίσκονται ανάμεσα στους πιο ευάλωτους καταναλωτές και τους αξίζει η μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια. Η ANEC και οι ειδικοί της ζητούσαν, εδώ και πολλά χρόνια, την απομάκρυνση, ή τη μείωση των επικίνδυνων χημικών στα παιχνίδια. Απαιτούνται, λοιπόν, αυστηρότερα μέτρα, για τις βλαβερές χημικές ουσίες, καθώς και για τους ενδοκρινολογικούς διαταράκτες. Πρέπει να ισχύσουν αυτόματες απαγορεύσεις ουσιών, που έχουν χαρακτηρισθεί ως CMR (καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες, επικίνδυνες για την αναπαραγωγή, εκτός εάν επιτρέπονται κατ’ εξαίρεση). Απαιτούνται, τέλος, ισχυρές απαιτήσεις να προστατεύσουμε τα παιδιά από το θόρυβο, που εκπέμπεται από τα παιχνίδια, συμπεριλαμβανομένων χαμηλότερων επιπέδων επιτρεπόμενου ήχου, καθώς και τα πρωτόκολλα ελέγχου, που εξετάζουν το παιχνίδι στη πραγματική ζωή.
Στις 9 Ιουλίου 2025, σε μια προσπάθεια να «απλουστεύσει» τους κανόνες και να μειώσει το βάρος στις επιχειρήσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την αποδυνάμωση των Ευρωπαϊκών κανόνων που προστατεύουν τους καταναλωτές, από τις χημικές ουσίες που περιέχονται στα καλλυντικά και μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο. Η BEUC - Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών προειδοποίησε ότι οι αλλαγές που προτάθηκαν θα μπορούσαν να αυξήσουν κατά πολύ την έκθεση των καταναλωτών σε επικίνδυνα χημικά και τους κινδύνους για την υγεία. Η πρόταση, επίσης, επηρέαζε τους πρόσφατα συμφωνηθέντες κανόνες που στόχευαν να κάνουν την χρήση χημικών ουσιών, που χρησιμοποιούνται, καθημερινά από τα νοικοκυριά (π.χ. απορρυπαντικά, κόλλες κοκ) ασφαλέστερη, μέσω σαφέστερης σήμανσης.
Η Ευρωπαϊκή νομοθεσία απαγορεύει τη χρήση χημικών ουσιών, που μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο, ορμονικές διαταραχές, ή μεταλλάξεις. Εξαιρέσεις, από αυτήν την απαγόρευση, μπορούν να επιτραπούν σε εξαιρετικές περιστάσεις και υπό αυστηρές προϋποθέσεις, όπως η έλλειψη εναλλακτικών λύσεων.
Η νέα πρόταση της Επιτροπής επιτρέπει περισσότερο χρόνο στη βιομηχανία, για να διατηρήσει τις επικίνδυνες χημικές ουσίες στα καλλυντικά. Επίσης, θα δώσει περισσότερες ευκαιρίες, στη συνέχιση της χρήσης αυτών των χημικών ουσιών, λόγω της εξαίρεσης, από τη σημερινή απαγόρευση συγκεκριμένων ουσιών, που προκαλούν καρκίνο.
4 στους 5 Ευρωπαίους ανησυχούν για τις επιπτώσεις των βλαβερών χημικών ουσιών, που περιέχονται σε προϊόντα καθημερινής χρήσης στην υγεία των καταναλωτών. Η πρόταση της Ε.Ε. θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν χημικές ουσίες στα καλλυντικά, που μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο. Αυτό δημιουργεί προβληματισμό στους καταναλωτές και έρχεται σε αντίθεση με την δέσμευση της Ε.Ε., για διασφάλιση υψηλής προστασίας των καταναλωτών. Η πρόταση, επίσης, μειώνει τις πρωτοβουλίες για καινοτομία και για τοποθέτηση στην αγορά λιγότερο τοξικών προϊόντων.
Η πρόταση αυτή θα ανατρέψει την πρόοδο που έκανε η Ε.Ε., για την σήμανση των χημικών ουσιών, το 2023, γιατί δεν κάνει τις οδηγίες για ασφαλή χρήση σαφέστερες, για τους καταναλωτές. Σταθεροί και προβλέψιμοι Ευρωπαϊκοί κανόνες, είναι βασικός παράγοντας , για την διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης. Οι πολιτικοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να συνεχίσουν να υποστηρίζουν την απόφαση του 2023, δηλαδή να κάνουν την σήμανση των χημικών ουσιών να έχει ουσιαστική σημασία και αξία για τους καταναλωτές. Επίσης, πρέπει να αποφύγουν να ποινικοποιήσουν, άδικα, εκείνες τις επιχειρήσεις, που έχουν, ήδη, επενδύσει στην συμμόρφωσή τους με τους νέους κανόνες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Μάρτιο του 2025, ξεκίνησε διάλογο με την αυτοκινητοβιομηχανία, για να προετοιμάσει το «Σχέδιο δράσης για την αυτοκινητοβιομηχανία». Η BEUC- Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ενώσεων Καταναλωτών συμμετέχει στο διάλογο αυτό.
Πρώτο μέλημα της BEUC ήταν να αποφύγουμε να υποβαθμιστούν τα πρότυπα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, από τα αυτοκίνητα, για το 2025. Η βιομηχανία ζήτησε την ακύρωση των προστίμων καθώς και μεγαλύτερη ευελιξία. Αν και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δημόσια, είπε ότι δεν θα αγγίξει τον Κανονισμό, για τις εκπομπές ρύπων, η Πρόεδρος άνοιξε την πόρτα, σε αυτή την πιθανότητα. Αυτός ο ισχυρισμός της Προέδρου, είναι απαράδεκτος και θα οδηγήσει, σε ακόμα μεγαλύτερη καθυστέρηση, την άφιξη φθηνότερων ηλεκτρικών αυτοκινήτων, για τους καταναλωτές.
Η BEUC, κατόπιν συνεννόησης με το ΚΕ.Π.ΚΑ., ζήτησε τα παρακάτω:
• Κίνητρα, για την ενίσχυση της αγοράς μεταχειρισμένων ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Ένα μέτρο, που ζητάμε οι Ενώσεις Καταναλωτών είναι η υποχρεωτική χρήση ηλεκτρικών αυτοκινήτων, από εταιρίες που διαθέτουν μεγάλους στόλους.
• Σωστά κίνητρα, για τους καταναλωτές, ώστε να αγοράζουν και μεταχειρισμένα ηλεκτρικά οχήματα.
• Φοροαπαλλαγές, για τους κατόχους ηλεκτρικών οχημάτων, ειδικά σε όσους έχουν χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
• Κίνητρα για την παραγωγή μικρότερων και πιο οικονομικά προσιτών ηλεκτρικών αυτοκινήτων, με χαμηλότερο ανθρακικό αποτύπωμα. Τα κίνητρα αυτά θα αποτελούν μια μορφή υποστήριξης της αυτοκινητοβιομηχανίας.
• Καλύτερες συνθήκες και χαμηλότερες τιμές, για τους καταναλωτές, για τη φόρτιση των οχημάτων τους. Δημιουργία δημόσιων σταθμών φόρτισης, ώστε να δημιουργηθεί ανταγωνισμός.
• Καλύτερη πληροφόρηση στους καταναλωτές, μέσω της σήμανσης των αυτοκινήτων.
• Απαγόρευση των συνθετικών καυσίμων, για τα αυτοκίνητα.
• Σε μελέτη που διεξήγαγε η BEUC, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:
• Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα έχουν το ίδιο συνολικό κόστος, για τους ιδιοκτήτες τους, με τα βενζινοκίνητα, το 2026.
• Τα μεταχειρισμένα ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα είναι, ήδη, φθηνότερα από τα αντίστοιχα βενζινοκίνητα.
• Η πρόσβαση σε φθηνή φόρτιση είναι βασική, ώστε τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα να γίνουν οικονομικά προσιτά.
• Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι φθηνότερα, από αυτά που συνδυάζουν ηλεκτρισμό με βενζίνη, ή με πετρέλαιο
• Τα συνθετικά καύσιμα είναι υπερβολικά ακριβά και δεν βολεύουν τους περισσότερους καταναλωτές.
• Η αμφίδρομη φόρτιση θα ωφελήσει κάποιους οδηγούς ηλεκτρικών οχημάτων, αλλά δε θα βελτιώσει τη δυνατότητα αγοράς, για τους περισσότερους.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στοχεύει να καταστεί κλιματικά ουδέτερη, μέχρι το 2050. Αυτό σημαίνει ότι το σύστημα ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να μετακινηθεί από τα ορυκτά καύσιμα, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ταυτόχρονα, η κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος πρέπει να γίνει πιο ευέλικτη, ώστε να συμβαδίζουν οι ώρες αιχμής, με την προσφορά.
Ενώ οι μεγάλοι καταναλωτές ενέργειας έχουν αρχίσει να ανταποκρίνονται στις υπηρεσίες προσφοράς και ζήτησης, η Ευρώπη δεν θα καταφέρει να αγγίξει την κλιματική ουδετερότητα, μέχρι το 2050, χωρίς την ευελιξία των νοικοκυριών. Πώς, όμως, μπορούν οι καταναλωτές να ενθαρρυνθούν να μετακινηθούν από τις παραδοσιακές συμβάσεις, σε πιο ευέλικτες και τί προστασία χρειάζονται; Πώς να προστατευτεί καλύτερα η ιδιωτικότητα και να διασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές έχουν τον έλεγχο των δεδομένων τους;
Η BEUC -Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών κατέθεσε 6 προτάσεις, τις οποίες συμμερίζεται το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών:
1. Οι δυνατότητες του τομέα κατοικίας είναι σημαντικές: Οι κατοικίες, σήμερα, αντιπροσωπεύουν περίπου το 1/3 της ζήτησης ηλεκτρικού ρεύματος, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για να πετύχει η Ευρωπαϊκή Ένωση τους κλιματικούς της στόχους, πρέπει να αυξηθεί η χρήση του ηλεκτρικού ρεύματος για θέρμανση-ψύξη, κατά 50-70%, μέχρι το 2050. Επίσης, τα οχήματα πρέπει να είναι ηλεκτρικά, σε ποσοστό 50-75%, μέχρι το 2050. Προϊόντα, που διευκολύνουν την ευέλικτη κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, όπως οι έξυπνοι θερμοσίφωνες και οι αντλίες θερμότητας, χρησιμοποιούνται, ήδη, από τα νοικοκυριά. Μπορούν να βοηθήσουν τα νοικοκυριά να αλλάξουν μέχρι και το 90% της θέρμανσής τους, χωρίς να υποβαθμίζουν την άνεσή τους. Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, επίσης, μπορούν να συνεισφέρουν στην ευελιξία, γιατί μπορούν να φορτιστούν σε ώρες χαμηλής ζήτησης και να «επιστρέψουν» ηλεκτρικό ρεύμα, στο δίκτυο, σε ώρες υψηλής ζήτησης. Παρ΄ όλα αυτά, τα νοικοκυριά, ίσως, δε μπορέσουν να προσαρμόσουν την κατανάλωσή τους, κάθε φορά που το σύστημα χρειάζεται αυτήν την προσαρμογή. Η απάντηση, ίσως, να βρίσκεται στη συλλογική ζήτηση: Εάν ενώσουμε πολλές μικρές ατομικές καταναλώσεις, μπορούμε να έχουμε καλύτερο αποτέλεσμα.
2. Τα νοικοκυριά μπορούν να αλλάξουν την κατανάλωσή τους, εάν έχουν τα κατάλληλα κίνητρα: Μελέτη της οργάνωσης Citizens Advice, στο Ηνωμένο Βασίλειο, δείχνει ότι οι καταναλωτές κατανοούν την ανάγκη να χρησιμοποιούν το ηλεκτρικό ρεύμα με ευελιξία και θέλουν να «παίξουν» το δικό τους ρόλο. Η μελέτη δείχνει, όμως, ότι οι καταναλωτές θα ασχολούνταν, με την αλλαγή αυτή, εάν είχαν τις κατάλληλα οικονομικά κίνητρα και επαρκή προστασία των οικονομικών τους, μέσω μηχανισμών, είτε μέσω ευέλικτων τιμών, είτε με ανώτατο πλαφόν τιμών. Τα οικονομικά κίνητρα πρέπει να επιτρέπουν, στους καταναλωτές, να αποσβέσουν γρήγορα την αρχική επένδυση, σε προϊόντα που θα διευκολύνουν την ευέλικτη κατανάλωση και θα επιτυγχάνουν οικονομία αργότερα.
3. Τα νοικοκυριά είναι πρόθυμα να προσαρμόσουν την κατανάλωσή τους, εάν έχουν εγγυήσεις ότι οι ανάγκες τους θα ικανοποιούνται: Προϊόντα και υπηρεσίες, όπως η έξυπνη φόρτιση ενός ηλεκτρικού οχήματος και η συγκέντρωση μεμονωμένων καταναλώσεων σε μεγαλύτερα σύνολα, μπορεί να βοηθήσουν τους καταναλωτές να εξοικονομήσουν χρήματα. Αυτόματα, μετακινούν την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, σε ώρες χαμηλής ζήτησης, και επομένως χαμηλών τιμών, συνεισφέροντας, έτσι και στη σταθερότητα του συστήματος. Οι καταναλωτές θα αποδεχθούν, ευρέως, αυτά τα προϊόντα και τις υπηρεσίες, εάν έχουν εγγυήσεις ότι δε θα υποβαθμιστεί η ικανοποίηση των αναγκών τους και ότι η χρήση αυτών θα τους προσφέρει ευκολίες και άνεση. Για παράδειγμα, θα αποδεχθούν την έξυπνη φόρτιση ηλεκτρικού οχήματος, εάν έχουν εγγύηση για μία ελάχιστη φόρτιση και εάν έχουν τη δυνατότητα να ορίσουν συγκεκριμένο χρόνο για πλήρη φόρτιση.
4. Η χρήση έξυπνων αγαθών δεν πρέπει να είναι υποχρεωτική: Οι καταναλωτές πρέπει, να μπορούν να παρακάμψουν αυτοματοποιημένες αποφάσεις. Ένα από τα βασικά εμπόδια για την αποδοχή, από τους καταναλωτές, των αυτοματοποιημένων αποφάσεων, που λαμβάνονται από τα έξυπνα προϊόντα και τις νέες υπηρεσίες ενέργειας, είναι η πιθανή απώλεια ελέγχου. Οι καταναλωτές είναι πιο πρόθυμοι να εμπιστευτούν τις αυτοματοποιημένες αποφάσεις, όταν δεν είναι υποχρεωμένοι. Βασικό στοιχείο, που θα διευκολύνει την αποδοχή είναι η εύκολη παράκαμψη των αυτοματοποιημένων αποφάσεων, σε περίπτωση επείγουσας, ή έκτακτης ανάγκης. Για παράδειγμα, οι καταναλωτές, ίσως, χρειαστούν, να θερμάνουν περισσότερο τα σπίτια τους, όταν είναι ασθενείς.
5. Πρέπει να ισχύουν αυστηρά πρότυπα κυβερνοασφάλειας, για τα συνδεδεμένα στο διαδίκτυο προϊόντα: Οι Ενώσεις Καταναλωτών Test-Achats από το Βέλγιο, Which, από το Ηνωμένο Βασίλειο (μέλη της BEUC), αποκάλυψαν προβλήματα, σε αρκετές έξυπνες οικιακές συσκευές. Οι έρευνες έδειξαν ότι οι χάκερ μπορούσαν εύκολα και μέσα σε 4 το πολύ ημέρες να πάρουν τον έλεγχο των συσκευών, που ήταν συνδεδεμένες στο διαδίκτυο. Αυτό το γεγονός δεν είναι επιζήμιο απλά και μόνον για τους καταναλωτές, αλλά μπορεί να προκαλέσει ζημιά στο ηλεκτρικό σύστημα, καθώς επιθέσεις σε άλλα προϊόντα, μπορεί να οδηγήσουν σε black-out. Τα έξυπνα προϊόντα, πρέπει να συμμορφώνονται με τις αρχές της ασφάλειας, από σχεδιασμό και από προεπιλογή.
6. Τα δικαιώματα των καταναλωτών για την προστασία της ιδιωτικής τους ζωής και των προσωπικών δεδομένων πρέπει να εφαρμόζονται αυστηρά: Τα δεδομένα των έξυπνων μετρητών, των έξυπνων συσκευών, των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, διευκολύνουν την παροχή νέων υπηρεσιών ενέργειας, που θα ωφελήσουν τους καταναλωτές. Παρ΄ όλα αυτά, μία αναφορά της οργάνωσης Which, έδειξε ότι πολλοί άνθρωποι προβληματίζονται, για τους τρόπους που οι εταιρείες χρησιμοποιούν τα δεδομένα τους. Μία πρόσφατη έρευνα, έδειξε ότι οι καταναλωτές θα «αγκαλιάσουν» τις νέες υπηρεσίες ενέργειας, όπως η έξυπνη φόρτιση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, εφόσον έχουν εγγυήσεις ότι οι πρακτικές των επιχειρήσεων είναι και διαφανείς και νόμιμες.
Η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί σοβαρό θέμα για τους Ευρωπαίους καταναλωτές. Οι πολύπλοκες και γρήγορες αλλαγές και η έλλειψη διαφάνειας καθιστούν την ενεργειακή αγορά αινιγματική για πολλούς καταναλωτές οι οποίοι αδυνατούν να παίξουν τον ρόλο τους στην αγορά και να απολαύσουν που αυτή υπόσχεται. Παρότι οι πρόσφατες αναθεωρήσεις της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας έχουν εισάγει νέα δικαιώματα και προστασία για τους καταναλωτές, η ενεργειακή αγορά διατηρεί ακόμα ένα σχεδιασμό που δε διευκολύνει τους καταναλωτές ούτε να εφαρμόσουν τα δικαιώματά τους, ούτε να αισθανθούν αρκετά προστατευμένοι. Για τους λόγους αυτούς, συνεχίζεται η προσπάθεια να μειωθούν οι λογαριασμοί των καταναλωτών και να απλοποιηθούν οι διαδικασίες που πρέπει να ακολουθήσουν ώστε να διασφαλιστεί ότι η δίκαιη μετάβαση θα γίνει πραγματικότητα στην καθημερινή ζωή μας.
Ως απάντηση στην ενεργειακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), για το 2030, η BEUC -Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών κατέθεσαν τις επιφυλάξεις και τα αιτήματα των καταναλωτών :
• Η πρόσβαση σε ενέργεια σε προσιτές τιμές πρέπει αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα της Ε.Ε. Με δεδομένη την ενεργειακή κρίση, οι καταναλωτές θεωρούν ότι η τιμή της ενέργειας πρέπει να είναι προσιτή ώστε να έχουν όλοι πρόσβαση σε αυτή.
• Οι γεωπολιτικοί παράγοντες αποτελούν πρόκληση, γιατί πιέζουν την ενεργειακή αγορά. Η απεξάρτηση από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων είναι σήμερα πιο ζωτικής σημασίας από ποτέ.
• Η ενέργεια αποτελεί σύνθετο θέμα. Λογαριασμοί, φόροι, εισφορές, κόστη δικτύου, τιμές ηλεκτρικού ρεύματος, μετρητές, δεδομένα κατανάλωσης, συμβάσεις, εργαλεία σύγκρισης και πολλά άλλα εμπλέκονται στην ενεργειακή αγορά. Η ενέργεια δεν είναι μια εύκολη υπόθεση και επιβάλλει βαρύ φορτίο στους καταναλωτές. Στο κάτω κάτω δεν μπορούμε να είμαστε καταναλωτές 24/7.
• Η ανακαίνιση των σπιτιών είναι ιδιαίτερα σύνθετη. Τα αρχικά έξοδα είναι πολύ υψηλά, η διαδικασία πολύπλοκη και όσοι ζουν σε διαμερίσματα αντιμετωπίζουν ένα λαβύρινθο διαδικασιών.
• Η ενέργεια αλλάζει την εμπλοκή των καταναλωτών. Οι τεχνολογικές καινοτομίες μας δίνουν περισσότερη ενημέρωση πως χρησιμοποιούμε την ενέργεια και πως πληρώνουμε για αυτή.
• Οι έρευνες δείχνουν ότι όσοι έχουν ήδη αποτελέσει μέρος της ενεργειακής μετάβασης, αξιολογούν αυτή τη μετάβαση θετικά. Οι μαρτυρίες τους μπορούν να πείσουν και άλλους να κάνουν τα πρώτα βήματα.
• Οι καθαρές τεχνολογίες γίνονται διαρκώς πιο δημοφιλείς. Οι πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων, αντλιών θερμότητας και ηλιακών πάνελ αυξάνονται.
• Τα καθαρά συστήματα θέρμανσης και ψύξης δεν είναι προσβάσιμα για πολλούς καταναλωτές. Υπάρχει έλλειψη καθοδήγησης, ευρέως διαδεδομένη παραπληροφόρηση, πολιτική πόλωση τα οποία κάνουν τους καταναλωτές να αμφιβάλλουν για τις λύσεις που θα επιλέξουν για τα σπίτια τους.
• Η θέρμανση και η ψύξη πρέπει να βασίζονται σε ευρύτερη χρήση ανανεώσιμης ενέργειας. Η ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, το 2023 ήταν το 24,5% της συνολικής ενέργειας (συμπεριλαμβανομένων της θέρμανσης, της ψύξης, της κινητικότητας και των βιομηχανικών διαδικασιών). Η Οδηγία για την Ανανεώσιμη Ενέργεια υποχρεώνει αυτό το ποσοστό να είναι τουλάχιστον 42,5% έως το 2030.
• Η νομοθεσία για την κλιματική αλλαγή πρέπει να περάσει από τα χαρτιά στην πράξη. Τα τελευταία χρόνια, υιοθετήθηκε νομοθεσία για την ανανεώσιμη ενέργεια, την ενεργειακή απόδοση κτιρίων και τις αγορές ενέργειας. Η μετατροπή της σε πραγματικά οφέλη απαιτεί διαρκή προσπάθεια και δράση σε επίπεδο Ε.Ε., εθνικό, περιφερειακό και τοπικό.
• Η ενεργειακή αγορά της Ε.Ε. είναι κατακερματισμένη. Στην πράξη υπάρχουν 27 διαφορετικές, ενεργειακές αγορές στην Ε.Ε., οι οποίες γίνονται 30 αν ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά.
• Οι καταναλωτές δεν είναι μια ενιαία ομάδα. Έχουν διαφορετικά εισοδήματα, διαφορετικούς τρόπους ζωής, διαφορετικές απαιτήσεις υγείας, διαφορετικές δυνατότητες να λαμβάνουν αποφάσεις όσον αφορά τη χρήση της ενέργειας (π.χ. ενοικιαστές / ιδιοκτήτες, διαμερίσματα / μονοκατοικίες). Αυτές οι διαφορές επηρεάζουν τη δυνατότητά τους να παίξουν ενεργό ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση.
Για να αντιμετωπιστούν οι παραπάνω προκλήσεις πρέπει να γίνουν τα παρακάτω:
• Η περίληψη των βασικών συμβατικών όρων, η οποία είναι υποχρεωτική από τη νομοθεσία πρέπει να τυποποιηθεί, σε εθνικό επίπεδο. Οι εθνικές αρχές ενέργειας πρέπει να δημιουργήσουν ένα πρότυπο σε συνεργασία με τις αρχές προστασίας καταναλωτών το οποίο πρέπει να δοκιμαστεί από καταναλωτές. Οι μεσάζοντες που προσφέρουν υπηρεσίες επί πληρωμή στους καταναλωτές για να τους βοηθήσουν να αλλάξουν πάροχο πρέπει να παρέχουν αυτή την περίληψη.
• Οι λογαριασμοί ενέργειας πρέπει να βασίζονται σε υποχρεωτικό, εθνικό πρότυπο. Οι πληροφορίες για την τιμολόγηση πρέπει να βασίζονται στην πραγματική κατανάλωση και να δίνονται στους καταναλωτές τουλάχιστον μια φορά το μήνα. Στους λογαριασμούς πρέπει να περιλαμβάνονται πληροφορίες για διαχείριση παραπόνων, για ποινές τερματισμού σύμβασης, για το δικαίωμα να αλλάξουμε πάροχο, για τα εργαλεία σύγκρισης και για τη δυνατότητα πρόωρης λήξης της σύμβασης. Οι πάροχοι μια φορά τον χρόνο πρέπει να υποχρεωθούν τους καταναλωτές για καλύτερες προσφορές που θα βασίζονται στην πραγματική κατανάλωση.
• Οι πλατφόρμες που συγκρίνουν προσφορές πρέπει να συμμορφώνονται με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία. Πρέπει λοιπόν να είναι ανεξάρτητες από τους συμμετέχοντες στη συγκεκριμένη αγορά, να χρησιμοποιούν αντικειμενικά κριτήρια, να παρέχουν ακριβή, κατανοητή, αναγνώσιμη και σχετική πληροφόρηση να αναφέρουν ξεκάθαρα την περίοδο ισχύος των προσφορών και των εκπτώσεων, να καλύπτουν σταθερές και κυμαινόμενες τιμές, να ενημερώνουν αναλυτικά για τη δυναμική τιμολόγηση και να διασφαλίζουν ότι μια περίληψη των βασικών συμβατικών όρων είναι διαθέσιμη.
• Οι καταναλωτές πρέπει να προστατεύονται καλύτερα από αθέμιτες πρακτικές, όπως επιθετικές τηλεπωλήσεις ή επιθετικές πωλήσεις εκτός εμπορικού καταστήματος, μέσω αποτελεσματικής εφαρμογής της νομοθεσίας από εθνικούς ρυθμιστές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να παρακολουθεί τη διαδικασία αλλαγής παρόχου και να ελέγξει εάν η 24ωρη προθεσμία αλλαγής παρόχου θα υλοποιηθεί το 2026. Οι πράσινοι ισχυρισμοί για την ηλεκτρική ενέργεια πρέπει να γίνουν πιο διαφανείς και να αποδεικνύονται με στοιχεία.
• Τα κράτη-μέλη πρέπει να θέσουν συγκεκριμένες διαδικασίες για τους ενοικιαστές που θέλουν την έγκριση των ιδιοκτητών για να υιοθετήσουν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ή λύσεις ενεργειακής επάρκειας. Τυχόν επιδοτήσεις πρέπει να παρέχουν απόλυτη σαφήνεια στους καταναλωτές για την υποστήριξη που θα λάβουν. Τα ενεργειακά πιστοποιητικά πρέπει να χρησιμοποιούνται με τρόπο που θα ωθούν τους ιδιοκτήτες να βελτιώσουν την ενεργειακή επάρκεια των ενοικιαζόμενων κτιρίων. Τα φωτοβολταϊκά πρίζας πρέπει να γίνουν γνωστά στους καταναλωτές.
• Οι περιορισμοί του δικτύου πρέπει να γίνονται γνωστοί στους καταναλωτές, πριν αυτοί ξεκινήσουν τις δύσκολες διαδικασίες της ανακαίνισης σπιτιού.
• Οι χρεώσεις δικτύου πρέπει να είναι διαφανείς, προβλέψιμες, να ανταποκρίνονται στο πραγματικό κόστος και να γίνονται καλά γνωστές στους καταναλωτές. Οι καταναλωτές που παράγουν το δικό τους ρεύμα πρέπει να εξαιρεθούν από τις χρεώσεις του δικτύου.
• Οι πάροχοι πρέπει να σχεδιάζουν ευέλικτες προσφορές έχοντας στο μυαλό του ότι αυτές απευθύνονται σε διαφορετικά είδη καταναλωτών. Οι προσφορές αυτές πρέπει να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των καταναλωτών όσον αφορά τον υπολογισμό της τιμής, την προστασία των προσωπικών δεδομένων, την αλλαγή παρόχου και τη διακοπή της σύμβασης.
• Η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από ενεργειακές κοινότητες και ο διαμερισμός της ενέργειας πρέπει να γίνονται σύμφωνα με την νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών. Πρέπει να εφαρμόζεται η πρόσβαση στην προσυμβατική ενημέρωση, το δικαίωμα στην αλλαγή παρόχου, το δικαίωμα στη μη διακοπή της παροχής, το δικαίωμα πρόσβασης σε μηχανισμό εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, η προστασία των προσωπικών δεδομένων. Οι ενεργειακές κοινότητες πρέπει να παρέχουν στα μέλη τους όλες τις απαραίτητες πληροφορίες.
• Η ψηφιοποίηση του ενεργειακού τομέα πρέπει να ενσωματώνει την προστασία των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής. Τυχόν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να είναι διαφανή, να εγκρίνεται η χρήση τους από τον καταναλωτή, να συμμορφώνονται με την νομοθεσία και τα δικαιώματα των καταναλωτών και να μην υποβαθμίζουν την πρόσβαση στην δικαιοσύνη σε περίπτωση που «κάτι» πάει στραβά.
• Η θέρμανση και η ψύξη πρέπει να βελτιωθούν όσον αφορά τις εκπομπές ρύπων μέσα από κίνητρα και χρηματοοικονομικούς μηχανισμούς, π.χ. μειώσεις Φ.Π.Α. , επιδοτήσεις δανείων κ.λπ. Πρέπει να οργανωθούν εκστρατείες ενημέρωσης των καταναλωτών για τα οφέλη της μετάβασης για την θέρμανση και την ψύξη σε λύσεις χαμηλών ανθρακικών εκπομπών, που είναι οικονομικά προσιτές. Πρέπει τέλος να βελτιωθεί η προστασία των καταναλωτών στην τηλεθέρμανση.
• Οι εθνικοί ρυθμιστές και η Ε.Ε. πρέπει να αποφασίσουν τι θα γίνει τελικά με το φυσικό αέριο για τη θέρμανση των κατοικιών. Πρέπει να προωθηθούν λύσεις χαμηλών εκπομπών όπως θέρμανση με ηλεκτρικό ρεύμα ή θέρμανση βασιζόμενη σε ανανεώσιμες πηγές. Οι καταναλωτές πρέπει να προστατευθούν από το αυξανόμενο κόστος του δικτύου διανομής φυσικού αερίου. Οι καταναλωτές που επιλέγουν καθαρές λύσεις θέρμανσης δεν πρέπει να αντιμετωπίζουν υψηλές ποινές αποσύνδεσης από το δίκτυο. Αυτές οι ποινές πρέπει να δικαιολογούνται. Για τα ευάλωτα και τα χαμηλού εισοδήματος νοικοκυριά πρέπει να υπάρξει υποστήριξη για να μεταβούν σε καθαρές λύσεις θέρμανσης – ψύξης.
• Τα κράτη – μέλη πρέπει να δημιουργήσουν σημεία μιας στάσης για να βοηθηθούν οι καταναλωτές στην ανακαίνιση των σπιτιών. Τα χαμηλού εισοδήματος νοικοκυριά και οι ευάλωτοι καταναλωτές πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα όταν δίνονται δημόσιες επιδοτήσεις για την ενεργειακή μετάβαση. Πράσινα δάνεια και θελκτικοί όροι δανεισμού πρέπει να παρέχονται στους καταναλωτές. Η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του καταναλωτή για επιδοτούμενα πράσινα δάνεια πρέπει να περιλαμβάνει και τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
• Οι προκαταβολές που απαιτούνται για την ενεργειακή μετάβαση είναι συχνά πολύ υψηλές και λειτουργούν αποτρεπτικά για τους καταναλωτές. Η επιδότηση πρέπει να δίνεται ταυτόχρονα με την καταβολή της προκαταβολής. Πρέπει να δοθεί μεγάλη προσοχή στις ομάδες καταναλωτών που βρίσκονται στα όρια της ευαλωτότητας αλλά δεν μπορούν να ενταχθούν στην ομάδα που μπορεί να λάβει υποστήριξη.
• Οικολογική σχεδίαση των προϊόντων, η ενεργειακή σήμανση των ηλεκτρικών συσκευών και η σήμανση ‘Ecolabel’ πρέπει να προωθηθούν. Οι εταιρικοί στόλοι αυτοκινήτων πρέπει να μετατραπούν σε ηλεκτρικούς. Η φόρτιση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα. Ο πανευρωπαϊκός σιδηρόδρομος πρέπει να αναπτυχθεί όχι μόνο στις γρήγορες γραμμές αλλά και σε όσες δεν υπάρχουν παρέχοντας άνεση, εξυπηρέτηση, ασφάλεια και εκσυγχρονισμένο σύστημα έκδοσης εισιτηρίων.
Το δίκτυο μεταφοράς Ηλεκτρικού Ρεύματος είναι πολύ σημαντικό για τους καταναλωτές. Οι Ευρωπαίοι εγκαθιστούν ηλιακά πάνελ, heat pumps, αγοράζουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα, χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο «καθαρή ενέργεια». Επομένως η σύνδεση των καταναλωτών με το δίκτυο είναι προϋπόθεση για όλα τα προηγούμενα. Επίσης τα νοικοκυριά πληρώνουν για το δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος και αυτές οι χρεώσεις δεν πρέπει να είναι δυσανάλογες για τα νοικοκυριά σε σχέση με άλλους χρήστες του δικτύου. Η καινοτομία στις τεχνολογίες δικτύων φέρνει ευκαιρίες και προκλήσεις οι οποίες απαιτούν στενή παρακολούθηση από τους εθνικούς ρυθμιστές.
Η πρόσβαση των νοικοκυριών σε ασφαλή, επαρκή, οικονομικά προσιτή και καθαρή ηλεκτρική ενέργεια αποτελεί προτεραιότητα για τις Ενώσεις Καταναλωτών.
Η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών σχολίασαν τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας:
• Η εμπειρία των καταναλωτών όσον αφορά τη σύνδεση τους με τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας διαφέρει από κράτος μέλος σε κράτος μέλος, από περιοχή σε περιοχή. Μέτρα όπως πληροφορίες για τα τοπικά δίκτυα, ομοιόμορφες διαδικασίες για τη σύνδεση στα δίκτυα, εποπτικοί μηχανισμοί, εγγύηση ελάχιστης πρόσβασης διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή.
• Οι ευέλικτες προσφορές ηλεκτρικού ρεύματος πρέπει να απευθύνονται σε διαφορετικές ομάδες ανθρώπων με διαφορετικές συνθήκες διαβίωσης και διαφορετικούς βαθμούς ανάληψης ρίσκου. Είναι σίγουρο ότι δεν είναι όλοι οι καταναλωτές ικανοί να προσαρμόσουν την κατανάλωση ενέργειας. Πρέπει όμως να μπορούν να επωφεληθούν από μειωμένα κόστη εφόσον τέτοιες συμβάσεις είναι διαθέσιμες σε άλλους καταναλωτές.
• Οι επενδύσεις στα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος πρέπει να γίνονται πάντοτε μετά από προσεκτική ανάλυση όσον αφορά την αναγκαιότητά τους και την επίδραση που θα έχουν στις χρεώσεις δικτύου που πληρώνονται από όλους τους καταναλωτές. Οι χρεώσεις δικτύου πρέπει να είναι δίκαιες, διαφανείς, προβλέψιμες, να αντικατοπτρίζουν τα πραγματικά κόστη και να γίνονται γνωστές στους καταναλωτές.
• Τα έξυπνα δίκτυα αποτελούν σημαντικό κομμάτι του θέματος αυτού. Η κυβερνοασφάλεια, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής και η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης δε πρέπει ποτέ να αποτελέσουν ευθύνη του καταναλωτή. Η ψηφιακή καινοτομία φέρνει μαζί της ευκαιρίες και προκλήσεις, όπως πιθανά εμπόδια στην αλλαγή παρόχου. Αυτά πρέπει να εποπτεύονται αυστηρά από τους Εθνικούς Ρυθμιστές.
• Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να ενισχύσει το σχεδιασμό των διασυνοριακών υποδομών ενέργειας.
Σύμφωνα με το ευρωβαρόμετρο, 6 στους 10 καταναλωτές, δε θέλουν να χρηματοδοτούν οικονομικές δραστηριότητες που βλάπτουν τον πλανήτη. Για την ανάπτυξη πράσινων χρηματοοικονομικών προϊόντων, που θα διευκολύνουν τους καταναλωτές να επενδύουν βιώσιμα, απαιτείται αξιόπιστη πληροφόρηση, για τις επιχειρήσεις, στις οποίες επενδύουν. Η Ευρωπαϊκή νομοθεσία που προβλέπει αυτήν την πληροφόρηση είναι η Οδηγία (ΕΕ) 2022/2464, η οποία αφορά την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας από τις επιχειρήσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο της απλοποίησης των ευρωπαϊκών κανόνων και της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, ενέκρινε μια δέσμη μέτρων, που περιέχονται στην «Omnibus» για τη βιωσιμότητα. Δυστυχώς, τα μέτρα υποβαθμίζουν την προστασία του περιβάλλοντος, την προστασία των καταναλωτών καθώς και τα μέτρα, για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών εκφράσαμε σοβαρές επιφυλάξεις. Οι προτάσεις της Επιτροπής δεν πρέπει να απορυθμίζουν το νομοθετικό πλαίσιο, αλλά να το απλοποιούν και να αντιμετωπίζουν ασυνέπειες και επικαλύψεις ανάμεσα στις διάφορες νομοθεσίες της Ε.Ε.:
• 80% των επιχειρήσεων, που σήμερα είναι υποχρεωμένες να υποβάλουν εκθέσεις βιωσιμότητας, θα εξαιρεθούν από αυτήν την υποχρέωση, σύμφωνα με τις προτάσεις της Επιτροπής. Όμως, έτσι οι καταναλωτές θα λαμβάνουν πληροφόρηση μόνο για ένα μικρό τμήμα της οικονομίας.
• Το 85% των επιχειρήσεων που σήμερα υποβάλλουν εκθέσεις βιωσιμότητας δε θα είναι υποχρεωμένες να αναφέρουν τη σχέση των οικονομικών τους δραστηριοτήτων με τα κριτήρια ταξινόμησης για τη βιωσιμότητα.
• Οι απλουστεύσεις, που προτείνονται, για τα πλέον σύνθετα κριτήρια «μη πρόκλησης σημαντικής επιβάρυνσης» (DNSH), για την πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης, που σχετίζεται με τη χρήση και την παρουσία χημικών ουσιών και που βρίσκουν οριζόντια εφαρμογή σε όλους τους οικονομικούς τομείς, στο πλαίσιο της ταξινόμησης, πρέπει να απαλειφθούν, ώστε να μην υποβαθμιστεί η προστασία των καταναλωτών, από τις επικίνδυνες χημικές ουσίες.
• Η άρση των όρων αστικής ευθύνης της Ε.Ε., οι οποίοι εγγυούνταν το δικαίωμα των θυμάτων σε πλήρη αποζημίωση, για ζημίες που προκαλούνται από μη συμμόρφωση, καθώς και της δυνατότητας των Ενώσεων Καταναλωτών να καταθέτουν αντιπροσωπευτικές αγωγές, για αυτά τα θύματα, υπέρ - προστατεύουν τις εταιρείες και αφήνουν εκτεθειμένους τους καταναλωτές σε παραβάσεις της νομοθεσίας.
• Η πρόταση αναβάλλει την εφαρμογή των απαιτήσεων δέουσας επιμέλειας, όσον αφορά τη βιωσιμότητα, για τις μεγαλύτερες εταιρείες κατά ένα έτος (έως τις 26 Ιουλίου 2028) και κατά δύο έτη (έως το 2028) τις απαιτήσεις υποβολής πληροφοριών, για τις εταιρείες που εμπίπτουν επί του παρόντος στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και οι οποίες υποχρεούνται να υποβάλλουν πληροφορίες από το 2026, ή το 2027. Επομένως αναβάλει την αξιόπιστη πληροφόρηση των καταναλωτών, οι οποίοι θα συνεχίσουν να επενδύουν «στα τυφλά», νομίζοντας ότι βοηθούν την προστασία του περιβάλλοντος.
• Η απλούστευση των απαιτήσεων δέουσας επιμέλειας, όσον αφορά τη βιωσιμότητα, θα εστιάζει τις συστηματικές απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας, στους άμεσους επιχειρηματικούς εταίρους καθώς και η μείωση της συχνότητας των περιοδικών αξιολογήσεων και της παρακολούθησης των εταίρων τους, από ετήσια σε πενταετή βάση, επίσης αναιρεί συγκεκριμένα δικαιώματα των καταναλωτών, στην αξιόπιστη πληροφόρηση, που θα τους επιτρέψει να κάνουν σωστές επιλογές.
Δυστυχώς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σιγά – σιγά, ακυρώνει τις φιλοδοξίες που είχε εκφράσει, με την Πράσινη Συμφωνία, το 2019. Έξι χρόνια αργότερα, θυσιάζει βασικές αρχές και δικαιώματα, στο βωμό μιας στρεβλής ανταγωνιστικότητας, που βαφτίζει απλοποίηση κανόνων και ενίσχυση των επενδύσεων.
Στα τέλη Ιουνίου 2025, ενημερωθήκαμε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδίαζε να αποσύρει την πρόταση Οδηγίας για τους πράσινους ισχυρισμούς. Η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών – BEUC απέστειλε επιστολή διαμαρτυρίας, στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ursula von der Leyen.
Ο πολλαπλασιασμός των παραπλανητικών πράσινων ισχυρισμών οδηγεί σε σύγχυση τους καταναλωτές και σε έλλειψη εμπιστοσύνης τους, στις περιβαλλοντικές πληροφορίες, όπως φαίνεται από τον Πίνακα Αποτελεσμάτων Καταναλωτικών Συνθηκών του 2025. Η αυξανόμενη έλλειψη εμπιστοσύνης στους πράσινους ισχυρισμούς αποθαρρύνει τις αποφάσεις για βιώσιμες αγορές και λειτουργεί εις βάρος τόσο των καταναλωτών όσο και των υπεύθυνων επιχειρήσεων, των οποίων οι προσπάθειες υπονομεύονται από αδίστακτους εμπόρους που κατακλύζουν την αγορά με αβάσιμους και ψευδείς ισχυρισμούς.
Μια έρευνα καταναλωτών της Ευρωπαϊκής Οργάνωσης Καταναλωτών – BEUC, που διεξήχθη σε 16 χώρες, διαπίστωσε εκτεταμένη απογοήτευση των καταναλωτών για το πράσινο ξέπλυμα. Οι καταναλωτές δε μπορούν να διακρίνουν μεταξύ αληθινών και παραπλανητικών περιβαλλοντικών ισχυρισμών και αναμένουν από τους υπεύθυνους να διασφαλίσουν ότι οι ισχυρισμοί είναι εξαρχής αξιόπιστοι.
Η Οδηγία για τους Πράσινους Ισχυρισμούς αποτελεί ένα κρίσιμο εργαλείο για την ικανοποίηση αυτών των προσδοκιών. Αποφέρει οφέλη τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τις επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα, υποστηρίζει το θεμιτό ανταγωνισμό προστατεύοντας τις εταιρίες που πραγματοποιούν γνήσιες επενδύσεις στη βιωσιμότητα και όχι εκείνες που χρησιμοποιούν παραπλανητικές πρακτικές. Επιπλέον, παρέχει ασφάλεια δικαίου για τις εταιρίες που κάνουν περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς, που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις για την τεκμηρίωση τέτοιων ισχυρισμών και που ενισχύουν τη διαφάνεια και την ανεξάρτητη εποπτεία.
Ενώ η Οδηγία για την Ενδυνάμωση των Καταναλωτών για την Πράσινη Μετάβαση βελτιώνει την εφαρμογή της Οδηγίας για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές (ΟΑΕΠ), απαγορεύοντας ρητά τους παραπλανητικούς περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς, παραμένει ανεπαρκής για την αντιμετώπιση του ευρύτερου και συστημικού προβλήματος του «πράσινου ξεπλύματος». Σήμερα, οι μισοί από τους πράσινους ισχυρισμούς στην αγορά είναι αόριστοι, παραπλανητικοί, ή αβάσιμοι και πολλοί από αυτούς τους ισχυρισμούς μπορούν να παραμείνουν αδιαμφισβήτητοι για χρόνια, στρεβλώνοντας την αγορά και παραπλανώντας τους καταναλωτές. Η Οδηγία για τους Πράσινους Ισχυρισμούς έχει σχεδιαστεί ειδικά για την αντιμετώπιση αυτών των ελλείψεων, βασιζόμενη και συμπληρώνοντας την ΟΑΕΠ.
Τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. έχουν καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την ανάπτυξη αυτής της πρότασης. Σε αυτό το προχωρημένο στάδιο διαπραγματεύσεων, η απόσυρση της Οδηγίας θα υπονομεύσει χρόνια προόδου, θα θέσει σε κίνδυνο την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και θα αποδυναμώσει την παγκόσμια ηγετική θέση της Ευρώπης στις βιώσιμες αγορές. Απαιτείται, επειγόντως, ένα ενισχυμένο νομικό πλαίσιο, για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας και της ακεραιότητας των περιβαλλοντικών ισχυρισμών.
Η BEUC και το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών καλέσαμε την Επιτροπή να διατηρήσει και να υποστηρίξει, ενεργά, την υιοθέτηση της Οδηγίας για τους Πράσινους Ισχυρισμούς και να συνεργαστεί με τους συν-νομοθέτες για μια έγκαιρη και φιλόδοξη συμφωνία.
Το Νοέμβριο του 2023, η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών - BEUC, μαζί με Ενώσεις Καταναλωτών από 13 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του ΚΕ.Π.ΚΑ. - Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών, κατέθεσαν αναφορά, στο Δίκτυο Συνεργασίας μεταξύ των Εθνικών Αρχών για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών, για παραπλανητικούς ισχυρισμούς σχετικά με την δυνατότητα ανακύκλωσης των φιαλών, από μεγάλους εμπόρους εμφιαλωμένου νερού, όπως ο όμιλος Coca-Cola, η Danone και η Nestle Waters, γιατί οι ισχυρισμοί αυτοί δε συμμορφώνονταν με τους Ευρωπαϊκούς κανόνες, για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Εντοπίσαμε 3 βασικούς τέτοιους ισχυρισμούς:
• 100% ανακυκλώσιμη: Αυτός ο ισχυρισμός εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως οι διαθέσιμες υποδομές για τη συλλογή υλικών, η αποτελεσματικότητα των διαδικασιών διαχωρισμού και η καταλληλόλητα των διαδικασιών ανακύκλωσης.
• 100% ανακυκλωμένη: Τα καπάκια δε μπορούν να κατασκευαστούν από ανακυκλωμένα υλικά (σύμφωνα με την νομοθεσία της Ε.Ε.) και οι ετικέτες σπάνια κατασκευάζονται από ανακυκλωμένα υλικά. Επίσης, η προσθήκη «παρθένου» υλικού στο σώμα της φιάλης είναι κοινή πρακτική.
• Χρήση «πράσινων» συμβόλων: Πράσινα λογότυπα, εικόνες από τη φύση μας παραπέμπουν με τρόπο παραπλανητικό, στην ιδέα της περιβαλλοντικής ουδετερότητας, ή βιωσιμότητας χωρίς ουσιαστική τεκμηρίωση.
Το ποσοστό ανακύκλωσης για τις φιάλες PET στην Ε.Ε. εκτιμάται μόλις 55% και η διαδικασία να ξαναγίνει φιάλη είναι γύρω στο 30%.
Το Μάιο του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι ο όμιλος Coca-Cola συμφώνησε να τροποποιήσει κάποιες πρακτικές σήμανσης. Ο όμιλος Coca-Cola συμφώνησε να διευκρινίζει ότι ο ισχυρισμός 100% από ανακυκλωμένα υλικά, σχετίζεται μόνο με τις πλαστικές φιάλες και όχι με τα υπόλοιπα μέρη, όπως καπάκια και ετικέτες. Ο κατασκευαστής των φιαλών, επίσης, δεσμεύτηκε ότι θα αποφύγει να δώσει την ίδια εντύπωση στο μέλλον, χρησιμοποιώντας «πράσινα» σύμβολα. Οι Ενώσεις Καταναλωτών θα παρακολουθήσουμε την εφαρμογή αυτής της δέσμευσης.
Η BEUC και το ΚΕ.Π.ΚΑ. ζητήσαμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιβάλλει και στις άλλες εταιρίες, όπως η Danone και η Nestle να σταματήσουν να παραπλανούν τους καταναλωτές, με ισχυρισμούς για την διαδικασία ανακύκλωσης των φιαλών τους.
Η αγορά προϊόντων με Ecolabel – Ευρωπαϊκή οικολογική σήμανση είναι βολική, άλλα δεν έχουν όλοι την ίδια πρόσβαση σε αυτά τα προϊόντα. Σε αυτά τα συμπεράσματα καταλήγει μια έκθεση, η οποία δημοσιεύθηκε το φθινόπωρο του 2025 από την Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών – BEUC και το Ευρωπαϊκό Γραφείο Περιβάλλοντος – EEB.
Ερευνητές έλεγξαν σούπερ μάρκετ σε 13 Ευρωπαϊκές χώρες ( Βέλγιο, Κύπρο, Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Ολλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία, Σλοβακία και Σλοβενία). Στην Ελλάδα, το ΚΕ.Π.ΚΑ συμμετείχε στην έρευνα. Η έρευνα εστίασε σε χαρτιά υγείας, κρέμες σώματος, πάνες και προϊόντα καθαρισμού γενικής χρήσης. Στόχος της έρευνας ήταν να αξιολογηθούν η διαθεσιμότητα και η τιμή των προϊόντων που φέρουν είτε την Ευρωπαϊκή οικολογική σήμανση – Ecolabel, είτε τις τρείς αντίστοιχες εθνικές και περιφερειακές ετικέτες, δηλαδή το Σκανδιναβικό οικολογικό σήμα Nordic Swan, το Γερμανικό Blue Angel καθώς και η οικολογική σήμανση της Αυστρίας. Αυτές οι ετικέτες εγγυώνται προϊόντα με χαμηλότερες περιβαλλοντικές και υγειονομικές επιπτώσεις, καθ’ όλο τον κύκλο της «ζωής» τους – από το σχεδιασμό και την κατασκευή, στη χρήση, στην ανακύκλωση και στην απόρριψη.
Η έρευνα δείχνει αξιοσημείωτες διαφορές σε όλη την Ευρώπη:
• Προσιτή τιμή: Στις περισσότερες χώρες, τα προϊόντα με οικολογική σήμανση, είναι από 9% έως και 27% φθηνότερα κατά μέσο όρο, από τα αντίστοιχα συμβατικά προϊόντα ( Βέλγιο, Κύπρο, Δανία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Ολλανδία, Νορβηγία και Πορτογαλία). Στην Γαλλία δεν υπάρχει σχεδόν καμία διαφορά στις τιμές. Μόνο στη Σλοβενία και τη Σλοβακία, οι καταναλωτές πληρώνουν σημαντικά περισσότερο για την πράσινη επιλογή. Όταν οι τιμές είναι ανταγωνιστικές, αυτό συχνά οφείλεται στο γεγονός ότι το σούπερ μάρκετ έχει πιστοποιήσει τη δική του επωνυμία προϊόντων με την οικολογική σήμανση και τα διαθέτει σε χαμηλή τιμή.
• Διαθεσιμότητα: Η διαθεσιμότητα προϊόντων με οικολογική σήμανση διαφέρει σημαντικά μεταξύ των χωρών. Το 80% των προϊόντων στη Δανία έχουν οικολογική σήμανση ενώ στη Κύπρο και στην Ελλάδα μόλις το 2% έχουν οικολογική σήμανση. Συνολικά, η αγορά βιώσιμων προϊόντων στις Σκανδιναβικές χώρες, είναι πολύ πιο εύκολη από οπουδήποτε αλλού.
• Τα σούπερ μάρκετ διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στο να διασφαλίσουν ότι τα προϊόντα με οικολογική σήμανση είναι διαθέσιμα, ορατά και προσιτά στους καταναλωτές. Οι πωλητές πρέπει να κάνουν ενέργειες, ώστε η βιώσιμη επιλογή να γίνει η εύκολη επιλογή, σε όλη την Ευρώπη.
• Στοιχεία δείχνουν, ότι οι καταναλωτές προσπαθούν να ψωνίζουν βιώσιμα αλλά αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια. Το παραπλανητικό «green washing» - πράσινο ξέπλυμα- μπερδεύει τους καταναλωτές και μειώνει την εμπιστοσύνη τους στους «πράσινους» ισχυρισμούς. Τρία στα τέσσερα προϊόντα στην Ευρωπαϊκή αγορά φέρουν πράσινο ισχυρισμό, αλλά παραπάνω από τους μισούς ισχυρισμούς είναι παραπλανητικοί, αβάσιμοι, ή ανακριβείς σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε αυτή τη περίπτωση, αξιόπιστες πιστοποιήσεις όπως η Ecolabel – Ευρωπαϊκή Οικολογική Σήμανση, παίζουν καθοριστικό ρόλο στο να βοηθήσουν τους καταναλωτές να εντοπίζουν τα πιο υγιεινά και βιώσιμα προϊόντα, με μια ματιά.
• Η έκθεση αυτή δημοσιεύθηκε καθώς οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαπραγματεύονταν το μέλλον της Οδηγίας για τους Πράσινους Ισχυρισμούς – μια Οδηγία που σχεδιάστηκε για να εμποδίσει το «πράσινο ξέπλυμα», εφαρμόζοντας αυστηρούς κανόνες στις εταιρίες προκειμένου να τεκμηριώνουν και να επικοινωνούν τους περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς τους.
Εν μέσω αυξανόμενης απορρύθμισης, οι διαπραγματεύσεις έχουν παγώσει, θέτοντας σε κίνδυνο δύο χρόνια προόδου. Το γεγονός αυτό πυροδοτεί ανησυχίες ότι η Οδηγία μπορεί να αποδυναμωθεί, ή να καταργηθεί εντελώς.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «απλοποιεί» την υφιστάμενη Ευρωπαϊκή νομοθεσία, για τις επιχειρήσεις. Ένα από τα μέτρα που προτείνει είναι ότι οι καταναλωτές, στο μέλλον, θα λαμβάνουν, σε εκτυπωμένη μορφή, μόνον τις βασικές πληροφορίες, για την ασφάλεια του προϊόντος, τη στιγμή που αγοράζουν ένα καινούργιο αγαθό. Όμως, οι επιχειρήσεις δε θα είναι πια υποχρεωμένες να παρέχουν ένα πλήρες εγχειρίδιο χρήσης, σε εκτυπωμένη μορφή, μαζί με το προϊόν. Οι καταναλωτές που θα επιθυμούν ένα εκτυπωμένο εγχειρίδιο, θα μπορούν να το ζητήσουν. Η πρόταση της Επιτροπής δεν είναι ξεκάθαρη εάν θα μπορούν να το ζητήσουν, στο κατάστημα αγοράς, ή με άλλο τρόπο, από τον κατασκευαστή. Οι επιχειρήσεις, στο μέλλον, θα μπορούν να παρέχουν το εγχειρίδιο διαδικτυακά, π.χ. μέσω κωδίκων QR, τους οποίους οι καταναλωτές θα μπορούν να σκανάρουν, με τα κινητά τους τηλέφωνα.
Η πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνει κανόνες για τον τρόπο που οι επιχειρήσεις θα υποβάλλουν, στις αρμόδιες αρχές, πληροφορίες για τη συμμόρφωση των προϊόντων τους, με τη νομοθεσία. Αυτή η υποβολή θα γίνεται ψηφιακά.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών σε συνεργασία με τη BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών κατέθεσαν τις παρακάτω επιφυλάξεις:
• Είναι βασική αρχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όλοι οι καταναλωτές να είναι ασφαλείς. Επομένως τα ηλεκτρονικά εγχειρίδια μπορούν να είναι μόνο συμπληρωματικά των εγχειριδίων σε εκτυπωμένη μορφή. Διαφορετικά θα αποκλειστούν όσοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο ψηφιακό περιβάλλον.
• Τα εγχειρίδια σε εκτυπωμένη μορφή θα δίνονται, δωρεάν, στους καταναλωτές, μόνον εντός των πρώτων 6 μηνών από την αγορά.
• Επειδή η εφαρμογή των ηλεκτρονικών φυλλαδίων δεν είναι υποχρεωτική, για όλους, ο καταναλωτής στο κατάστημα αγοράς, δε θα γνωρίζει αν μέσα στη συσκευασία του προϊόντος, που αγοράζει, υπάρχει εγχειρίδιο, σε εκτυπωμένη μορφή. Επομένως, όταν θα το ανακαλύπτει, ανοίγοντας τη συσκευασία, θα υποβάλλεται στην ταλαιπωρία να επιστρέψει στο κατάστημα αγοράς, για να ζητήσεις το εγχειρίδιο.
• Τέλος, εγείρεται η ερώτηση: Εάν ο καταναλωτής δε ζητήσει το εγχειρίδιο και παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα ασφάλειας, θα μπορεί η επιχείρηση να τον κατηγορήσει για βαριά αμέλεια, ώστε να αποφύγει την αποζημίωσή του;
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. παρακολουθεί τις διαδικασίες και θα ενημερώσει για οποιαδήποτε εξέλιξη.
Στις 4 Ιουνίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τη στρατηγική της για το νερό, όσον αφορά την ανθεκτικότητά του, δηλαδή την επάρκεια, την ασφάλεια, την πρόσβαση όλων σε καθαρό και οικονομικά προσιτό νερό και σε συνθήκες υγιεινής. Σκοπός αυτής της στρατηγικής, είναι να προστατεύσει και να διαχειριστεί, με βιώσιμο τρόπο, το νερό στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να ενδυναμώσει τους πολίτες του για την προστασία του νερού. Για τους καταναλωτές, η στρατηγική αυτή πρέπει να συμβάλλει στην προστασία του κύκλου του νερού, ώστε να εξασφαλίσει καθαρό και οικονομικά προσιτό νερό για όλους.
Η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών- BEUC και το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών- ΚΕ.Π.ΚΑ., καλωσόρισαν αυτό το σχέδιο δράσης, καθώς απαιτούνται δραστικές ενέργειες, ώστε, μέσω της προστασίας του κύκλου του νερού, να περιοριστούν τα επιβλαβή χημικά, να καταστούν πιο βιώσιμες οι γεωργικές πρακτικές και επενδυθούν σημαντικά κεφάλαια στις Ευρωπαϊκές υποδομές για το νερό. Είναι ζωτικής σημασίας να δράσουμε αποφασιστικά για την προστασία του νερού. Η πρόσβαση σε ασφαλές, καθαρό και οικονομικά προσιτό νερό αποτελεί επιτακτική ανάγκη των καταναλωτών. Οι Ενώσεις Καταναλωτών προτείνουν, εδώ και χρόνια, στους καταναλωτές να πίνουν νερό βρύσης, αντί για εμφιαλωμένο νερό, προκειμένου αφενός να εξοικονομήσουν χρήματα και αφετέρου να προστατεύσουν το περιβάλλον. Ωστόσο, το μήνυμα αυτό γίνεται ολοένα και πιο αβάσιμο σε ορισμένες Ευρωπαϊκές χώρες, λόγω σοβαρής μόλυνσης του νερού από αγροτικές/γεωργικές και βιομηχανικές δραστηριότητες. Αυτό, έρχεται να προστεθεί στο ολοένα και υψηλότερο κόστος που πληρώνουν οι καταναλωτές για το νερό, το οποίο είναι υψηλότερα από αυτό της βιομηχανίας, ή της γεωργίας.
Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η υψηλότερη κατανάλωση και μόλυνση από τη γεωργία και τη βιομηχανία κοστολογούνται ανάλογα. Επίσης, η σταδιακή κατάργηση των υπερφθοριωμένων αλκαλιωμένων ουσιών (PFAS) πρέπει να λαμβάνεται επίσης υπόψη στην κοστολόγηση.
Πρέπει, τέλος, να χρηματοδοτήσουμε καλύτερα την προστασία του νερού και τις υποδομές γι’ αυτό, δημιουργώντας μηχανισμούς δημόσιας χρηματοδότησης, που θα υποστηρίξουν τις επενδυτικές ανάγκες των Δήμων. Όλα αυτά είναι απαραίτητα για να διασφαλίσουμε την παροχή καθαρού και οικονομικά προσιτού νερού.
Η πανδημία COVID-19 καθώς και τα πρόσφατα γεωπολιτικά γεγονότα έδειξαν την ανάγκη ύπαρξης πολλών, διαφόρων και ανθεκτικών αλυσίδων διανομής βασικών αγαθών, όπως τα φάρμακα. Πράγματι, οι ασθενείς δε βρίσκουν πάντοτε, στα φαρμακεία, τα φάρμακα που χρειάζονται, είτε πρόκειται για αντιβιοτικά, ή παυσίπονα, ή φάρμακα για την καρδιά.
Έρευνες σε 4 χώρες, έδειξαν ότι περίπου 40% των νοικοκυριών ήρθαν αντιμέτωπα με ελλείψεις φαρμάκων, από τον Ιανουάριο 2023 έως τον Ιανουάριο 2024. Ταυτόχρονα, οι φαρμακοποιοί δηλώνουν ότι ξοδεύουν περίπου 11 ώρες την εβδομάδα, για να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις. Οι ελλείψεις προκαλούνται από πολλούς παράγοντες, όπως έλλειψη διαφοροποίησης (γεωγραφική κατανομή, αριθμό παραγωγικών μονάδων, συγκεντρώσεις αγοράς κ.λπ.). Πολλές φορές, οι εταιρείες αποφασίζουν να δώσουν προτεραιότητα, στην προσφορά φαρμάκων που αφήνουν μεγαλύτερα κέρδη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την Πράξη για τα φάρμακα κριτικής σημασίας, για να αντιμετωπίσει αυτά τα προβλήματα. Η πρόταση περιλαμβάνει την προώθηση επενδύσεων, που θα αυξήσουν τη δυνατότητα παραγωγής φαρμάκων στην Ευρώπη, τη σύνδεση των δημόσιων προμηθειών με την επάρκεια της προσφοράς και την προώθηση της διαφοροποίησης προμηθειών. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την επέκταση των κοινών προμηθειών, για να βελτιωθεί η πρόσβαση σε φάρμακα, για τα οποία υπάρχουν ειδικές προκλήσεις.
Η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών προτείναμε:
• Κάθε πρόγραμμα που δέχεται διοικητική, ή οικονομική βοήθεια, πρέπει να συνεισφέρει στην επάρκεια της προσφοράς και στην προσβασιμότητα σε φάρμακα κριτικής σημασίας, στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
• Σε περίπτωση, που ένα πρόγραμμα δέχεται οικονομική ενίσχυση, είτε από κράτος-μέλος, είτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέπει να πληροί αυστηρότερους κανόνες, που θα διασφαλίζουν την επάρκεια και την οικονομική προσβασιμότητα των φαρμάκων.
• Για να διασφαλιστεί η δίκαιη τιμολόγηση των φαρμάκων, προτείνουμε την ενδυνάμωση των αρμόδιων αρχών, ώστε να μπορούν να λαμβάνουν δεδομένα από τους προμηθευτές, για τα κόστη της έρευνας, της ανάπτυξης, της παραγωγής και της διανομής των φαρμάκων.
• Για να προστατευτούν οι καταναλωτές, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από διακοπές προσφοράς φαρμάκων, προτείνουμε οι εταιρείες να διατηρούν απόθεμα 2 μηνών, από τα φάρμακα κριτικής σημασίας, σε κάθε κράτος-μέλος. Εάν ένα κράτος-μέλος επιβάλλει αυστηρότερα μέτρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει ότι αυτή η επιβολή δε θα δημιουργήσει πρόβλημα σε άλλα κράτη-μέλη.
• Τα κράτη-μέλη πρέπει να προμηθεύονται, από κοινού, τα φάρμακα κριτικής σημασίας, καθώς και αυτά του κοινωνικού ενδιαφέροντος (π.χ. Φάρμακα για σπάνιες ασθένειες, αντιβιοτικά και φάρμακα υψηλού κόστους, για τη θεραπεία καρκίνων). Για τα φάρμακα αυτά θα πρέπει να δοθεί στα κράτη-μέλη η δυνατότητα της κοινής διαπραγμάτευσης τιμών, χωρίς να ακολουθεί απαραίτητα και κοινή προμήθεια.
• Η ομάδα Συντονισμού των Δράσεων για τα φάρμακα κριτικής σημασίας πρέπει να διασφαλίζει τη διαφάνεια, να αποτελείται όχι μόνο από εκπροσώπους των κρατών-μελών, αλλά και εκπροσώπους των καταναλωτών, των ασθενών και των επαγγελματιών υγείας και να λειτουργεί ανεξάρτητα και χωρίς συγκρούσεις συμφερόντων.
• Προτείνουμε τη χρήση των Ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων όχι μόνο για στήριξη προγραμμάτων της βιομηχανίας, αλλά και για την ενίσχυση της δυνατότητας των νοσοκομείων, να συνθέσουν φάρμακα (π.χ. σε περίπτωση ελλείψεων).
• Η πρόταση του Ευρωκοινοβουλίου, το 2020, για τη δημιουργία Ευρωπαϊκών, μη κερδοσκοπικών μονάδων, που θα παράγουν φάρμακα για το δημόσιο συμφέρον, πρέπει να υιοθετηθεί.
Τα Μάιο του 2025, η Ευρωπαϊκή Αρχή Φαρμάκων ξεκίνησε έρευνα για την προσθήκη, στην αρχή των φυλλαδίων των φαρμάκων, ενός νέου τμήματος με σημαντικές πληροφορίες, για το φάρμακο. Στόχος του νέου αυτού τμήματος είναι η βελτίωση του περιεχομένου και της δομής των φυλλαδίων, η καλύτερη κατανόηση των πληροφοριών από τους ασθενείς καθώς και η καλύτερη συμμόρφωση με τη σημερινή νομοθεσία.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, σε συνεργασία με τη BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών καταθέσαμε τις παρακάτω προτάσεις:
• Η προσθήκη του νέου τμήματος, με τις βασικές πληροφορίες, στο φυλλάδιο των φαρμάκων, θα βοηθήσει τους καταναλωτές να λάβουν πιο γρήγορα πληροφόρηση που είναι απαραίτητη, πριν λάβουν το φάρμακο. Όμως, αυτό το τμήμα δεν πρέπει να αντικαταστήσει πληροφορίες, που περιλαμβάνονται στο φυλλάδιο. Αντίθετα, πρέπει να τονίζει κάποιες πληροφορίες από το φυλλάδιο και να προτρέπει τον ασθενή να διαβάσει όλο το φυλλάδιο.
• Η εισαγωγή αυτού του νέου τμήματος πρέπει να προσελκύει την προσοχή του αναγνώστη, από την πρώτη στιγμή, δημιουργώντας του τη διάθεση να διαβάσει παρακάτω.
• Το νέο τμήμα πρέπει να αποτελεί περίληψη των σημαντικών πληροφοριών και να βρίσκεται στην αρχή του φυλλαδίου.
• Το νέο τμήμα δεν πρέπει να είναι μακροσκελές, για το λόγο αυτό, πρέπει να επιλεγούν ποιες πληροφορίες θα περιλαμβάνει και ποιες όχι.
• Η σύσταση και ο τρόπος χορήγησης του φαρμάκου μπορούν να αναφέρονται, απευθείας, στο αντίστοιχο τμήμα του φυλλαδίου.
• Οι παρενέργειες, δε χρειάζεται να αναλύονται, στο νέο τμήμα. Μπορεί το τμήμα αυτό να περιέχει μια πρόταση, όπως: «Για πληροφορίες για το πότε και το πώς να επικοινωνήσετε με το γιατρό σας και να αναφέρετε τυχόν παρενέργειες, διαβάστε το τμήμα –Χ-.
• Είναι σημαντικό το τμήμα των σημαντικών πληροφοριών να γραφτεί και να σχεδιαστεί, με τρόπο που θα είναι εύκολα κατανοητό, από τους ασθενείς.
• Οι ασθενείς πρέπει να έχουν πρόσβαση σε κάθε διαθέσιμη πληροφορία για οφέλη και κινδύνους, ώστε να μπορούν να κάνουν πληροφορημένες επιλογές, για τη θεραπεία τους.
Παρακολουθούμε τη συζήτηση και θα ενημερώνουμε για τις εξελίξεις.
Στις 24 Νοεμβρίου 2025 το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών απέστειλε στην Υπουργό Τουρισμού, κ. Όλγα Κεφαλογιάννη, την παρακάτω επιστολή, η οποία περιλάμβανε τις απόψεις, τις επιφυλάξεις και τις προτάσεις, που συν διαμόρφωσαν το ΚΕ.Π.ΚΑ. και η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών, για την αναθεώρηση της Οδηγίας για τα Τουριστικά Πακέτα:
«Κυρία Υπουργέ,
Εν όψει των τελικών συνομιλιών ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την αναθεώρηση της Οδηγίας για τα Τουριστικά Πακέτα, επιθυμούμε να σας ζητήσουμε να διασφαλίσετε τα υφιστάμενα δικαιώματα των ταξιδιωτών :
Μας προβληματίζει η απαλοιφή των συνδεδεμένων ταξιδιωτικών διακανονισμών οι οποίοι παρείχαν στους ταξιδιώτες συγκεκριμένα δικαιώματα, όπως προστασία κατά της χρεοκοπίας, ευθύνη για λάθη κατά τη διάρκεια του κλεισίματος των πακέτων, πρόσβαση σε βασικές επανορθώσεις (υπαναχώρηση, μεταβίβαση σύμβασης, μείωση τιμής, αποζημίωση, παροχή βοήθειας). Η κατάργηση αυτών των δικαιωμάτων χωρίς αντίστοιχη αντικατάσταση τους θα υποβαθμίσει σημαντικά το κεκτημένο των επιβατών.
Η επιβολή της προθεσμίας των 24 ωρών όπως προτείνεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να εφαρμοστεί καθώς αντιμετωπίζει νέες μεθόδους παράκαμψης της υφιστάμενης νομοθεσίας. Δηλαδή, οι πάροχοι κυρίως οι διαδικτυακοί επικοινωνούν με τους καταναλωτές αμέσως μετά την πρώτη κράτηση, για να τους αποτρέψουν να δημιουργήσουν ένα πακέτο. Οι ταξιδιώτες πρέπει να λαμβάνουν ξεκάθαρη, ακριβή , κατανοητή και ομοιόμορφη προ-συμβατική πληροφόρηση, ώστε οι επιβάτες να γνωρίζουν αν κλείνουν ένα πακέτο και τι προστασία μπορούν να αναμένουν. Η νέα Οδηγία πρέπει να περιλαμβάνει ορισμό για την έννοια «επίσημη επικοινωνία» ή «ταξιδιωτική προειδοποίηση». Αυτές οι επικοινωνίες πρέπει να περιλαμβάνουν πέρα των τυπικών συμβουλών, ενημέρωση για τη δημόσια υγεία καθώς και επίσημη καθοδήγηση από τις αρμόδιες αρχές. Η εμπειρία της πανδημίας Covid-19 πρέπει να μας οδηγήσει να ορίσουμε μια προθεσμία πριν την αναχώρηση κατά την οποία οι επιβάτες θα μπορούν να αποζημιώνονται πλήρως όταν ακυρώνουν κράτηση εξαιτίας τέτοιων επίσημων ανακοινώσεων. Μια τέτοια ρύθμιση θα δημιουργήσει νομική ασφάλεια τόσο για τους επιβάτες όσο και για τους ταξιδιωτικούς πράκτορες.
Πρέπει να θεσμοθετηθούν ποινές και πρόστιμα για διασυνοριακές παραβιάσεις της νομοθεσίας για τα δικαιώματα των επιβατών. Όπως υφίστανται ποινές για διασυνοριακές παραβιάσεις της Οδηγίας για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές και τις Οδηγίας για τα Δικαιώματα των Καταναλωτών, έτσι πρέπει να εισαχθούν ποινές για διασυνοριακές παραβιάσεις της Οδηγίας των Οργανωμένων Ταξιδιών.
Οι διοργανωτές πρέπει να ενημερώνουν άμεσα τους επιβάτες για τυχόν αλλαγές που προκύπτουν ανάμεσα στην υπογραφή της σύμβασης και την έναρξη των υπηρεσιών του πακέτου όπως αλλαγές για τα διαβατήρια, για τη βίζα, για θέματα υγείας- εμβολίων, για διοικητικές διαδικασίες. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι επιβάτες πρέπει να μπορούν να ακυρώσουν τη σύμβαση δωρεάν και να πάρουν πίσω τα χρήματα τους μέσα σε 14 ημέρες. Οι επιβάτες επιπλέον θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν ένα εναλλακτικό πακέτο εφόσον είναι διαθέσιμο.
Σας ζητούμε να υποστηρίξετε τις απόψεις των καταναλωτών.»
Το θέμα των δικαιωμάτων των επιβατών είναι σημαντικό και ελπίζουμε αυτή η τροποποίηση της Οδηγίας να μην υποβαθμίσει τα δικαιώματα των επιβατών.
Στις 27 Νοεμβρίου 2025 το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών απέστειλε στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, κ. Χρήστο Δήμα, την παρακάτω επιστολή, η οποία περιλάμβανε τις απόψεις, τις επιφυλάξεις και τις προτάσεις, που συν διαμόρφωσαν το ΚΕ.Π.ΚΑ. και η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών, για την αναθεώρηση του Κανονισμού (Ε.Ε.) 261/2004 για τα δικαιώματα των επιβατών:
« Κύριε Υπουργέ,
Κατά τις διαπραγματεύσεις για την αναθεώρηση του Κανονισμού (Ε.Ε.) 261/2004 για τα δικαιώματα των επιβατών, συζητήθηκε η πρόταση να διευρυνθεί η σημερινή διάρκεια καθυστέρησης που προβλέπει αποζημίωση, από τις 3 ώρες σε 4 ή 6 ώρες. Αυτό σημαίνει ότι πάνω από το 60% των επιβατών θα χάσουν το δικαίωμα αποζημίωσης. Η πρόταση μας είναι να διατηρηθεί στις 3 ώρες το όριο καθυστέρησης για το οποίο προβλέπεται αποζημίωση.
Οι απεργίες του προσωπικού των αεροπορικών εταιριών και οι ελλείψεις προσωπικού δεν πρέπει ποτέ να θεωρούνται εξαιρετικές περιστάσεις. Τα τεχνικά θέματα και τα θέματα ασφαλείας πρέπει να αποσαφηνίζονται και να μην χρησιμοποιούνται ως γενικοί και αόριστοι όροι. Υποστηρίζουμε, λοιπόν, την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ότι ο κατάλογος με τις εξαιρετικές περιστάσεις πρέπει να είναι ενδεικτικός και όχι κλειστός και περιορισμένος. Η πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να ειδοποιούνται οι επιβάτες εντός 48 ωρών πριν την πτήση ώστε να μπορεί να γίνει χρήση μιας εξαιρετικής περίστασης μας βρίσκει σύμφωνους. Επίσης, η ώρα άφιξης πρέπει να αναφέρεται στη στιγμή που ανοίγει τουλάχιστον μια πόρτα του αεροσκάφους ώστε να αρχίσει η αποβίβαση σύμφωνα με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Υποστηρίζουμε την αναγνώριση του δικαιώματος των επιβατών να μεταφέρουν μια χειραποσκευή και ένα μικρό προσωπικό αντικείμενο στη καμπίνα καθώς και την ενσωμάτωση αυτών στην τιμή του εισιτηρίου. Ζητούμε την αύξηση του βάρους της χειραποσκευής στα 10 κιλά.
Πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι δικαίωμα στην αυτό- επαναδρομολόγηση πρέπει να χορηγείται επιπλέον των υποχρεώσεων των αεροπορικών εταιριών και να μην ακυρώνει, μειώνει, ή αντικαθιστά την υποχρέωση των αεροπορικών εταιριών να προσφέρουν έγκαιρη και σωστή επαναδρομολόγηση σύμφωνα με τον Κανονισμό 261/2004. Οι αεροπορικές εταιρίες πρέπει να προσφέρουν διάφορες επιλογές επαναδρομολόγησης και όχι μόνο μια και οι επιβάτες πρέπει να έχουν το δικαίωμα να αρνηθούν επαναδρομολόγηση, που χρησιμοποιεί άλλα μεταφορικά μέσα. Η έναρξη του δικαιώματος της αυτό - επαναδρομολόγησης πρέπει να γίνεται μετά από 100 λεπτά καθυστέρησης και όχι μετά από 3 ώρες. Διαφωνούμε με την πρόταση του Συμβουλίου να μπει ανώτατο πλαφόν αποζημίωσης στο 400% της τιμής του εισιτήριου, γιατί ειδικά για τις εταιρείες χαμηλού κόστους αυτό το πλαφόν είναι ανεπαρκέστατο.
Απαιτούνται αυστηρότεροι κανόνες όσον αφορά τις προθεσμίες αποζημίωσης, τα έξοδα αποζημίωσης, τους μηχανισμούς διαχείρισης παραπόνων και την προσυμβατική ενημέρωση.
Η αναθεώρηση του Κανονισμού πρέπει να προβλέπει πληροφόρηση σε πραγματικό χρόνο, συγκεκριμένες προθεσμίες για διαχείριση παραπόνων και πληρωμή αποζημιώσεων, υποχρεωτική αιτιολόγηση των εξαιρετικών συνθηκών, ελάχιστες εναρμονισμένες αρμοδιότητες των Εθνικών Ρυθμιστών, σύνδεση των παραπόνων με τον Κανονισμό για το Δίκτυο Συνεργασίας μεταξύ των Εθνικών Αρχών για την Επιβολή της Νομοθεσίας για την Προστασία του Καταναλωτή και υποχρεωτική συμμετοχή σε μηχανισμούς εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών.
Οι επιβάτες πρέπει να μπορούν να κάνουν check- in, να διορθώσουν ορθογραφικά λάθη που έγιναν κατά τη διάρκεια του κλεισίματος των εισιτηρίων και να κάθονται δίπλα στα παιδιά τους που είναι κάτω των 14 ετών χωρίς επιπλέον επιβάρυνση. Οι επιβάτες πρέπει να μπορούν να διαλέξουν ανάμεσα σε ψηφιακή και εκτυπωμένη κάρτα επιβίβασης.
Σας ζητούμε να υποστηρίξετε τις απόψεις των καταναλωτών.»
Το θέμα των δικαιωμάτων των επιβατών αεροπορικών εταιριών μας ταλανίζει πάνω από 10 χρόνια. Ελπίζουμε αυτή η τροποποίηση του Κανονισμού να μην υποβαθμίσει τα δικαιώματα των επιβατών.
Στις 21 Μαΐου 2025, η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και 16 οργανώσεις μέλη της από 12 χώρες, συμπεριλαμβανομένου του ΚΕ.Π.ΚΑ (Ελλάδα), κατέθεσαν καταγγελία, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στο Δίκτυο για την Συνεργασία των Αρχών για την εφαρμογή της Νομοθεσίας για την Προστασία των Καταναλωτών (CPC) εναντίον επτά αεροπορικών εταιριών, Easyjet (Ηνωμένο Βασίλειο/ Αυστρία), Norwegian Airlines (Νορβηγία), Ryanair (Ιρλανδία), Transavia (Γαλλία), Volotea (Ισπανία), Vueling (Ισπανία) και Wizzair (Oυγγαρία), που χρεώνουν αδικαιολόγητα τέλη, στους καταναλωτές, για τις χειραποσκευές τους.
Η BEUC και το ΚΕ.Π.ΚΑ. ζητήσαμε να διεξαχθεί έρευνα σε επίπεδο Ε.Ε. για τις εμπορικές πρακτικές των αεροπορικών εταιριών, που εφαρμόζουν αυτές τις πολιτικές.
Έχουμε όλοι βιώσει το φόβο ότι οι χειραποσκευές μας δε χωράνε στους μετρητές διαστάσεων των αεροπορικών εταιριών και ότι θα χρεωθούμε επιπλέον τέλη. Αναλαμβάνουμε, λοιπόν δράση, κατά επτά αεροπορικών εταιριών που εκμεταλλεύονται τους καταναλωτές και αγνοούν τις αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ε.Ε. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάνθηκε, το 2014, ότι «η μεταφορά χειραποσκευών δεν μπορεί να υπόκειται σε προσαύξηση τιμής, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται εύλογες απαιτήσεις όσον αφορά το βάρος και τις διαστάσεις τους και συμμορφώνονται με τις ισχύουσες απαιτήσεις ασφαλείας.»
Εκτός από την ευρωπαϊκή μας αυτή δράση, η εν εξελίξει αναθεώρηση του Κανονισμού για τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών είναι η τέλεια ευκαιρία, για την Ε.Ε., να αποσαφηνίσει ποιες υπηρεσίες πρέπει να περιλαμβάνονται στη βασική τιμή του εισιτηρίου. Τα στοιχεία μας δείχνουν ότι οι καταναλωτές πιστεύουν ότι ένα μικρό αντικείμενο, μια χειραποσκευή περιλαμβάνονται στα εισιτήρια βασικής τιμής. Μια έρευνα από το μέλος της BEUC, Consumentenbond, από την Ολλανδία, επιβεβαιώνει ότι το 86% των καταναλωτών πιστεύει ότι ένα μικρό αντικείμενο και ένα μικρό καροτσάκι, ή ένα σακίδιο πρέπει να περιλαμβάνονται, στη βασική τιμή του εισιτηρίου. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει, επίσης, να ορίσουν το «λογικό μέγεθος και βάρος» της χειραποσκευής, ώστε να αποφευχθούν οι εκπλήξεις, στο αεροδρόμιο και τελικά να μειωθεί ο αριθμός των διαφορών, που κοστίζουν χρόνο και χρήμα, τόσο στους καταναλωτές όσο και στις αεροπορικές εταιρίες.
Το μέλος της BEUC, OCU (Organización de Consumidores y Usuarios), από την Ισπανία, υπέβαλε επίσημη καταγγελία, στο Ισπανικό Υπουργείο Κοινωνικών Δικαιωμάτων και Κατανάλωσης, το οποίο τελικά επέβαλε πρόστιμο ύψους 179 εκατομμυρίων ευρώ, σε πέντε αεροπορικές εταιρείες, για καταχρηστικές πρακτικές σχετικά με τις χειραποσκευές στα τέλη του 2024.
Το μέλος της BEUC, Testachats/Testaankoop, από το Βέλγιο, υπέβαλε επίσης καταγγελία στις βελγικές αρχές, το Μάιο του 2024 και το μέλος της BEUC, DECO, από την Πορτογαλία, έκανε το ίδιο. Η Testachats/Testaankoop ξεκίνησε δικαστική αγωγή, κατά της Ryanair, για την παράνομη πολιτική χειραποσκευών της. Αυτές οι εθνικές διαδικασίες αναδεικνύουν την ανάγκη να δρομολογηθεί μια δράση σε επίπεδο Ε.Ε.
Η εναρμόνιση των κανόνων για τις χειραποσκευές θα επιτρέψει καλύτερη διαφάνεια και ευκολότερη σύγκριση των τιμών, για τους επιβάτες και θα εξασφαλίσει ασφάλεια δικαίου. Θα έχει επίσης θετικό αντίκτυπο, για τα αεροδρόμια.
Η Κοινή Αγροτική Πολιτική «αγγίζει» κάθε στάδιο του Ευρωπαϊκού συστήματος τροφίμων. Ο σχεδιασμός της επηρεάζει την οικονομική κατάσταση των αγροτών, την λειτουργία των αγορών και την ανταπόκριση τους σε κρίσεις καθώς και σε ποια τρόφιμα έχουν πρόσβαση οι καταναλωτές και σε ποια τιμή. Οι καταναλωτές αναγνωρίζουν την σπουδαιότητα της υποστήριξης του εισοδήματος των αγροτών, αλλά θέλουν η Κ.Α.Π. να προχωρήσει πιο πέρα έτσι ώστε να εξασφαλίσει υγιεινότερη διατροφή, να προστατέψει το περιβάλλον, να παρέχει θρεπτικά τρόφιμα σε προσιτή τιμή για όλους. Η Κ.Α.Π. πρέπει να διασφαλίσει την πρόσβαση σε «υγιές» έδαφος και νερό και πρέπει να βοηθήσει την δημιουργία αγροσυστημάτων που θα είναι ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή.
Η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών κατέθεσαν τις προτάσεις τους, ώστε να επιτευχθούν οι παραπάνω στόχοι:
• Η Κ.Α.Π. πρέπει να λειτουργήσει ως οδηγός για βιώσιμα και υγιή συστήματα τροφίμων.
o Πρέπει να εφαρμοστούν σαφή κριτήρια, ώστε να μετρούνται οι επιπτώσεις στο περιβάλλον ( π.χ. χρήση φυτοφαρμάκων ανά στρέμμα, πωλήσεις αντιβιοτικών για τα ζώα, ποσοστά άνθρακα στο χώμα, δείκτες βιοποικιλότητας ανά φάρμα).
o Οι ενισχύσεις των αγροτών πρέπει να αντικατοπτρίζουν όχι μόνο την υποστήριξη των αγροτών αλλά επίσης τον βαθμό βελτίωσης των καλλιεργειών που έχουν επιτύχει ( π.χ. μείωση χημικών λιπασμάτων, βελτίωση βιοποικιλότητας κ.λπ.).
o Πρέπει να εφαρμοστούν αξιόπιστα και διαφανή συστήματα παρακολούθησης (π.χ. παρακολούθηση μέσω δορυφόρων των καλλιεργειών και του εδάφους, ψηφιακά εργαλεία αναφοράς στις φάρμες) και τα αποτελέσματα τους να είναι προσβάσιμα από όλους, επιτρέποντας ανεξάρτητους φορείς και την κοινωνία των πολιτών να αξιολογήσουν την πρόοδο.
o Πρέπει να υπάρξει ενίσχυση των αγροτών που θέλουν να μεταβούν σε βιώσιμες μορφές παραγωγής( π.χ. εκπαίδευση αγροτών στις νέες πρακτικές και τεχνολογίες, βοήθεια προς τις μικρές φάρμες για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στα κριτήρια βιωσιμότητας κ.λπ.)
o Οι ενισχύσεις πρέπει να επαναπροσδιορίζονται αυτόματα εάν δεν επιτυγχάνονται οι στόχοι, ώστε οι δημόσιοι πόροι να κατευθύνονται πάντοτε προς αγρότες που ενεργούν με το μεγαλύτερο αντίκτυπο στη βιωσιμότητα και όχι σε αυτούς που θέτουν σε κίνδυνο τη δικαιοσύνη και τη διαφάνεια.
• Η Κ.Α.Π. πρέπει να εγγυάται την πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα:
o Πρέπει να προστεθούν δείκτες που να μετρούν την πρόσβαση των καταναλωτών σε τρόφιμα σε προσιτή τιμή ( π.χ. το ποσοστό του εισοδήματος των νοικοκυριών που ξοδεύεται για τρόφιμα, παρακολούθηση συγκεκριμένων κατηγοριών βασικών τροφίμων όπως φρούτα, λαχανικά, ψωμί, δημητριακά κ.λπ.) , ώστε έγκαιρα να υποστηρίζονται και οι καταναλωτές και οι παραγωγοί.
o Ο επαναπροσδιορισμός των επιδοτήσεων προς την παραγωγή υγιεινών και βιώσιμων τροφίμων είναι απαραίτητος ώστε να εξισορροπηθεί η παραγωγή ζωικών τροφίμων με την παραγωγή φυτικών τροφίμων ( π.χ. υποστήριξη τοπικών αγορών, μικρών αλυσίδων διανομής, υποστήριξη παραγωγών φρούτων και λαχανικών κ.λπ.). Είναι γνωστό ότι η παραγωγή κρέατος δημιουργεί πολλούς ρύπους.
o Πρέπει να θεσμοθετηθούν μηχανισμοί για την εποπτεία της αγοράς
o ( π.χ. να δημιουργηθεί ένα καλάθι με βασικά τρόφιμα του οποίου να παρακολουθείται η συνολική τιμή. Σε περίπτωση που η τιμή αυτή αυξάνεται γρηγορότερα από την αύξηση των εισοδημάτων των καταναλωτών ή τον πληθωρισμό για 2 συνεχόμενα τρίμηνα πρέπει να ενεργοποιούνται έλεγχοι της αγοράς ή μέτρα υποστήριξης των καταναλωτών).
o Πρέπει να προωθηθούν μέτρα για τις δημόσιες προμήθειες ώστε να βελτιώσουν την πρόσβαση των καταναλωτών σε βιώσιμα τρόφιμα( π.χ. οι προμήθειες για τα σχολικά γεύματα πρέπει να έχουν ως βασικό κριτήριο την πρόσβαση των παιδιών σε υγιεινά, βιώσιμα, και θρεπτικά τρόφιμα. Το ίδιο πρέπει να ισχύει και για τα γεύματα των ευάλωτων ατόμων).
• Η Κ.Α.Π. πρέπει να βελτιώσει τη διαφάνεια, τη διακυβέρνηση και τη συμμετοχή των πολιτών.
o Πρέπει να απαιτούνται ετήσιες και εμπεριστατωμένες διαβουλεύσεις με τις εθνικές Ενώσεις Καταναλωτών και την Κοινωνία των Πολιτών. Η σημερινή Κ.Α.Π. προβλέπει εθνικές επιτροπές παρακολούθησης αλλά δε διασφαλίζει την συμμετοχή των Ενώσεων Καταναλωτών και της Κοινωνίας των Πολιτών.
o Πρέπει να είναι υποχρεωτική η δημοσίευση στοιχείων πληρωμών και αποδεκτών πληρωμών, ώστε να διασφαλιστεί η διαφάνεια στα δημόσια έξοδα και η δίκαιη διανομή ενισχύσεων.
o Στην Κ.Α.Π. πρέπει να συμπεριληφθούν τα κριτήρια της διακυβέρνησης (καλή λειτουργία) μαζί με αυτά της οικονομίας, του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής.
o Πρέπει να θεσμοθετηθούν αναφορές από ανεξάρτητους φορείς για την αξιολόγηση της συμπερίληψης και της πρόσβασης σε δεδομένα. Η BEUC και το ΚΕ.Π.ΚΑ. προτείνουν να υπάρξει αξιολόγηση από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο ή τον Ευρωπαίο Συνήγορο ώστε να αξιολογήσουν εάν οι διαβουλεύσεις που αναφέρονται παραπάνω είναι συμπεριληπτικές και τα δεδομένα που δημοσιεύονται είναι προσβάσιμα από όλους.
o
Η Κ.Α.Π. μπορεί και πρέπει να γίνει ένα εργαλείο που θα διασφαλίσει υγιή, βιώσιμα και προσιτά τρόφιμα στους καταναλωτές. . Η BEUC και το ΚΕ.Π.ΚΑ. είμαστε αποφασισμένοι να παίξουμε έναν ενεργό ρόλο στην αναθεώρηση της Κ.Α.Π. ώστε να ενσωματωθούν τα αιτήματα των καταναλωτών.
Τα πρότυπα τροφίμων διασφαλίζουν ότι οι καταναλωτές έχουν πρόσβαση σε τρόφιμα και ζωοτροφές που είναι ασφαλή. Καλύπτουν ένα μεγάλο εύρος θεμάτων, από τα πρόσθετα μέχρι την καλή μεταχείριση των ζώων. Δεν προστατεύουν απλά τους καταναλωτές, βοηθώντας τους να κάνουν ασφαλείς και ενημερωμένες επιλογές, αλλά επίσης, δημιουργούν εμπιστοσύνη στα συστήματα τροφίμων της Ευρώπης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε, στα μέσα Οκτωβρίου 2025, την πρότασή της για την ασφάλεια τροφίμων και ζωοτροφών η οποία στοχεύει στη μείωση της γραφειοκρατίας εντός των επιχειρήσεων, στην απλοποίηση των κανόνων και στη στήριξη της ανταγωνιστικότητας.
H BEUC- Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών απέστειλαν τις παρατηρήσεις τους και τις επιφυλάξεις τους για την πρωτοβουλία αυτή της Ε.Ε. :
• Η απλοποίηση των ρυθμιστικών διαδικασιών και η αύξηση της αποτελεσματικότητας δεν πρέπει να υποβαθμίσουν την ασφάλεια των καταναλωτών. Αποφάσεις που λαμβάνονται πάρα πολύ γρήγορα και μάλιστα χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση θέτουν σε κίνδυνο την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο Ευρωπαϊκό σύστημα τροφίμων. Η Αρχή της Προφύλαξης πρέπει να παραμείνει ο θεμέλιος λίθος των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης όταν νομοθετεί για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές.
• Η ψηφιακή σήμανση δεν μπορεί να αντικαταστήσει την φυσική σήμανση. Η σήμανση πρέπει να εγγυάται ξεκάθαρη πληροφόρηση. Η ψηφιακή σήμανση μπορεί να συμπληρώσει αλλά όχι να αντικαταστήσει τη φυσική σήμανση, η οποία γίνεται συνήθως πάνω στη συσκευασία.
• Σημαντικές πληροφορίες για την υγεία, την ασφάλεια, το περιβάλλον και την καλή μεταχείριση των ζώων πρέπει να είναι πάντα παρούσες στη φυσική σήμανση σε μορφή που μπορεί να διαβαστεί και να κρατηθεί. Η ψηφιακή σήμανση επίσης δεν πρέπει να επιτρέπει τη παραβίαση των προσωπικών δεδομένων των καταναλωτών. Η ψηφιακή σήμανση πρέπει να σχεδιαστεί με τρόπο τέτοιο, ώστε να είναι προσβάσιμη από όλους ακόμη και για ανθρώπους που διαθέτουν περιορισμένες ψηφιακές ικανότητες.
• Προηγούμενες διατροφικές κρίσεις, όπως η σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών, κατέδειξαν ότι η αυστηρή εποπτεία της αγοράς είναι σημαντική ακόμα και σε περιόδους που δεν υπάρχουν κρίσεις. Είναι λοιπόν απαραίτητο να εγγυηθούμε έγκαιρη ανίχνευση πιθανών διατροφικών κρίσεων στο μέλλον, ώστε να εμποδίσουμε την εξάπλωσή τους.
• Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει αξιολόγηση και επανέγκριση, κάθε δέκα χρόνια, των πρόσθετων στις ζωοτροφές. Αντίστοιχο, όμως σύστημα δεν υφίσταται για τα πρόσθετα των τροφίμων, τα καινοτόμα τρόφιμα ή τις αρωματικές ουσίες. Η διαδικασία επανέγκρισης απαιτεί πολλούς πόρους και για τις δημόσιες αρχές και για τις επιχειρήσεις που αιτούνται την έγκριση, ή την αξιολόγηση των πρόσθετων στις ζωοτροφές. Όμως το νομοθετικό πλαίσιο της Ευρώπης πρέπει να διατηρήσει το μηχανισμό της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), ο οποίος να επαναξιολογεί τις ουσίες κάθε φορά που προκύπτουν νέα επιστημονικά δεδομένα.
• Η απλοποίηση των ελέγχων, στα σύνορα, δεν πρέπει να «θυσιάσει» το υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών που εγγυάται η Ευρωπαϊκή νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων της ασφάλειας των τροφίμων και της ιχνηλασιμότητας. Οι έλεγχοι παίζουν καίριο ρόλο στη διασφάλιση ότι μόνο ασφαλή και συμφώνα με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία τρόφιμα εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή αγορά. Η πρόταση να επιτραπεί «μερική εκκαθάριση», για να μειωθούν οι καθυστερήσεις και τα κόστη θα μπορούσε να δημιουργήσει κενά τόσο στην εφαρμογή της νομοθεσίας όσο και στην ιχνηλασιμότητα. Όταν ένα τμήμα του φορτίου απελευθερώνεται, πριν ολοκληρωθούν οι έλεγχοι, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος προϊόντα που δε συμμορφώνονται με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία ή ακόμα και μολυσμένα προϊόντα να φτάσουν στους καταναλωτές. Η απλοποίηση πρέπει να εστιάσει σε καλύτερη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών, καλύτερη συνεργασία ανάμεσα στις συνοριακές αρχές και όχι στη μείωση των ελέγχων.
• Τα νέα ζιζανιοκτόνα, συμπεριλαμβανομένων των βίο-ζιζανιοκτόνων, πρέπει να περάσουν μια αυστηρή αξιολόγηση κινδύνων η οποία θα βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα υψηλού επιπέδου. Η χρήση του όρου «βίο» δεν εξαλείφει, αυτομάτως πιθανούς κινδύνους για ανθρώπους, ζώα και περιβάλλον. Οποιαδήποτε διαδικασία αξιολόγησης πρέπει να συνεχίσει να εγγυάται πλήρη, ανεξάρτητη και διάφανη αξιολόγηση κινδύνων των ενεργών ουσιών συμπεριλαμβανομένων της συσσωρευτικής τους δράσης και των μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων τους. Καμία απλοποίηση δεν πρέπει να αποδυναμώσει τα ανώτατα όρια των υπολειμμάτων που προβλέπονται από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία.
• Οι καταναλωτές θέλουν την καλή μεταχείριση των ζώων. Οποιαδήποτε απλοποίηση πρέπει να διασφαλίσει ότι τα σημερινά υψηλά στάνταρ διατηρούνται και δεν υποβαθμίζονται. Για αυτό δεν είναι δυνατό να χαρακτηρίζεται βάρος η υποχρέωση αναφοράς η οποία παρέχει διαφάνεια και δημόσια ανάληψη ευθύνης. Αυτή η υποχρέωση δεν πρέπει να καταργηθεί.
• Ενώ η απλοποίηση μπορεί να μειώσει το διοικητικό βάρος, για κάποιους εμπορικούς εταίρους πολλοί κανόνες που ισχύουν σήμερα είναι ουσιώδεις για την προστασία των καταναλωτών. Οποιαδήποτε κατάργηση, ή μείωση κανόνων χωρίς επιστημονικές αποδείξεις θα έχει αρνητικό αποτέλεσμα στην υγεία των καταναλωτών, στη βιωσιμότητα του περιβάλλοντος, στην καλή μεταχείριση των ζώων και στην αλυσίδα τροφίμων.
Η BEUC και το ΚΕ.Π.ΚΑ. ζητήσαμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διατηρήσει την Αρχή της Προφύλαξης, διασφαλίζοντας ότι οι όποιες αλλαγές του νομοθετικού πλαισίου θα έχουν ως προτεραιότητα την προστασία των καταναλωτών πάνω από την οικονομική ευκολία άλλων εταίρων.
Στις 21 Μαΐου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τη Στρατηγική για την Ενιαία Αγορά για να δημιουργήσει μια πιο απλή, χωρίς εμπόδια και ισχυρή Ευρωπαϊκή αγορά. Η Στρατηγική αυτή προτείνει τολμηρές ενέργειες, για να ελαττωθούν τα υπάρχοντα εμπόδια, που περιορίζουν το εμπόριο και τις επενδύσεις εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης, βοηθάει τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να λειτουργούν και να κλιμακώνουν τις δραστηριότητές τους και ανακουφίζει τις επιχειρήσεις προωθώντας τη ψηφιοποίηση. Η Στρατηγική καλεί τα κράτη-μέλη να συμβάλλουν, με τις δικές τους δράσεις, ώστε να καταστεί η αγορά της Ε.Ε. η καλύτερη επιλογή για τις εταιρείες, τους εργαζομένους και τους καταναλωτές.
Στη σημερινή πραγματικότητα, που χαρακτηρίζεται από οικονομική αστάθεια και από εμπορικές εντάσεις, η Ευρωπαϊκή αγορά είναι ο βασικός πυλώνας της ανταγωνιστικότητάς μας. Η Ευρωπαϊκή αγορά έχει αυξήσει το Ακαθάριστο Ευρωπαϊκό Προϊόν της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά τουλάχιστον 3-4% και έχει δημιουργήσει 3,6 εκατομμύρια δουλειές, από την έναρξη της λειτουργίας της. Η περαιτέρω ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς μπορεί να διπλασιάσει τα ήδη επιτευχθέντα κέρδη.
Η Στρατηγική της Ενιαίας Αγοράς επικεντρώνεται σε διάφορες προτεραιότητες. Αναγνωρίζοντας την ανάγκη να καταβληθούν προσπάθειες, για την άρση όλων των εμποδίων, η Στρατηγική επικεντρώνεται στην εξάλειψη των 10 χειρότερων εμποδίων, που αναφέρθηκαν από τις επιχειρήσεις: περίπλοκες διαδικασίες για την ίδρυση και λειτουργία επιχειρήσεων, σύνθετοι κανόνες της Ε.Ε., έλλειψη ανάληψης ευθύνης από τα κράτη-μέλη, περιορισμένη αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων, έλλειψη κοινών προτύπων, κατακερματισμένοι κανόνες για τις συσκευασίες, έλλειψη συμμόρφωσης των προϊόντων, περιοριστικοί και αποκλίνοντες κανόνες των εθνικών υπηρεσιών, απαιτητικοί κανόνες για την τοποθέτηση των εργαζομένων σε τομείς χαμηλότερου κινδύνου, αδικαιολόγητοι περιορισμοί εφοδιασμού περιοχών, που προκαλούν υψηλές τιμές στους καταναλωτές.
Αυτοί είναι οι λόγοι, που σύμφωνα με τις επιχειρήσεις, εμποδίζουν περισσότερο την ελεύθερη κυκλοφορία προϊόντων και υπηρεσιών και δυσκολεύουν τις επιχειρήσεις και τους πολίτες να επωφεληθούν πλήρως από την Ενιαία Αγορά της Ευρώπης. Έχουν προσδιοριστεί μέσα από διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέλη. Η άρση τους θα ενισχύσει την ελεύθερη κυκλοφορία ασφαλών προϊόντων, τη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών και την απλουστευμένη ίδρυση και λειτουργία των επιχειρήσεων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι υπηρεσίες αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της Ευρωπαϊκής οικονομίας, αλλά η διασυνοριακή τους παροχή βρίσκεται σε στασιμότητα. Η Στρατηγική επικεντρώνεται σε συγκεκριμένους τομείς υπηρεσιών και προτείνει:
• Μια νέα Πράξη για τις Υπηρεσίες Κατασκευών και μία νέα Ευρωπαϊκή Πράξη για τις παραδόσεις αγαθών, για να εκσυγχρονίσει τους κανόνες τόσο στον κατασκευαστικό όσο και στον ταχυδρομικό τομέα.
• Διευκόλυνση των υπηρεσιών, που σχετίζονται με τη βιομηχανία, όπως υπηρεσίες εγκατάστασης, συντήρησης και επισκευής.
• Υποστήριξη από τα κράτη-μέλη στην απελευθέρωση των ρυθμιζόμενων επιχειρηματικών υπηρεσιών από περιττούς κανονισμούς.
• Όλες αυτές οι δράσεις θα συμπληρώσουν τις τρέχουσες πρωτοβουλίες στους τομείς της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών, των μεταφορών και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Προκειμένου να βοηθήσει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ευκαιρίες της Ενιαίας Αγοράς, η Επιτροπή εισάγει έναν νέο ορισμό για εταιρείες μικρής και μεσαίας κεφαλαιοποίησης (SMCs), επεκτείνοντας ορισμένα από τα οφέλη που παρέχονται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σε αυτές τις εταιρείες μικρής και μεσαίας κεφαλαιοποίησης (SMCs). Η Στρατηγική προτείνει ένα διαδικτυακό εργαλείο «SME ID» που θα προσφέρει έναν απλό τρόπο επαλήθευσης της κατάστασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Επιπλέον, το Δίκτυο Εκπροσώπων των ΜΜΕ θα προάγει μέτρα υποστήριξης και διευκόλυνσης της δραστηριότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο διασυνοριακό εμπόριο. Αυτές οι νέες πρωτοβουλίες δημοσιεύτηκαν μαζί με τον τελευταίο ετήσιο απολογισμό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων της Ευρώπης, ο οποίος επισημαίνει την αναμενόμενη ανάπτυξη της προστιθέμενης αξίας και της απασχόλησης στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η Επιτροπή, στο πλαίσιο της δέσμευσής της να μειώσει το κανονιστικό και το διοικητικό βάρος, για τις επιχειρήσεις, δημοσίευσε μια τέταρτη δέσμη μέτρων απλοποίησης των κανόνων για τις επιχειρήσεις. Τα μέτρα μειώνουν το ετήσιο διοικητικό κόστος των εταιρειών κατά 400 εκατομμύρια ευρώ. Μεταξύ άλλων, οι εταιρείες θα μπορούν να υποβάλλουν έγγραφα, ηλεκτρονικά, που θα αφορούν τη συμμόρφωσή τους, με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από συγκεκριμένη νομοθεσία της Ε.Ε. για τα προϊόντα, και να παρέχουν οδηγίες για το προϊόν, ηλεκτρονικά, και όχι εγγράφως.
Προκειμένου τα οφέλη της Ενιαίας Αγοράς να γίνουν περισσότερο απτά, είναι σημαντικό να βελτιωθεί η πολιτική συνιδιοκτησία της, με τα κράτη-μέλη. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη πρέπει να ορίσουν έναν υψηλόβαθμο εκπρόσωπο της Ενιαίας Αγοράς (“Sherpa”), προκειμένου να επιβλέπει την εφαρμογή των κανόνων της Ενιαίας Αγοράς της Ε.Ε. Τα κράτη-μέλη ενθαρρύνονται, επίσης, να αποτρέψουν τα εμπόδια της Ενιαίας Αγοράς αξιολογώντας την αναλογικότητα των σχεδίων των εθνικών τους μέτρων.
Τα παραπάνω αποτελούν την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι Ενώσεις Καταναλωτών έχουμε καταθέσει επιφυλάξεις, γιατί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικεντρώνεται στην ανταγωνιστικότητα και μόνο, παραβλέποντας τον υγιή ανταγωνισμό και τα δικαιώματα των καταναλωτών. Τα όσα έχουμε πληροφορηθεί, για την εξαίρεση των ΜΜΕ από τον Κανονισμό για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων και από την υποχρέωση υποβολής απολογισμού για την εκπλήρωση των κριτηρίων για το περιβάλλον, την κοινωνία και την εταιρική διακυβέρνηση, δηλαδή η εξαίρεση τουλάχιστον του 90% των επιχειρήσεων της Ευρώπης, μας προβληματίζει σοβαρά. Ο προβληματισμός μας αυτός μετατράπηκε σε ανησυχία, όταν πληροφορηθήκαμε το μακροπρόθεσμο χρονοδιάγραμμα για την Πράξη για τη Δικαιοσύνη στο Διαδίκτυο, που θα ρύθμιζε σημαντικότατα προβλήματα των καταναλωτών, κατά την ψηφιακή μετάβαση, ενώ η Ε.Ε. υπόσχεται την πλήρη ψηφιοποίηση για τις επιχειρήσεις, με μόνο στόχο την άρση εμποδίων, στην επιχειρηματικότητα.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών έθεσε όλα αυτά τα προβλήματα, σε συναντήσεις με φορείς, στις Βρυξέλλες και σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών – BEUC θα παλέψουμε για να αποτρέψουμε την υποβάθμιση των υφιστάμενων δικαιωμάτων μας.
Τα τελευταία χρόνια, οι καταναλωτές αντιμετώπισαν πολλές νέες προκλήσεις, από την πανδημία COVID-19 και τον πόλεμο στην Ουκρανία, μέχρι το διαρκώς αυξανόμενο κόστος ζωής. Ως αποτέλεσμα, η αγοραστική τους δύναμη και οι αγοραστικές τους συνήθειες έχουν αλλάξει σημαντικά.
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, χρειάζεται ισχυρή νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών καθώς και η αυστηρή εφαρμογή της, ώστε να ωφεληθούν από την Ενιαία Αγορά. Αυτά αποτελούν τα προαπαιτούμενα, για να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών, στην αγορά. Όλοι γνωρίζουμε ότι χωρίς την εμπιστοσύνη στην αγορά, η ενδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης δε μπορεί να πραγματοποιηθεί.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει, στο τέλος του 2025 να υιοθετήσει το Πρόγραμμα Δράσης για τους Καταναλωτές 2025-2030. Η ισχύουσα σήμερα Ευρωπαϊκή Ατζέντα για την ανταγωνιστικότητα ζητά να μειωθεί το διοικητικό κόστος για τις επιχειρήσεις και να απλουστευτούν οι Ευρωπαϊκοί κανόνες, που ισχύουν για αυτές. Όμως, οι Ενώσεις Καταναλωτών (BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και το ΚΕ.Π.ΚΑ - Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών) υποστηρίζουμε και υπογραμμίζουμε ότι η απλούστευση δε σημαίνει απορρύθμιση και ότι τέτοιες πρωτοβουλίες δεν πρέπει να υποβαθμίζουν σημαντικές αρχές της πολιτικής για την προστασία των καταναλωτών, ούτε τα δικαιώματα των καταναλωτών.
Για το λόγο αυτό, πρέπει να προχωρήσουμε με προσοχή. Είναι ανησυχητική η τάση να θεωρείται η Ευρωπαϊκή νομοθεσία μη απαραίτητο ακόμη και παράνομο βάρος, για τις επιχειρήσεις, ενώ ο βασικός ρόλος της, που είναι να προστατεύει τους ανθρώπους και «να κάνει την ζωή τους καλύτερη», παραμελείται.
Η απλούστευση, λοιπόν, της νομοθεσίας πρέπει να παράξει ορατές βελτιώσεις, για τους καταναλωτές (π.χ. σαφέστερες και λεπτομερέστερες διατάξεις που θα βελτιώνουν τη βεβαιότητα δικαίου για τους καταναλωτές, τις επιχειρήσεις, τις δημόσιες αρχές και τα δικαστήρια). Επίσης, πρέπει να βελτιωθεί η εφαρμογή και τη τήρηση της νομοθεσίας, που υιοθετήθηκε τα προηγούμενα χρόνια. Η οποιαδήποτε απλοποίηση πρέπει να συμμορφώνεται με τις Αρχές της καλής νομοθέτησης και να είναι αποτέλεσμα διαβούλευσης με όλους τους εταίρους. Τέλος, η νομοθεσία πρέπει να συμπληρωθεί:
• Στον ψηφιακό τομέα πρέπει να προχωρήσει η Πράξη για τη Ψηφιακή Δικαιοσύνη, που θα αντιμετωπίζει τα σκοτεινά μοτίβα, τον εθιστικό σχεδιασμό, την προώθηση αγαθών από influencers, τις αγορές εντός βιντεοπαιχνιδιών καθώς και την προσαρμογή του βάρους της απόδειξης στα νέα δεδομένα. Επίσης, πρέπει να ενισχυθεί η εφαρμογή του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων, η Πράξη για τις ψηφιακές αγορές, η Πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες, η Πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη. Τέλος, να υιοθετηθεί ο Κανονισμός για τις υπηρεσίες πληρωμών και να εφαρμοστεί.
• Όσον αφορά τους ευάλωτους καταναλωτές πρέπει να ενισχυθεί η προστασία των νέων και των παιδιών στο διαδίκτυο, απέναντι σε πολιτικές εθιστικές και χειριστικές, που παραβιάζουν την ιδιωτική ζωή και οδηγούν σε λάθος αγοραστικές πρακτικές. Επίσης, πρέπει να διασφαλιστεί η πρόσβαση όλων σε μετρητά καθώς και ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός και να αντιμετωπιστεί το πράσινο ξέπλυμα των χρηματοοικονομικών προϊόντων.
• Συγχρόνως, πρέπει να προστατευτούν οι καταναλωτές φυσικού αερίου, οι οποίοι θα έρθουν αντιμέτωποι με ακόμα μεγαλύτερες αυξήσεις των λογαριασμών, επειδή οι χρήστες φυσικού αερίου μειώνονται. Οι ευάλωτοι, όμως, καταναλωτές, λόγω χαμηλών εισοδημάτων ούτε να μεταβούν σε καθαρότερες μορφές ενέργειας θα μπορούν, ούτε να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους.
• Τέλος, η εισαγωγή ψηφιακών εργαλείων πληροφόρησης των καταναλωτών, που προωθεί η βιομηχανία, δεν πρέπει να αντικαταστήσει τη σήμανση πάνω στα προϊόντα, ή τα φυλλάδια που συνοδεύουν προϊόντα. Μπορεί να είναι μόνο συμπληρωματική.
• Στον τομέα των ηλεκτρονικών αγορών πρέπει να αναθεωρηθεί ο Κανονισμός για την Εποπτεία της Αγοράς καθώς και ο Κανονισμός για το Δίκτυο Συνεργασίας μεταξύ των Αρχών για την Επιβολή της Νομοθεσίας για την Προστασία των Καταναλωτών - CPC, ώστε να ενδυναμωθεί ο ρόλος του και να διασφαλιστεί η συνεργασία και η συνέπεια ανάμεσα στο Δίκτυο και τις υπόλοιπες Αρχές επιβολής της νομοθεσίας (όπως ανταγωνισμού, ασφάλειας προϊόντων, προστασίας δεδομένων κ.λπ.) καθώς και να δοθεί στις Ενώσεις Καταναλωτών, που καταθέτουν καταγγελίες, το δικαίωμα ακρόασης και συμμετοχής στις συζητήσεις. Επίσης, πρέπει να διασφαλιστεί η συνεργασία ανάμεσα στις δημόσιες αρχές επιβολής της νομοθεσίας, στους ιδιωτικούς φορείς (Ενώσεις Καταναλωτών) και στους μηχανισμούς Εξωδικαστικής Επίλυσης Διαφορών. Πρέπει να συσταθεί Ευρωπαϊκή Αρχή Εποπτείας της Αγοράς. Η Οδηγία για τις αντιπροσωπευτικές αγωγές πρέπει να εφαρμοστεί και να επεκταθεί η εφαρμογή της σε νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες (π.χ. Η Πράξη για το Δίκαιο Διαδίκτυο), καθώς και να θεσμοθετηθεί χρηματοδότηση για τις Ενώσεις Καταναλωτών. Η συμμετοχή των εμπόρων, σε μηχανισμούς εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, ειδικά σε τομείς όπου συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός παραπόνων , πρέπει να είναι υποχρεωτική. Το βάρος της απόδειξης πρέπει να βαρύνει τους εμπόρους, για περιπτώσεις που οι αποδείξεις τηρούνται από αυτούς. Τέλος, είναι απαραίτητη μία Στρατηγική για την εφαρμογή της νομοθεσίας, που αφορά τα ψηφιακά θέματα, ώστε να αρθούν τα εμπόδια, που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές, όταν ζητούν αποζημίωση.
• Στον τομέα της διακυβέρνησης και της συνεργασίας με τους διάφορους εταίρους, πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι απόψεις των καταναλωτών λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία διαβούλευσης και λήψης αποφάσεων. Τα κράτη-μέλη θα πρέπει να δημιουργήσουν δημόσιους πόρους, για την χρηματοδότηση των οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών (πχ. από τα πρόστιμα κ.λπ.). Επίσης, πρέπει να υπάρχει συνεργασία με διεθνείς εταίρους, όπως Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδάς κ.α.
• Στον τομέα της βιώσιμης κατανάλωσης πρέπει να επισπευστεί η υιοθέτηση των κανόνων της οικολογικής σχεδίασης, ώστε μόνον προϊόντα που συμμορφώνονται με τις ελάχιστες απαιτήσεις βιωσιμότητας, να τοποθετούνται στην αγορά, και η σωστή ενσωμάτωση στις εθνικές νομοθεσίες και εφαρμογή της Οδηγίας για τις Επισκευές και της Οδηγίας για την Πράσινη Μετάβαση των Καταναλωτών. Πρέπει να ενισχυθεί η παρουσία των προϊόντων με «ecolabel» στην αγορά καθώς και η γνώση των καταναλωτών, για αυτή τη σήμανση. Είναι απαραίτητη η προστασία των καταναλωτών από το «πράσινο ξέπλυμα», καθώς και τις βλαπτικές πρακτικές επιχειρήσεων και πλατφορμών, που ωθούν τους καταναλωτές σε υπερκατανάλωση μη βιώσιμων αγαθών. Τέλος, πρέπει να υπάρξει αυστηρή εποπτεία της εφαρμογής των Κοινωνικών Σχεδίων για το Κλίμα, ώστε το κόστος τους να είναι ανεκτό από τους καταναλωτές με χαμηλά εισοδήματα και να τους επιτρέπει τη πρόσβαση σε βιώσιμες εναλλακτικές επιλογές αγαθών.
• Στον τομέα της Ενιαίας Αγοράς πρέπει να υιοθετηθεί η Πράξη για τα ψηφιακά δίκτυα, να αναθεωρηθεί ο Ευρωπαϊκός Κώδικας για τις Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες, να καταργηθούν οι επιπλέον χρεώσεις για τις επικοινωνίες εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης, να διασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές έχουν πρόσβαση, σε ποιοτικά επενδυτικά προϊόντα και να αντιμετωπιστούν εμπόδια, που οφείλονται σε έλλειψη ανταγωνισμού σε τοπικό επίπεδο.
• Στον τομέα της κινητικότητας και των δικαιωμάτων των επιβατών πρέπει να αναθεωρηθεί η Οδηγία για την σήμανση των αυτοκινήτων και να διασφαλιστεί η διαφάνεια των χρεώσεων στους δημόσιους σταθμούς φόρτισης. Είναι σημαντικό να δημιουργηθούν, μέσω των Κοινωνικών Σχεδίων για το Κλίμα, καινοτόμοι μηχανισμοί (π.χ. Κοινωνικό Ταμείο Μετακινήσεων), που θα βοηθούν τους καταναλωτές να μην αποκλειστούν από την πράσινη μετάβαση. Επίσης, πρέπει να υιοθετηθεί νέα νομοθεσία για την αγορά των εισιτηρίων, ειδικά για τα τρένα. Τέλος, απαιτείται η αναθεώρηση των δικαιωμάτων των επιβατών τρένων, που θα αντιμετωπίζει τον κατακερματισμό της εφαρμογής των υφιστάμενων δικαιωμάτων καθώς και η αναθεώρηση του Κανονισμού για τις αεροπορικές υπηρεσίες, που θα αντιμετωπίζει τα προβλήματα με τις χειραποσκευές, με τη διαφάνεια και σύγκριση των τιμών και προσφορών, με τις πτωχεύσεις αεροπορικών εταιριών και με τις ακυρώσεις πτήσεων.
• Στον τομέα της ενέργειας τα δικαιώματα των καταναλωτών στην πρόσβαση σε εργαλεία σύγκρισης, στην προ συμβατική ενημέρωση, στην πληροφόρηση μέσω των λογαριασμών πρέπει να ενδυναμωθούν και να αποσαφηνιστούν (π.χ. μέσω υποδειγμάτων). Καλύτεροι μηχανισμοί χρηματοδότησης πρέπει να βοηθούν τους καταναλωτές να συμμετέχουν στην πράσινη μετάβαση, στον τομέα της ενέργειας. Οι τιμές πρέπει να ενισχύουν τις πράσινες τεχνολογίες (π.χ. πρέπει να μειωθούν οι φόροι και οι δασμοί στο ηλεκτρικό ρεύμα). Οι καταναλωτές πρέπει να ωφεληθούν από νέα είδη προσφορών ενέργειας (π.χ. ενεργειακές καινοτομίες, διαμοιρασμός ενέργειας κ.λπ.), καθώς και από προσφορές για ψύξη-θέρμανση από ανανεώσιμες πηγές (π.χ. τηλεθέρμανση, αντλίες θερμότητας κ.λπ.), χωρίς να πληρώνουν δυσανάλογα ποσοστά κόστους.
• Στον τομέα της υγείας πρέπει να προωθηθεί η συνεργασία ανάμεσα στα κράτη-μέλη, να αποφευχθεί η έλλειψη φαρμάκων, να δοθούν περισσότεροι πόροι στην Ευρωπαϊκή Αρχή Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Υγειονομικής Ανάγκης (HERA) και να εφαρμοστεί η Πράξη για τα Φάρμακα Κριτικής Σημασίας, ώστε να πολλαπλασιαστούν οι αλυσίδες προσφοράς φαρμάκων και να μεγιστοποιηθεί το δημόσιο όφελος, όταν το Δημόσιο επενδύει, ή επιχορηγεί επιχειρήσεις φαρμάκων.
• Η αναθεώρηση της REACH (νομοθεσίας για τις χημικές ουσίες), πρέπει να βοηθήσει τις αρχές να αναλάβουν γρηγορότερα δράση, για να προστατέψουν τους καταναλωτές, από βλαβερές χημικές ουσίες, πριν αυτές διαχυθούν στην κοινωνία καθώς και να ρυθμίσει το ρόλο και την ευθύνη των διαδικτυακών αγορών.
• Το σύστημα τροφίμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι βιώσιμο. Είναι ταυτόχρονα παράγοντας της κλιματικής αλλαγής, αλλά και θύμα της. Η ανθυγιεινή διατροφή οδηγεί σε παχυσαρκία και σε πολλές άλλες ασθένειες, που έχοντας φτάσει σε επίπεδα συναγερμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πιέζουν τρομακτικά τα συστήματα υγείας. Η επιθυμία των καταναλωτών να στραφούν σε πιο υγιεινή διατροφή αντιμετωπίζει εμπόδια. Οι υψηλές τιμές , η έλλειψη πρόσβασης και επάρκειας, η επιρροή του περιβάλλοντος των τροφίμων στις επιλογές των καταναλωτών πρέπει να αντιμετωπιστούν, μέσω της αναθεώρησης της νομοθεσίας για την καλή μεταχείριση των ζώων εκτροφής, της ρύθμισης της προώθησης ανθυγιεινών «σκουπιδοτροφίμων» στα παιδιά, της καλύτερης στοχοθεσίας της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, η οποία θα επιβραβεύει αγρότες που ακολουθούν βιώσιμες πρακτικές, της αναθεώρησης της Οδηγίας για τη σήμανση των τροφίμων, η οποία θεσμοθετεί τη σήμανση του φωτεινού σηματοδότη στο εμπρός μέρος της συσκευασίας και τα διατροφικά προφίλ των τροφίμων, ώστε να αντιμετωπίσει τους ψεύτικους διατροφικούς ισχυρισμούς και ισχυρισμούς υγείας. Η χρήση ψηφιακών εργαλείων όπως οι κώδικες QR, αν και δεν αποτελεί κατάλληλο εργαλείο, για τη μετάδοση σημαντικών πληροφοριών στους καταναλωτές, όταν χρησιμοποιείται, πρέπει να δίνει πληροφόρηση με λέξεις και όχι με σύμβολα, όπως προτείνει το Πακέτο για το Κρασί. Τέλος, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να υιοθετήσει το Σχέδιο Δράσης για τα φυτικά τρόφιμα.
• Το Πρόγραμμα Δράσης για τους καταναλωτές πρέπει να συνεισφέρει, ενεργά, στην εφαρμογή της στρατηγικής, για την ανθεκτικότητα του νερού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε οι καταναλωτές να συνειδητοποιούν τους κινδύνους για το νερό και να βοηθηθούν, να εγκαταστήσουν συστήματα εξοικονόμησης νερού, στα σπίτια τους.
• Στον τομέα των οικονομικά προσιτών κατοικιών, πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην ανακαίνιση των σπιτιών, στην ενεργειακή επάρκεια, στη δημιουργία σημείων μιας στάσης, που θα βοηθήσουν τους καταναλωτές να αναβαθμίσουν, ενεργειακά τις κατοικίες τους και στη διασφάλιση μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης, για τον παραπάνω σκοπό.
Η εκπροσώπηση των καταναλωτών, σε διάφορα όργανα, επιτροπές και φορείς, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, απορροφά ένα μεγάλο μέρος των ανθρώπινων πόρων του ΚΕ.Π.ΚΑ. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, το 2024, εκπροσώπησαν τους καταναλωτές, σε όλους τους φορείς και τις επιτροπές, όπου έχουν οριστεί:
• Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (Ο.Κ.Ε.):
• κ. Ν. Τσεμπερλίδης, ως τακτικό μέλος
• κ. Ε. Κεκελέκη, ως αναπληρωματικό μέλος
Το ΚΕ.Π.ΚΑ., επίσης, εκπροσώπησε τους καταναλωτές, σε συναντήσεις και διαβουλεύσεις, με τους παρακάτω φορείς:
• Πρωθυπουργός της Ελλάδας – κ. Κυριάκο Μητσοτάκη
• Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών- κ. Κυριάκο Πιερρακάκη,
• Υπουργός Ανάπτυξης – κ. Παναγιώτη Θεοδωρικάκο
• Υπουργός Υγείας – κ. Άδωνη Γεωργιάδη
• Υπουργό Μεταφορών και Υποδομών- κ. Χρήστο Δήμα
• Υπουργό Τουρισμού – κ. Όλγα Κεφαλογιάννη
• Πρόεδρο Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού Ευρωκοινοβουλίου- κ. Ελισάβετ Βόζεμπεργκ,
• Αντιπρόεδρο Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού Ευρωκοινοβουλίου - κ. Έλενα Κουντουρά
• Μέλος του Ευρωκοινοβουλίου – κ. Ιωάννη Μανιάτη,
• Μέλος του Ευρωκοινοβουλίου – κ. Κώστα Παπαδάκη,
• Ευρωπαϊκή Επιτροπή,
• Διαρκής Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου του Ελληνικού Κοινοβουλίου,
• Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων Ε.Ε.Τ.Τ.,
• Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων - Ρ.Α.Α.Ε.Υ.
• Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
• Εθνικό Φορέα Ελέγχου τροφίμων – Ε.Φ.Ε.Τ
• Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή - Ο.Κ.Ε.
• Διαχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας – Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε.
• Γενική Γραμματεία Εμπορίου ,
• Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους,
• Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας,
• Δήμος Θεσσαλονίκης,
• Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας,
• Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης – Β.Ε.Θ.,
• Ο.Ε.Π.Ε.Κ.Α.Μ.Θ. – Ομοσπονδία Εμπορίου, Παραγωγικότητας και Επιχειρηματικότητας Κεντρικής – Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης,
• Σύνδεσμος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος – Σ.Ε.Β.Ε.,
• Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών – Σ.Ε.Β.,
• Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα- ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ,
• Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς – Προοδευτική Συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ,
• Πανεπιστήμιο Αιγαίου,
• Πανεπιστήμιο Surrey,
• Φορέα Ευρωπαίων Ρυθμιστών Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών- BEREC,
• Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ενώσεων Καταναλωτών – BEUC,
• Διατλαντικό Διάλογο Καταναλωτών – TACD,
• Εταιρεία Ύδρευσης Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης – Ε.Υ.Α.Θ,.
• Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής – ΕΛ.Ι.Α.Μ.Ε.Π.,
• Ανθοέκθεση Καλαμαριάς,
• Δίκτυο Thess,
• Παιδικό Μουσείο Θεσσαλονίκης,
• Μη κερδοσκοπική Οργάνωση: «Πανευρωπαϊκή Συμμαχία για τη Διατροφή - Food Safety Advocacy»,
• Το μη κυβερνητικό – μη κερδοσκοπικό σωματείο: «Το Σπίτι της Ευρώπης»,
• The Green Tank,
• Start ADR – Ηλεκτρονική Επίλυση Καταναλωτικών Διαφορών,
• European Law Institute.
Δελτία Τύπου
Εκδώσαμε 66 δελτία τύπου, με σκοπό να ενημερώσουμε τους καταναλωτές, για τα ακόλουθα θέματα:
• 15 Μαρτίου: Ημέρα δικαιωμάτων των καταναλωτών
• 2.384 παράπονα – καταγγελίες κατέθεσαν οι καταναλωτές στο ΚΕ.Π.ΚΑ. το 2024
• 6 Προϋποθέσεις για την ενεργειακή ουδετερότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
• 8 λύσεις για το αυξημένο κόστος ζωής
• A’ Τετράμηνο 2025: 930 παράπονα – καταγγελίες 43.214,96 ευρώ ωφελήθηκαν οι καταναλωτές-μέλη του ΚΕ.Π.ΚΑ.,
• Dropshipping: Μία νέα μέθοδος ηλεκτρονικών πωλήσεων
• 500 εκατομμύρια και 200 εκατομμύρια πρόστιμο στην Apple και στη Meta, αντίστοιχα από Ε.Ε.,
• Άμεσες πληρωμές σε ευρώ
• Ανακοίνωση για το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα DashBoard
• Ανακοίνωση για το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα IDEA
• Ανοιξιάτικες αλλεργίες
• Ανοιχτή εκδήλωση Ευρωπαϊκού Προγράμματος DashBoarD με Ρομπότ
• Αντιμετώπιση υψηλών θερμοκρασιών,
• Απλούστευση Ενιαίας Αγοράς ,
• Απολογισμός ΚΕ.Π.ΚΑ. 2024
• Ασφάλεια αποκριάτικων ειδών,
• Ασφάλεια Παιχνιδιών
• Ασφαλέστερα παιδικά παιχνίδια στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
• Γυαλιά ηλίου,
• Διακοπές και Διαμονή,
• Διακοπές και Κίνδυνοι,
• Δικαιώματα επιβατών ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών,
• Δικαιώματα επιβατών τρένου,
• Δικαιώματα ταξιδιωτών,
• Διόρθωση ιστοσελίδας ακτοπλοϊκής εταιρείας,
• Εκπτώσεις,
• Εκτόξευση του αριθμού των μη ασφαλών προϊόντων στην αγορά της Ε.Ε.,
• Εναρκτήρια Συνάντηση του Ευρωπαϊκού Προγράμματος DashBoard,
• Εναρκτήρια Συνάντηση του Ευρωπαϊκού Προγράμματος IDEA,
• Έναρξη Ευρωπαϊκού Προγράμματος καταπολέμησης του ψηφιακού αναλφαβητισμού (IDEA),
• Έναρξη Ευρωπαϊκού Προγράμματος συμβουλευτικής για υπερχρεωμένα νοικοκυριά (DashBoard),
• Επικίνδυνες χημικές ουσίες στα καλλυντικά,
• Ευθύνη για την Τεχνητή Νοημοσύνη,
• Ευθύνη των παροχών υπηρεσιών πληρωμής για την πρόληψη των δόλιων συναλλαγών,
• Η BEUC και το ΚΕ.Π.ΚΑ. καταγγέλλουν την πλατφόρμα SHEIN για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές,
• Η Ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανθεκτικότητα του νερού,
• Ηλεκτρικά αυτοκίνητα,
• Θερινοί Διαρρήκτες,
• Ινστιτούτα Αδυνατίσματος,
• Ισχυρότεροι κανόνες για την αποφυγή της απάτης στο διαδίκτυο,
• Καλοκαίρι και Τροφοδηλητηριάσεις,
• Καλύτερη εφαρμογή Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων,
• Καταγγελίες καταναλωτών στο ΚΕ.Π.ΚΑ. Ιανουάριος-Αύγουστος 2025
• Καταγγελλία εναντίον επτά αεροπορικών εταιριών, για χρέωση χειραποσκευών από Ενώσεις Καταναλωτών,
• Μείωση ωρών νυχτερινού ρεύματος – Αύξηση λογαριασμών των καταναλωτών,
• Οργανωμένα Ταξίδια,
• Οδηγίες για τις Χριστουγεννιάτικες αγορές,
• Οδηγίες για το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι,
• Παγωτά,
• Πασχαλινό Τραπέζι,
• Πράξη για τις ψηφιακές αγορές,
• Πράσινο ξέπλυμα από τους παραγωγούς φιαλών νερών - αναψυκτικών,
• Πράσινοι παραπλανητικοί ισχυρισμοί στα χρηματοοικονομικά προϊόντα,
• Προμήθεια πετρελαίου θέρμανσης,
• Πυροτεχνήματα,
• Πώληση καυσόξυλων,
• Συμβουλές για τις σχολικές αγορές,
• Συμβουλές για τους φοιτητές,
• Ταξιδεύοντας με αεροπλάνο,
• Ταξίδι με Ι.Χ.Ε.,
• Τατουάζ - Μαύρη Χέννα,
• Τελευταία Έξοδος του καλοκαιριού,
• Τελωνειακή μεταρρύθμιση της Ε.Ε.,
• Τραπεζικές χρεώσεις,
• Χρεώσεις «διεθνών κλήσεων» εντός της Ε.Ε.,
• Ψηφιακό ευρώ.
Διατηρούμε λογαριασμούς, στο Facebook, στο Instagram και στο Twitter όπου δημοσιεύουμε όλα τα δελτία τύπου μας. Στους λογαριασμούς αυτούς, δεχόμαστε ερωτήματα και καταγγελίες καταναλωτών, κυρίως, μη μελών του ΚΕ.Π.ΚΑ., τους οποίους καλούμε να γίνουν μέλη του ΚΕ.Π.ΚΑ. Επίσης, δημοσιεύουμε, συχνά, καλέσματα, για εγγραφή νέων μελών, στο ΚΕ.Π.ΚΑ. Οι φίλοι του ΚΕ.Π.ΚΑ., στο Facebook, στο Instagram και στο Twitter, στο τέλος του 2025, ανέρχονταν, σε περίπου 6.000.
Μέσα στο 2025, τα μέλη του Δ.Σ. του ΚΕ.Π.ΚΑ. συμμετείχαν, σε 34 τηλεοπτικές, σε 35 ραδιοφωνικές εκπομπές και έδωσαν 16 συνεντεύξεις σε Πρακτορεία Τύπου και ηλεκτρονικά κανάλια. Το ίδιο χρονικό διάστημα, πετύχαμε 329 καταχωρήσεις δελτίων τύπου μας. Σύνολο: 85. Δυστυχώς, δεν είναι δυνατό να υπάρχουν ακριβή στοιχεία, για τις ηλεκτρονικές εφημερίδες και τις ενημερωτικές ιστοσελίδες, που χρησιμοποίησαν υλικό του ΚΕ.Π.ΚΑ., για την ενημέρωση των χρηστών τους.
Πολλές ιστοσελίδες ανάρτησαν σύνδεσμο, με την ιστοσελίδα του ΚΕ.Π.ΚΑ. Δεν είναι, όμως, δυνατό να υπάρχουν ακριβή στοιχεία, για τον αριθμό αυτών των ιστοσελίδων. Έχουμε σταθερή συνεργασία, με αρκετά blogs και ιστοσελίδες, τα οποία αναδημοσιεύουν τα δελτία τύπου μας.
Στο πλαίσιο της δράσης μας, για την ενημέρωση των καταναλωτών και των φορέων (εθνικών και ευρωπαϊκών), τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΕ.Π.ΚΑ., έδωσαν συνεντεύξεις, σε ραδιοφωνικούς σταθμούς (ΕΡΤ3, Μάχη 99,8 FM, Πρακτορείο FM, Real FM, Ράδιο Σάμος, Παραπολιτικά FM, Ράδιο 1 Βόλος, Όμικρον Σερρών, Status FM, Flash FM, Βεργίνα, Αθηναϊκό Πρακτορείο, ΕΡΤ, ΣΚΑΙ Πάτρας, Flash Πάτρας, Flash Κοζάνης, Ράδιο Κόκκινο, Ράδιο Κρήτης, Flash 99,4, FM 100), σε τηλεοπτικά κανάλια (Flash TV, Βεργίνα TV, Πόντος TV, ΕΡΤ 1, ΔΙΟΝ TV, Flash TV Κοζάνης, ΕΡΤ 3, TV 100, ΑΝΤ1 TV, Action 24, ΣΚΑΪ) καθώς και σε εφημερίδες, περιοδικά, πρακτορεία και ηλεκτρονικές σελίδες (Έθνος, Business Daily, Real.gr, Typos-Thess, Μακεδονικό-Αθηναϊκό Πρακτορείο, ERT-News, Forin.gr, In.gr, Politic.gr, Radio-Thess, Εφημερίδα Μακεδονία, Περιοδικό Παράλλαξη), με θέματα:
• Black Friday,
• Ακρίβεια,
• Αύξηση ασφαλίστρων υγείας,
• Γενική Συνέλευση ΚΕ.Π.ΚΑ.,
• Δικαίωμα στην επιδιόρθωση,
• Δικαιώματα των καταναλωτών στις διακοπές,
• Εκπτώσεις,
• Ενέργεια- ηλεκτρικό ρεύμα,
• Εταιρείες ενημέρωσης οφειλετών,
• Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα DashBoard
• Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα IDEA,
• Καλοκαιρινές διακοπές,
• Καταγγελίες για τουριστικές υπηρεσίες,
• Καταγγελίες- παράπονα καταναλωτών στο ΚΕ.Π.ΚΑ.,
• Καταναλωτικό Κίνημα,
• Καταχρηστικές χρεώσεις τραπεζών,
• Κώδικας δεοντολογίας για τα σούπερ μάρκετ,
• Κώδικες διαφήμισης,
• Μείωση ωρών νυχτερινού ρεύματος,
• Μη ασφαλή προϊόντα,
• Νοθεία ελαιολάδου,
• Οδηγίες για τις διακοπές,
• Οργανωμένα ταξίδια,
• Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή,
• Πασχαλινή αγορά,
• Πασχαλινό τραπέζι,
• Πλαφόν κέρδους,
• Προαναγγελία αυξήσεων τιμών ενέργειας,
• Σαρακοστιανό τραπέζι,
• Σχολικές αγορές,
• Τεχνητή Νοημοσύνη,
• Χριστουγεννιάτικο τραπέζι,
• Κόστος Χριστουγεννιάτικου τραπεζιού.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. ενημέρωσε τους καταναλωτές, για την ασφάλεια των καλοκαιρινών διακοπών και τα δικαιώματα των ταξιδιωτών.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. παρείχε χρήσιμες συμβουλές, για τη νέα σχολική χρονιά, για τις σχολικές αγορές, για τα σχολικά κυλικεία,
Ενόψει του χειμώνα, ενημερώσαμε τους καταναλωτές για την προμήθεια πετρελαίου και καυσόξυλων.
Ενόψει Χριστουγέννων επανέλαβε την ετήσια εκστρατεία, για να ενημερώσει τους καταναλωτές, για την ασφάλεια των χριστουγεννιάτικων στολιδιών και τροφίμων, για τις χριστουγεννιάτικες αγορές, για την ασφάλεια των παιχνιδιών κ.λπ.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. ενημέρωσε τους καταναλωτές, δίνοντας χρήσιμες συμβουλές, για την ασφάλεια των αποκριάτικων ειδών.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. παρείχε συμβουλές, προς τους καταναλωτές, για τις πασχαλινές αγορές και για τα πυροτεχνήματα.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. ενημέρωσε τους καταναλωτές για την νομοθεσία που διέπει τις εκπτώσεις – προσφορές κάθε φορά που πλησίαζε περίοδος εκπτώσεων, «Μαύρη Παρασκευή» κ.λπ.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. ενημέρωσε τους καταναλωτές με επανειλημμένες εκδόσεις δελτίων τύπου, για τα Ευρωπαϊκά Προγράμματα DashBoarD και IDEA.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, το ΚΕ.Π.ΚΑ. ενημέρωνε τους καταναλωτές, για το πρόβλημα της ακρίβειας και έδινε συμβουλές για την αντιμετώπισή της (8 λύσεις για το αυξημένο κόστος ζωής, τραπεζικές χρεώσεις, χρεώσεις διεθνών κλήσεων, μείωση ωρών νυχτερινού ρεύματος).
Τέλος, το ΚΕ.Π.ΚΑ. ενημέρωνε συχνά για θέματα ασφάλειας, επάρκειας και εξοικονόμησης νερού και ηλεκτρικού ρεύματος.
Το ΚΕ.Π.ΚΑ. εξέδιδε, σε διμηνιαία βάση, το περιοδικό «Καταναλωτικά Βήματα», ένα πραγματικό εργαλείο, για την ευαισθητοποίηση, την ενημέρωση και την προστασία των καταναλωτών. Η έκδοση του έντυπου περιοδικού γινόταν με ιδίους πόρους και εθελοντική δημοσιογραφία, διότι το ΚΕ.Π.ΚΑ. δε δέχτηκε, ποτέ και δε δέχεται διαφημίσεις, οι οποίες δημιουργούν σχέσεις εξάρτησης της Οργάνωσής μας, από τους διαφημιζόμενους. Ωστόσο, από το 2015, σταματήσαμε την έκδοση του ηλεκτρονικού περιοδικού και το αντικαταστήσαμε με τετράμηνο ηλεκτρονικό περιοδικό, ώστε τα μέλη μας να γνωρίζουν, τις δραστηριότητές μας. Το έντυπο αυτό συντάσσεται, εθελοντικά, εξ’ ολοκλήρου, από το διοικητικό συμβούλιο του ΚΕ.Π.ΚΑ. και όπως είναι κατανοητό, γίνεται υπεράνθρωπη προσπάθεια να διατηρηθεί η έκδοσή του και η τακτικότητά του.
Κατά τη διάρκεια του 2025, αποστάλθηκαν στα μέλη μας, 4 ηλεκτρονικά περιοδικά:
• Απολογισμός 2024,
• Ιανουάριος – Απρίλιος 2025,
• Μάιος – Αύγουστος 2025 και
• Σεπτέμβριος – Δεκέμβριος 2025.
Χρήσιμο εργαλείο, για την ενημέρωση των καταναλωτών, είναι η ιστοσελίδα του ΚΕ.Π.ΚΑ. Το 2020 ολοκληρώθηκε η αναβάθμιση της ιστοσελίδας του ΚΕ.Π.ΚΑ. με την πολύτιμη βοήθεια και υποστήριξη της BEUC, στο πλαίσιο του προγράμματος Datactive. H νέα και ανανεωμένη ιστοσελίδα χρησιμοποιεί σύγχρονα εργαλεία για την ορθή, ασφαλή και σύγχρονη προβολή του περιεχομένου, είναι συμβατή με κινητά και tablet, έχει μεταφερθεί σε νέο server με υψηλές προδιαγραφές ασφάλειας και έχουν ενεργοποιηθεί πιστοποιητικά SSL. Από την ημερομηνία ολοκλήρωσης της αναβάθμισης της ιστοσελίδας του ΚΕ.Π.ΚΑ., περισσότεροι από 17.000 καταναλωτές, επισκέφθηκαν την ιστοσελίδα και άντλησαν πληροφόρηση. Ταυτόχρονα οι εργαζόμενοι, τα μέλη του Δ.Σ. και οι εθελοντές κάνουν, έκτοτε, μια τεράστια προσπάθεια επικαιροποίησης των άρθρων, που ξεπερνούν τα 200 άρθρα.
Οι πληροφορίες που δίνονται στην ιστοσελίδα μας, επικαιροποιούνται, συνεχώς. Επίσης, νέο υλικό προστίθεται, σε τακτικά χρονικά διαστήματα.
Το 2025, λάβαμε μέρος, σε αρκετές έρευνες και μελέτες, για να καταγραφεί και να αναδειχθεί η άποψη των καταναλωτών. Η εμπειρία, που αποκομίσαμε, από αυτή μας τη δραστηριότητα, ήταν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κυρίως, αλλά όχι μόνο, αναθέτει, σε κάποια γραφεία μελετών, ή Πανεπιστήμια, τα οποία πληρώνει, αδρά και τα οποία είναι άσχετα, με τα θέματα καταναλωτών, να διερευνήσουν κάποιο θέμα, σχετικό με τους καταναλωτές και ταυτόχρονα, τους δίνει και έναν κατάλογο, με τις ενεργές και σοβαρές Ενώσεις Καταναλωτών, στην Ευρώπη. Τα γραφεία στέλνουν ένα ερωτηματολόγιο, στις Ενώσεις, στο οποίο πρέπει να απαντήσουν. Τα ερωτηματολόγια αυτά είναι τεράστια, πολύ σύνθετα και αρκετές φορές ακόμα και δυσνόητα. Λάβαμε ερωτηματολόγια ακόμα και 90 σελίδων, με τεχνικούς όρους, νομική ορολογία κ.λπ. Παρ’ όλες τις δυσκολίες, λάβαμε μέρος, σε 8 έρευνες, επειδή το θέμα τους ήταν πολύ σημαντικό, για τους καταναλωτές. Η συμμετοχή μας, στην παραπάνω δραστηριότητα, απορροφά ένα μεγάλο κομμάτι του χρόνου μας και των ανθρώπινων πόρων μας. Όμως, είναι πολύ σημαντικό να απαντούμε, σε τέτοια ερωτηματολόγια, για να ακούγονται οι απόψεις και προβληματισμοί των καταναλωτών.
Συμμετείχαμε, στις παρακάτω έρευνες:
• Πρακτικές εντοπισμού χρηστών από τη Google, που διεξήγαγε η BEUC,
• Υψηλό κόστος διαβίωσης που διεξήγαγε η BEUC,
• Στεγαστική πίστη που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή,
• Χρηματοοικονομικό πράσινο ξέπλυμα, που διεξήγαγε η BEUC,
• Ψηφιακό Ευρώ, που διεξήγαγε η BEUC,
• Σήμανση συσκευασιών όσον αφορά τη δυνατότητα ανακύκλωσης, που διεξήγαγε η BEUC,
• Ευέλικτη χρήση ηλεκτρικού ρεύματος, που διεξήγαγε η BEUC,
• Διάθεση προϊόντων με Ecolabel στα καταστήματα λιανικής, που διεξήγαγε η BEUC.
To 2025, το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών δέχθηκε 2.560 καταγγελίες – παράπονα – ερωτήματα καταναλωτών.
Μέσα στο 2025, δεχτήκαμε 284 καταγγελίες, 2.036 παράπονα, 240 ερωτήματα καταναλωτών.
Πρέπει να τονίσουμε ότι από το σύνολο των 2.560 ερωτημάτων, παραπόνων και καταγγελιών, μόνο το 12,50% κατατέθηκε, από μέλη του ΚΕ.Π.ΚΑ. Το υπόλοιπο 87,50% κατατέθηκε, από καταναλωτές, που «ανακάλυψαν» το ΚΕ.Π.ΚΑ., όταν είχαν προσωπικό πρόβλημα, το χρησιμοποίησαν, για συμβουλές, αλλά δεν ενδιαφέρθηκαν να το στηρίξουν, με το να γίνουν μέλη.
Το 93,67% των καταγγελιών επιλύθηκαν, υπέρ των καταναλωτών, μετά από παρέμβαση του ΚΕ.Π.ΚΑ., στους προμηθευτές. Το 6,33% των καταγγελιών δεν επιλύθηκαν, λόγω ελλιπών, στοιχείων, που προσκόμισαν οι καταναλωτές, ή λόγω άρνησης του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων να ασχοληθεί με τις καταγγελίες των καταναλωτών, ή λόγω υπερβολικών απαιτήσεων των καταναλωτών.
Οι δράσεις του ΚΕ.Π.ΚΑ. το 2025 έφεραν τα παρακάτω αποτελέσματα:
Οι καταναλωτές – μέλη του ΚΕ.Π.ΚΑ. ωφελήθηκαν, με τη μεσολάβηση του ΚΕ.Π.ΚΑ., με το ποσό των 216.181,72 ευρώ. ευρώ.
Αναλυτικά από:
1) Επιστροφές χρεώσεων από χρηματοοικονομικές υπηρεσίες: 142.790,24 ευρώ,
2) Ακυρώσεις συμβολαίων ινστιτούτων αδυνατίσματος και γυμναστηρίων: 30.985,30 ευρώ,
3) Αποζημιώσεις, για ελαττωματικά προϊόντα: 17.742,26 ευρώ,
4) Αποζημιώσεις, από παρόχους ενέργειας: 10.676,68 ευρώ,
5) Επιστροφές χρεώσεων παρόχων τηλεπικοινωνιών: 10.648,04 ευρώ,
6) Αποζημιώσεις, από τουριστικές υπηρεσίες: 1.976,84 ευρώ,
7) Ακυρώσεις συμβάσεων πωλήσεων, από απόσταση: 880,86 ευρώ,
8) Επιστροφή χρημάτων από δημόσιες υπηρεσίες-ΟΤΑ: 200,38 ευρώ,
9) Αποζημιώσεις, από ταχυδρομικές υπηρεσίες: 166,32 ευρώ,
10) Επιστροφή χρημάτων από προκαταβολές: 114,80 ευρώ,
11) Ακτοπλοϊκή εταιρία αναγκάστηκε να διορθώσει την ιστοσελίδα της, για να μην παραπλανά τους καταναλωτές όσον αφορά εκπτώσεις στα εισιτήρια της για συγκεκριμένους προορισμούς.
12) Μεγάλη ακτοπλοϊκή εταιρία αναγκάστηκε να εφαρμόσει την νομοθεσία και να αποζημιώσει καταναλώτρια για 3ωρη καθυστέρηση του δρομολογίου της.
13) Ηλεκτρονικό κατάστημα παρέδωσε στον καταναλωτή δύο κινητά τηλέφωνα, των οποίων η παράδοση καθυστερούσε, επι μήνες. Μάλιστα, σε ένδειξη καλής θέλησης το ένα κινητό ήταν πολλαπλάσιας αξίας από την αρχική παραγγελία του καταναλωτή.
14) Κέντρο αισθητικής προσώπου και σώματος επέστρεψε το ποσό των 490 ευρώ σε καταναλώτρια η οποία υπέγραψε σύμβαση για περιποίηση προσώπου με πληρωμή της σύμβασης σε 6 μηνιαίες δόσεις. Επειδή, το κέντρο αισθητικής δεν τήρησε την συμφωνία για τις δόσεις η καταναλώτρια υπαναχώρησε αλλά το κέντρο αρνούνταν την επιστροφή των χρημάτων μέχρι την παρέμβαση του ΚΕ.Π.ΚΑ.
15) Κέντρο αισθητικής προσώπου και σώματος επέστρεψε το ποσό των 2.926,28 ευρώ σε καταναλώτρια, στην οποία αρνούνταν την επιστροφή των χρημάτων ενώ είχε ζητηθεί ακύρωση των συμβολαίων, με εκκαθάριση των υπηρεσιών που είχαν ήδη ληφθεί.
16) Κέντρο αισθητικής προσώπου και σώματος επέστρεψε το ποσό των 5.251,57 ευρώ σε καταναλωτή, στον οποίο αρνούνταν την επιστροφή των χρημάτων ενώ είχε ζητηθεί ακύρωση των συμβολαίων, με εκκαθάριση των υπηρεσιών που είχαν ήδη ληφθεί.
17) Κέντρο αισθητικής προσώπου και σώματος επέστρεψε το ποσό των 4.010 ευρώ σε καταναλωτή, στον οποίο αρνούνταν την επιστροφή των χρημάτων ενώ είχε ζητηθεί ακύρωση των συμβολαίων, με εκκαθάριση των υπηρεσιών που είχαν ήδη ληφθεί.
18) Ινστιτούτα αδυνατίσματος (εκτός των παραπάνω) ακύρωσαν συμβάσεις παροχής υπηρεσιών και επέστρεψαν τα ποσά που είχαν χρεώσει τους καταναλωτές.
19) Διαγράφηκαν από Δήμο της Χαλκιδικής οφειλές καταναλωτή ύψους 100,19 ευρώ, οι οποίες είχαν, ήδη παραγραφεί.
20) Διαγράφηκαν από Δήμο της Θεσσαλονίκης οφειλές καταναλωτή ύψους 57,40 ευρώ, οι οποίες είχαν, ήδη παραγραφεί.
21) Τράπεζες και Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις απάντησαν σε ερωτήματα και αιτήματα καταναλωτών, που αφορούσαν το ύψος των οφειλών τους, σύναψη νέου δοσολογίου, απαλλαγή από προμήθεια έκδοσης πιστωτικών καρτών.
22) Τράπεζα επέστρεψε 1.807,75 ευρώ σε καταναλωτή που πίστωσε το ποσό αυτό σε λανθασμένο λογαριασμό.
23) Τράπεζα απάλλαξε καταναλωτή από 1.587,74 ευρώ για ποινή πρόωρης εξόφλησης στεγαστικού δανείου.
24) Τράπεζα αποδέχθηκε την αμφισβήτηση συναλλαγής καταναλώτριας και πίστωσε την κάρτα της με το ποσό των 678,38 ευρώ.
25) Εταιρεία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις αναγνώρισε προηγούμενη ρύθμιση καταναλώτριας με την τράπεζα της, με αποτέλεσμα τη μείωση των οφειλών της κατά 66.299,27 ευρώ.
26) Έγινε δεκτό από ασφαλιστική εταιρία αίτημα καταναλωτή για υπαναχώρηση από συμβόλαιο ασφάλισης αυτοκινήτου.
27) Εταιρείες τηλεπικοινωνιών αποδέχθηκαν αιτήματα καταναλωτών για υπαναχώρηση από τη σύμβαση, διακοπή σύμβασης χωρίς καταβολή ρήτρας, αντιλογισμό χρεώσεων για συνδέσεις που δεν ανήκαν στον ίδιο, διόρθωση προβλημάτων σύνδεσης, αποστολή συμβάσεων, αμφισβήτηση λογαριασμών και πίστωση αντίστοιχων ποσών, διαγραφή οφειλών λόγω μη παροχής υπηρεσιών, εγκατάσταση οπτικής ίνας, αποκατάσταση βλαβών, ολοκλήρωση συνδέσεων που καθυστερούσαν αδικαιολόγητα, ακύρωση ενεργοποίησης συνδέσεων, παροχή εξηγήσεων στους καταναλωτές για τους όρους σύμβασης και τους λογαριασμούς.
28) Πάροχοι ηλεκτρικού ρεύματος αποδέχθηκαν αιτήματα διακοπής συμβολαίων, αμφισβήτησης χρέωσης λογαριασμών, αποστολής ιστορικού χρεώσεων, αποστολής λογαριασμών, έλεγχο μετρητών ρεύματος, εφαρμογής της έκπτωσης συνέπειας, αντιλογισμού λογαριασμού που είχε ήδη πληρωθεί, επανασύνδεσης, διακοπής σύμβασης χωρίς καταβολή ρήτρας, διακανονισμού οφειλών, διόρθωση λανθασμένων καταμετρήσεων.
29) Εταιρείες ταχυμεταφορών αποζημίωσαν καταναλωτές για παράδοση κατεστραμμένων προϊόντων.
30) Εταιρίες (ηλεκτρονικά και συμβατικά καταστήματα) αντικατέστησαν, ή επισκεύασαν, ή επέστρεψαν χρήματα για ελαττωματικά πλυντήρια, κλιματιστικά, ψυγεία, στρώματα, πατίνια, λάπτοπ, ηλεκτρονικούς υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα, τάμπλετ, τηλεοράσεις, έπιπλα, ποδήλατα,
31) Πλατφόρμες έκδοσης εισιτηρίων για εκδηλώσεις επέστρεψαν το αντίτιμο των εισιτηρίων στους καταναλωτές μετά από ακύρωση των εκδηλώσεων.
32) Διεθνής εταιρία έκδοσης πιστωτικών καρτών αποκατέστησε το πρόβλημα της μη αποδοχής των καρτών της από τα POS στην Ελλάδα.
Παραδείγματα επίλυσης καταγγελιών καταναλωτών – μελών ΚΕ.Π.ΚΑ.:
Παραλαβή 2 κινητών τηλεφώνων αξίας 1.758,39
Διόρθωση ιστοσελίδας ακτοπλοϊκής εταιρείας
Επιστροφή 490 ευρώ από κέντρο αισθητικής προσώπου και σώματος
Το 2025, 488 μέλη ανανέωσαν τη συνδρομή τους ή έκαναν αρχική εγγραφή, στο ΚΕ.Π.ΚΑ. Σε σχέση με το 2024, παρουσιάζεται αύξηση, κατά 0,83%.
Το ποσό, που εισέρρευσε, στο ταμείο του ΚΕ.Π.ΚΑ., ήταν 16.611 ευρώ, αυξημένο κατά 4.47% έναντι του 2024.
Φυσικά, δεν είμαστε ικανοποιημένοι. Αντίθετα, είμαστε απογοητευμένοι, γιατί το ΚΕ.Π.ΚΑ. με τόση δράση, δε στηρίζεται, όπως θα έπρεπε, από τους καταναλωτές. Θέλουμε να διευρύνουμε τη δράση του ΚΕ.Π.ΚΑ., να μπορούμε να κάνουμε συγκριτικά τεστ προϊόντων, να ελέγχουμε την ασφάλεια τροφίμων και προϊόντων, να εξυπηρετούμε περισσότερους καταναλωτές και πολλά άλλα. Όμως: «Δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν ἔστι γενέσθαι τῶν δεόντων» όπως έλεγε ο αρχαίος Δημοσθένης.
Το 2025 είχαμε 86 εγγραφές νέων μελών. Από αυτούς το 66,28% έγινε μέλος, για να λύσει το πρόβλημά του. Αντίστοιχα, μέσα στο 2025, δεν ανανέωσαν την εγγραφή 164 μέλη, τα περισσότερα των οποίων είχαν λάβει υπηρεσίες, από το ΚΕ.Π.ΚΑ.
Για τη μαζικοποίηση του ΚΕ.Π.ΚΑ., χρησιμοποιήσαμε τους λογαριασμούς, στο Facebook, στο Instagram και στο Twitter, μέσα από τους οποίους απευθύναμε καλέσματα, για εγγραφή νέων μελών, στο ΚΕ.Π.ΚΑ.
H μεγάλη μας ανησυχία και αγωνία είναι αν οι οικονομικοί πόροι θα επιτρέψουν να καλύψουμε τα λειτουργικά έξοδα. Όμως, είμαστε αποφασισμένοι να διασφαλίσουμε την ανεξαρτησία του ΚΕ.Π.ΚΑ., από συμφέροντα. Κάθε χρόνο, πρέπει να εισπράξουμε εκατοντάδες συνδρομές των 30 ευρώ, η καθεμία. Θέλουμε λίγα από πολλούς. Δε θέλουμε πολλά από λίγους. Είναι ένας δύσκολος και χωρίς τα επιθυμητά αποτελέσματα, μέχρι σήμερα, δρόμος.
Κάνουμε έκκληση, στη φιλοτιμία των μελών, που μας στηρίζουν χρόνια. Ας διαδώσουμε τη φήμη του ΚΕ.Π.ΚΑ. Ας γράψουμε μέλη. Μόνον, έτσι, βοηθάμε το ΚΕ.Π.ΚΑ.
Όσα αναφέρονται παραπάνω αποτελούν μια καταγραφή της δραστηριότητάς μας, για το έτος 2025. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι και ο φετινός απολογισμός είναι πλούσιος. Το ΚΕ.Π.ΚΑ. έχει, πλέον, αναγνωριστεί, ως η μεγάλη, δυναμική και αξιόπιστη Ένωση Καταναλωτών, με αποκλειστικό σκοπό την προστασία των Καταναλωτών. Στο έργο μας αυτό, εκτός από μέλη του Δ.Σ., που ήταν, παρόντες, σε καθημερινή βάση, είχαμε τη βοήθεια του ενός εργαζομένου του ΚΕ.Π.ΚΑ.
Η λειτουργία του ΚΕ.Π.ΚΑ. βασιζόταν και βασίζεται, σε συγκεκριμένες αρχές. Εθελοντισμός, αξιοπιστία, διαφάνεια, δημοκρατία, συλλογικότητα, ανεξαρτησία. Αυτές τις αρχές διαφυλάξαμε όλη την προηγούμενη χρονιά. Θέλουμε να στείλουμε ένα μήνυμα, προς όλες τις πλευρές (κόμματα, εξουσίες, οικονομικά συμφέροντα): Το ΚΕ.Π.ΚΑ. είναι ανεξάρτητη Ένωση Καταναλωτών. Τα εκλεγμένα, με δημοκρατικές, συλλογικές διαδικασίες, μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου είναι τα μόνα, που αποφασίζουν τη στρατηγική και την πολιτική της οργάνωσης. Για το λόγο αυτό, όλοι εμείς, που αποτελούμε μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τακτικά και αναπληρωματικά καθώς και τα μέλη της Εξελεγκτικής Επιτροπής έχουμε διασφαλίσει το βιοπορισμό μας, από πηγές, εκτός ΚΕ.Π.ΚΑ. Δηλαδή, από την εργασία μας. Προσφέρουμε, εθελοντικά, σε βάρος του ελεύθερου χρόνου μας, σε βάρος των οικογενειών μας, σε βάρος της προσωπικής μας διασκέδασης. Προσφέρουμε, γιατί αυτό μας ανταποδίδει χαρά, γνώση, ικανοποίηση ότι συμμετέχουμε στην Κοινωνία των Πολιτών. Προσφέρουμε, γιατί είναι επιλογή μας και αγαπάμε αυτό, που κάνουμε. Η διασφάλιση του βιοπορισμού μας, σε συνδυασμό, με τον απαράβατο όρο του εθελοντισμού, μας κάνουν ανεξάρτητους, από οποιαδήποτε συμφέροντα, οικονομικά και κομματικά. Όποιος και αν ασκεί εξουσία, αν την ασκεί, σωστά, θα έχει την αναγνώρισή μας. Όποιος και αν ασκεί εξουσία, αν κάνει λάθη, θα του τα επισημαίνουμε. Όμως, αν εφαρμόζει, συνειδητά, πολιτικές, που βλάπτουν τα δικαιώματα των Καταναλωτών, θα μας βρει απέναντι και θα χρεωθεί το κόστος των επιλογών του.
Η διαφάνεια και η δημοκρατική λειτουργία, αποτελούν βασικές αρχές της λειτουργίας του ΚΕ.Π.ΚΑ. Για αυτό, δημοσιεύουμε, στην ιστοσελίδα μας, καταρχάς, το σχέδιο και μετά την έγκριση, το τελικό κείμενο του διοικητικού και οικονομικού μας απολογισμού, δίνοντας, έτσι, τη δυνατότητα, στα μέλη μας, εκτός Θεσσαλονίκης και σε όσους δεν είναι δυνατόν να συμμετάσχουν, στη Γενική μας Συνέλευση, να ενημερωθούν και να μας κρίνουν. Ήδη, αρκετά μέλη μας, μας έστειλαν ηλεκτρονική αλληλογραφία, με τα σχόλια και τα συγχαρητήριά τους.
Όλα αυτά τα χρόνια, που λειτουργούμε, στο ΚΕ.Π.ΚΑ., ζήσαμε πολλές εμπειρίες, γευτήκαμε χαρές και λύπες. Λυπηθήκαμε, για την αρνητική στάση ανθρώπων, που ωφελήθηκαν, από το ΚΕ.Π.ΚΑ., για την αδιαφορία και απροθυμία άλλων να «σηκωθούν από τον καναπέ τους», για την προσπάθεια κάποιων να εκμεταλλευτούν το ΚΕ.Π.ΚΑ. και τα μέλη του, για την αχαριστία κάποιων άλλων.
Πρέπει, όμως, να παραδεχτούμε ότι γευτήκαμε και πολλές χαρές. Κερδίσαμε γνώση, δεξιότητες, αναγνώριση, γίναμε συμμέτοχοι και συνδιαμορφωτές αποφάσεων. Τελικά, κάναμε βήματα, για την καλύτερη προστασία των δικαιωμάτων μας.
Προγραμματισμός δράσης έτους 2026
Το 2026, θα συνεχίσουμε, με την ίδια ένταση, τη δράση μας, παρεμβαίνοντας, καθημερινά, οπουδήποτε χρειαστεί, για την προστασία του καταναλωτή, σε ελληνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Συγχρόνως, προσπαθούμε να ενδυναμώσουμε τον εθελοντισμό και τη συλλογική δράση.
Πρώτο μέλημά μας είναι η επιβίωση του ΚΕ.Π.ΚΑ. Η εγγραφή όσο γίνεται περισσότερων νέων μελών, στο ΚΕ.Π.ΚΑ., θα έχει, ως αποτέλεσμα, να γίνει το ΚΕ.Π.ΚΑ. ένα μεγάλο και ισχυρό κίνημα, που θα παίζει, ακόμα πιο αποτελεσματικά, το ρόλο του, στη λειτουργία της ελεύθερης αγοράς. Η εγγραφή στο ΚΕ.Π.ΚΑ. κάνει τον καταναλωτή να συνειδητοποιήσει τα δικαιώματα και τη δύναμή του. Μαθαίνει να αντιδρά, σε κάθε προσπάθεια υπονόμευσης αυτών των δικαιωμάτων, απ’ όπου και αν προέρχεται αυτή.
Δεύτερο μέλημά μας είναι η αντιμετώπιση της ακρίβειας και της φτώχειας, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρώπη και η διασφάλιση του δικαιώματος, στην κατανάλωση. Προσπαθούμε να αναδείξουμε το πρόβλημα αυτό και πιέζουμε, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, να βρεθούν λύσεις. Ταυτόχρονα, συνεχίζουμε να δίνουμε μεγάλο βάρος, στη διασφάλιση της πρόσβασης των καταναλωτών, στις καθολικές υπηρεσίες (τηλεπικοινωνίες, ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο, ταχυδρομικές υπηρεσίες, αστικές συγκοινωνίες, νερό). Η ακρίβεια και οι υψηλές τιμές αυτών των υπηρεσιών, σε συνδυασμό, με τα χαμηλά εισοδήματα των καταναλωτών, έχουν βάλει, σε κίνδυνο τη δυνατότητά μας να λαμβάνουμε και να πληρώνουμε αυτές τις υπηρεσίες. Όμως, ο αποκλεισμός μας, από τις καθολικές υπηρεσίες, οδηγεί, με μαθηματική ακρίβεια, σε οικονομικό και κοινωνικό αποκλεισμό. Έτσι, δίνουμε μάχες και σε εθνικό επίπεδο και σε ευρωπαϊκό, για να μπορούν όλοι οι καταναλωτές να απολαμβάνουν το ηλεκτρικό ρεύμα, το νερό, τις αστικές μεταφορές κ.λπ.
Τρίτο μέλημά μας η καθημερινή παρουσία του ΚΕ.Π.ΚΑ. και η παρέμβασή του, σε αποφάσεις, που αφορούν τους καταναλωτές. Δε θα διστάσουμε, ποτέ, να καταγγείλουμε και να συγκρουστούμε, με οποιονδήποτε, όσο υψηλά και αν βρίσκεται, εάν πρόκειται να προστατευτούν τα δικαιώματα των καταναλωτών. Έτσι, το 2026, συνεχίζουμε την παρέμβασή μας και τον αγώνα μας, για να μην υποβαθμιστούν τα δικαιώματα των καταναλωτών, για να λειτουργήσει η τεχνητή νοημοσύνη, προς όφελος των καταναλωτών, για να εφαρμοστεί το νέο εργαλείο για τις αντιπροσωπευτικές αγωγές, να δημιουργηθεί νομοθετικό πλαίσιο όπως αυτό του 2010 για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά και να λειτουργήσει θετικά για τους καταναλωτές, για την προστασία της πρώτης κατοικίας, για την πράσινη μετάβαση, για τη ψηφιακή μετάβαση, για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών, για την προστασία των καταναλωτών στους τομείς της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, για τη βιώσιμη διατροφή, για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, για την πρόωρη απαξίωση των αγαθών, για την κυκλική οικονομία, για την απλή και κατανοητή σήμανση των τροφίμων, για τις βιώσιμες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, για να γίνει η βιώσιμη επιλογή μια εύκολη επιλογή, για τους καταναλωτές, για να διασφαλιστεί η επάρκεια, η πρόσβαση και η προσιτή τιμή φαρμάκων, για όλους τους καταναλωτές, για την ασφάλεια των προϊόντων και των παιχνιδιών, για τις πραγματικά βιώσιμες επενδύσεις, για την προστασία των καταναλωτών από διαδικτυακές απάτες, για την Ενιαία Αγορά, για το μέλλον της ενωμένης Ευρώπης κ.λπ.
Συνεχίζουμε, δυναμικά, την παρέμβασή μας, στη δημιουργία, ή στην αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρώπη. Διεκδικούμε μια ενωμένη Ευρώπη, με κέντρο τον άνθρωπο και μια ισχυρή Κοινωνία των Πολιτών.
Το 2026 θα συνεχίσουμε να παλεύουμε, για να γίνει πραγματικότητα το σύνθημα του ΚΕ.Π.ΚΑ.:
Γνωρίζω
Συνειδητοποιώ
Οργανώνομαι
Προστατεύομαι.