Κόκκινα Δάνεια

Οι δράσεις του ΚΕ.Π.ΚΑ., για τα κόκκινα δάνεια και την προστασία των υπερχρεωμένων νοικοκυριών άρχισε το 2004 και συνεχίζεται και το 2020.

 

Στις αρχές Φεβρουαρίου 2020, αποστείλαμε, στην Ελληνική Κυβέρνηση το σκεπτικό μας και τις προτάσεις μας, για ένα πτωχευτικό Δίκαιο Καταναλωτών. Η νομοθεσία για τη ρύθμιση χρεών υπερχρεωμένων νοικοκυριών, που άρχισε να ισχύει από το 2010 (3869/2010) και τροποποιήθηκε αρκετές φορές, αποτελεί την τελευταία «καταφυγή» κάθε καταναλωτή, που αδυνατεί να αποπληρώσει τα δάνειά του και τα χρέη του και κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του. Η νομοθεσία αυτή δίνει μια δεύτερη ευκαιρία στους υπερχρεωμένους καταναλωτές, ώστε να μην αποκλειστούν από το οικονομικό και κοινωνικό γίγνεσθαι. Δυστυχώς, μετά την κατάργηση, από τις 28.02.2019, της δυνατότητας προστασίας της κύριας κατοικίας που παρείχε ως άνω νόμος, η προστασία του νόμου αυτού κατέστη ατελής αφού μπορούν μεν να ρυθμιστούν τα χρέη του υπερχρεωμένου συμπολίτη μας αλλά αυτός δεν μπορεί να διασώσει την κύρια κατοικία του. Ως υποκατάστατο της ως άνω κατάργησης τέθηκε σε ισχύ ο νόμος 4605/2019 ο οποίος με τις διατάξεις των άρθρων 68 έως 83 καθόρισε τις προϋποθέσεις διάσωσης της κύριας κατοικίας για το περιορισμένο χρονικό διάστημα μέχρι τις 31.12.2019 το οποίο εν συνεχεία παρατάθηκε έως τις 31/04/2020, οπότε παύει οριστικά και η ως άνω δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας.

Το ΚΕ.Π.ΚΑ.- Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών υπήρξε εμπνευστής και πρωτεργάτης της αρχικής νομοθεσίας του 2010. Από το 2004, πιέζαμε τις κυβερνήσεις, για τη θεσμοθέτηση «Πτωχευτικού Δικαίου Καταναλωτών», επειδή παρατηρούσαμε την κατακόρυφη αύξηση των δανείων των νοικοκυριών, κάθε χρόνο, στην έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Αγωνιστήκαμε, για 6 χρόνια, για την προστασία των υπερχρεωμένων καταναλωτών και τελικά το 2010, η χώρα μας διέθετε νομική προστασία για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά.

Δυστυχώς, οι πολλές και υπερβολικές εξαγγελίες τα επόμενα χρόνια, οδήγησαν σε τροποποίηση της αρχικής νομοθεσίας και ουσιαστικά την κατέστησαν ανεφάρμοστη. Πρόσφατα, η Κυβέρνηση εξήγγειλε ότι θα αλλάξει το ατελές, ούτως ή άλλως, νομοθετικό πλαίσιο καλώντας τους πολίτες να προβούν στις ενέργειες για τη διάσωση της κύριας κατοικίας τους έως και τις 31.04.2020.

Επειδή το ΚΕ.Π.ΚΑ. πιστεύει ότι αυτή η νομοθεσία είναι απαραίτητη, επιθυμεί να θέσει υπόψη του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, κ. Άδωνι Γεωργιάδη, τα παρακάτω:

  • Η νομοθεσία πρέπει να επαναφέρει τις διατάξεις του Νόμου 3869 / 2010 όπως αυτός ψηφίστηκε και εφαρμόστηκε το 2010.
  • Η νομοθεσία πρέπει να προβλέπει συγκεκριμένα κριτήρια, ώστε να βοηθάει αυτούς, που έχουν πραγματική αδυναμία αποπληρωμής και όχι τους στρατηγικούς οπαδούς του «Δεν πληρώνω».
  • Η νομοθεσία πρέπει να προστατεύει την πρώτη κατοικία του οφειλέτη.
  • Η νομοθεσία πρέπει να προβλέπει και ρύθμιση και «κούρεμα»οφειλών.
  • Η νομοθεσία πρέπει να προβλέπει ένα ισχυρό στάδιο, εξωδικαστικού συμβιβασμού, όπως προέβλεπε ο αρχικός νόμος 3869. Στο στάδιο αυτό, πρέπει να περιλαμβάνεται η δυνατότητα πιστοποιημένων Ενώσεων Καταναλωτών να βοηθούν καταναλωτές – οφειλέτες να έρθουν σε συνεννόηση, με τους πιστωτές τους και να καταστρώσουν ένα υλοποιήσιμο πρόγραμμα αποπληρωμής χρεών.
  • Η διαδικασία δε μπορεί να περιορίζεται μόνο σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες, που αυτόματα αποφασίζουν την αποδοχή ή απόρριψη των αιτημάτων των οφειλετών. Πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα ο οφειλέτης να προσφύγει σε διαπραγμάτευση, με τους πιστωτές του, είτε μόνος του, είτε με τη βοήθεια Ένωσης Καταναλωτών ή δικηγόρου.
  • Η διαδικασία πρέπει να είναι απλή και όσο το δυνατόν, με λιγότερα έξοδα, για τον οφειλέτη.
  • Η νομοθεσία πρέπει να προβλέπει τη δυνατότητα του οφειλέτη να αγοράσει το δάνειό του, πριν αυτό πωληθεί σε funds, σε τιμή που θα είναι ελάχιστα ανώτερη αυτής, που το fund αγοράζει το δάνειό του.
  • Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πρέπει να υποχρεωθούν να ορίσουν συγκεκριμένα στελέχη, τα οποία έχουν δικαιοδοσία να ρυθμίζουν και να κουρεύουν οφειλές. Η εμπειρία μας, το 2010, από την εφαρμογή του νόμου ήταν απογοητευτική, για τη συμπεριφορά των τραπεζών που έκαναν τα πάντα, για να αποτύχει η εφαρμογή της νομοθεσίας.

Το ΚΕ.Π.ΚΑ. ζήτησε από την Κυβέρνηση να ξεκινήσει διαβούλευση με τις Ενώσεις Καταναλωτών, ώστε να καταλήξουμε σε μια νομοθεσία – εργαλείο πραγματικής προστασίας όσων πραγματικά την έχουν ανάγκη.
Και στα τέλη Φεβρουαρίου βρεθήκαμε, στην κρίση του κορωνοϊού. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε πανδημία. Η πρωτόγνωρη κρίση του κορωνοϊού χτύπησε, σοβαρά, όλον τον κόσμο, την οικονομία και την κοινωνία. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η κρίση στην οικονομία είναι χειρότερη, από την κρίση του 2008. Εκατομμύρια Ευρωπαίοι έχουν, έχασαν την εργασία τους ή βλέπουν το εισόδημά τους να μειώνεται. Πολλοί καταναλωτές, αντιμετώπισαν σοβαρές δυσκολίες, για να ανταποκριθούν στην τακτική πληρωμή των δόσεων των δανείων τους. Ήταν, λοιπόν, απαραίτητη η λήψη μέτρων, για την ανακούφιση των καταναλωτών αυτών.

Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ενώσεων Καταναλωτών – BEUC απέστειλε επιστολή, με τα αιτήματα των καταναλωτών, στον κ. Didier Reynders, Επίτροπο Δικαιοσύνης. Τα αιτήματα αυτά συμμερίστηκε το ΚΕ.Π.ΚΑ. - Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών και ζήτησε από την Ελληνική Κυβέρνηση:

  • Οι καταναλωτές που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, πρέπει να έχουν δικαίωμα να αναβάλλουν τις μηνιαίες δόσεις των δανείων τους, για τουλάχιστον έξι μήνες.
  • Το δικαίωμα για την αναβολή των δόσεων πρέπει να αφορά όλα τα είδη των δανείων των καταναλωτών, ενυπόθηκων και μη (π.χ. δάνεια για την αγορά αυτοκινήτου, καταναλωτικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες, στεγαστικά, υπερανάληψη κ.λπ.), που χορηγούνται από τράπεζες, αλλά και από μη τραπεζικά ιδρύματα. Ας μην ξεχνάμε ότι πολλοί καταναλωτές χαμηλών εισοδημάτων κατέφυγαν στα καταναλωτικά δάνεια, για να καλύψουν πραγματικές και/ή καθημερινές ανάγκες. Είναι, λοιπόν, σημαντικό να βοηθηθούν αυτοί οι ευάλωτοι δανειολήπτες.
  • Η αναβολή πρέπει να καλύπτει και το κεφάλαιο και τους τόκους.
  • Δεν πρέπει να επιβληθούν ούτε τόκοι, ούτε άλλες χρεώσεις, κατά την περίοδο της αναβολής. Η επιβολή τόκων, που θα προστεθούν στο κεφάλαιο, κατά τη διάρκεια της αναβολής, θα αυξήσει το συνολικό κόστος, για τους καταναλωτές και θα δυσκολέψει ακόμα περισσότερο την αποπληρωμή των δανείων τους.
  • Τα κριτήρια, με βάση τα οποία, ένας καταναλωτής, θα αποκτήσει το δικαίωμα της αναβολής πληρωμής δόσεων δανείου, δεν πρέπει να είναι πολύ αυστηρά, για να μην αποθαρρυνθούν οι ευάλωτοι δανειολήπτες να ζητήσουν την αναβολή πληρωμής. Τα ακριβή κριτήρια μπορούν να συζητηθούν, ανάμεσα στην κυβέρνηση και στο ΚΕ.Π.ΚΑ.
  • Η διαδικασία, για να αιτηθεί και να λάβει ένας καταναλωτής το δικαίωμα της αναβολής πρέπει να είναι γρήγορη, εύκολη και χωρίς χρέωση.
  • Δεν πρέπει να υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις, στην πιστοληπτική ικανότητα του καταναλωτή, που λαμβάνει το δικαίωμα της αναβολής.
  • Η ανάθεση των απαιτήσεων των πιστωτών, σε τρίτους, πρέπει να απαγορευτεί, καθ' όλη τη διάρκεια της κρίσης του κορωνοϊού.
  • Όσο διαρκεί η κρίση του κορωνοϊού να απαγορευτούν οι πλειστηριασμοί α' κατοικίας.

Κάποια από τα παραπάνω αιτήματα, έγιναν αποδεκτά. Έτσι, όσοι καταναλωτές επιθυμούσαν διακανονισμό των δανείων τους και προστασία της πρώτης κατοικίας μπορούσαν να ενταχθούν στην πλατφόρμα για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, μέχρι την 30η Ιουλίου 2020.