"Πράσινες" αγορές

en_026.jpg
Οι καθημερινές αγορές και συνήθειές μας μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις, στο περιβάλλον. Ο τρόπος παραγωγής, η συσκευασία, η μεταφορά των ειδών καθημερινής ανάγκης επηρεάζει το περιβάλλον. Οι επιλογές μας μπορεί να "κάνουν τη διαφορά".
Ενέργεια
Αγοράζουμε συσκευές, που καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια. Τέτοιες συσκευές είναι εύκολο να βρούμε, στην αγορά και δεν είναι πιο ακριβές.
  • Ας ψάξουμε για συσκευές, που φέρουν την ενεργειακή ετικέτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ενεργειακή επάρκεια εκφράζεται, σε μια κλίμακα, από το Α έως το G. Γενικά, το Α αντιστοιχεί, στις συσκευές με τη μικρότερη κατανάλωση και το G, σε αυτές με τη μεγαλύτερη. Οι κατασκευαστές, όμως, συνεχώς, θέτουν, στην αγορά πιο ενεργειακά αποδοτικές συσκευές. Έτσι, στην αγορά, πλέον, κυκλοφορούν συσκευές, που χαρακτηρίζονται ως Α+, Α++. Πριν αγοράσουμε μια ηλεκτρική συσκευή, ας κάνουμε μια έρευνα αγοράς, για να γνωρίζουμε, ποια ενεργειακή κλάση έχει επιτευχθεί, για τη συσκευή, που μας ενδιαφέρει.
  • Υπάρχουν μελέτες, για τη Μ. Βρετανία, που δείχνουν ότι, εάν σε κάθε σπίτι, αντικαταστήσουμε 3 παλιούς λαμπτήρες, με λαμπτήρες εξοικονόμησης ενέργειας, θα εξοικονομήσουμε τόση ενέργεια όση χρειάζεται ο φωτισμός των δρόμων. 

Η ενέργεια που καταναλώνεται, στο σπίτι ευθύνεται, για περισσότερο από το ένα τέταρτο των συνολικών εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα. Το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) είναι το κυριότερο από τα αέρια του θερμοκηπίου, τα οποία προκαλούν τις κλιματικές αλλαγές. Η χρήση λιγότερο ενεργοβόρων ηλεκτρικών συσκευών και η μείωση της χρήσης ενέργειας (λιγότερες ώρες ανάμματος των λαμπτήρων) θα μειώσει την εκπομπή του CO2 καθώς και τους λογαριασμούς μας.

Τι άλλο μπορούμε να προσέξουμε;
  • Αγοράζουμε ανακυκλωμένα. Ας ψάξουμε, για ανακυκλωμένα προϊόντα. Τετράδια, χαρτιά κουζίνας, χαρτιά υγείας, συγκαταλέγονται στα ανακυκλωμένα προϊόντα ευρείας κυκλοφορίας. Η αγορά ανακυκλωμένων προϊόντων και η ανακύκλωση προϊόντων βοηθά την αειφόρο ανάπτυξη.
  • Αγοράζουμε λαχανικά, φρούτα, λουλούδια εποχής. Είτε πρόκειται, για λουλούδια, είτε για φρούτα, είτε για λαχανικά προτιμούμε αυτά που είναι εποχής (όχι ντομάτες στο καταχείμωνο, ούτε λάχανο τον Αύγουστο).
  • Προτιμούμε φρέσκα φρούτα και λαχανικά και όχι επεξεργασμένα. Η επεξεργασία των τροφίμων καταναλώνει ενέργεια. Στη χώρα μας, που είναι ο παράδεισος φρούτων και λαχανικών, ας μην αγοράζουμε επεξεργασμένα τρόφιμα. 
  • Ψάχνουμε τη σήμανση. Ας ψάξουμε τις ετικέτες και τα σήματα, που πιστοποιούν ότι τα προϊόντα έχουν κατασκευαστεί, με σεβασμό, στο περιβάλλον. Υπάρχουν αξιόπιστα οικολογικά προϊόντα, όπως τρόφιμα, παπούτσια, ρούχα, συσκευές και πολλά ακόμα.
  • Δεν αλλάζουμε, συχνά, κινητό τηλέφωνο. Ας κρατήσουμε το κινητό μας τηλέφωνο, λίγο περισσότερο. Τα κινητά τηλέφωνα είναι σχεδιασμένα να διαρκούν για δέκα τουλάχιστον χρόνια. Σαφώς, δεν είναι απαραίτητο, σε όλους μας, να αναβαθμίζουμε το κινητό μας, κάθε χρόνο. Όταν πρέπει να αλλάξουμε κινητό, ας μη το πετάξουμε, στα σκουπίδια. Ας το ανακυκλώσουμε.
  • Επικεντρώνουμε τις προσπάθειές μας, στη συσκευασία. Όταν αγοράζουμε μεγάλες συσκευασίες ή χρησιμοποιούμε συμπυκνωμένα υγρά καθαρισμού, εξοικονομούμε πρώτες ύλες, που χρησιμοποιούνται, για τη συσκευασία των προϊόντων. Επίσης, μειώνουμε την ποσότητα των σκουπιδιών μας.
  • Δανειζόμαστε ή ενοικιάζουμε. Μερικές φορές, δεν αξίζει να αγοράσουμε κάποιο προϊόν, που μας χρειάζεται μεν, αλλά δε θα το χρησιμοποιήσουμε πάνω από 2-3 φορές. Π.χ. Μπορούμε να ενοικιάσουμε ή να δανειστούμε μια μηχανή ανάμιξης τσιμέντου, εάν θελήσουμε να χτίσουμε μια ψησταριά, στον κήπο μας. Δε χρειάζεται να την αγοράσουμε. Η ενοικίαση ή ο δανεισμός προϊόντων, που δε χρησιμοποιούμε, συχνά, εξοικονομούν τις πρώτες ύλες και την ενέργεια, που θα ξοδεύονταν, για να κατασκευαστούν όλα αυτά τα αντικείμενα, που κατά καιρούς, αγοράζουμε, χρησιμοποιούμε μια δυο φορές και μετά πετάμε, σε μια αποθήκη, για να μαζεύουν σκόνη.
  • Επιδιορθώνουμε και ξαναχρησιμοποιούμε. Όταν είναι αυτό δυνατό, ας επιδιορθώσουμε κάποιο προϊόν και ας το ξαναχρησιμοποιήσουμε, αντί να το πετάξουμε και να αγοράσουμε άλλο.
  • Ας αποφύγουμε την αγορά προϊόντων μιας χρήσης.
  • Ας πάρουμε, από το σπίτι μας, την τσάντα, για τα ψώνια, όταν πηγαίνουμε, στην αγορά. Δε χρειάζεται να παίρνουμε, κάθε φορά, που ψωνίζουμε και άλλη πλαστική σακούλα, από το κατάστημα. Όταν γυρίζουμε, στο σπίτι, διπλώνουμε τη σακούλα και την παίρνουμε μαζί μας, την επόμενη φορά, που θα βγούμε για ψώνια. Θα ήταν ακόμα καλύτερο, αν είχαμε μια πάνινη τσάντα, για αυτές τις δουλειές.
  • Είμαστε οι πελάτες - Απαιτούμε αυτό που θέλουμε. Εάν ψάχνουμε οικολογικά προϊόντα, ή θέλουμε να μάθουμε τα υλικά και τον τρόπο κατασκευής κάποιου προϊόντος, που θέλουμε να αγοράσουμε, απαιτούμε να μας δοθεί η ανάλογη πληροφόρηση. Αν δε δίνεται, στη σήμανση ή στο φυλλάδιο, που συνοδεύει το προϊόν, ρωτάμε τον πωλητή ή τον κατασκευαστή. Επιμένουμε να ρωτάμε, μέχρι να πάρουμε ικανοποιητικές απαντήσεις. Επιμένουμε να ζητάμε οικολογικά προϊόντα. Όσοι περισσότεροι καταναλωτές ζητάμε οικολογικά προϊόντα, τόσο πιο γρήγορα και τόσο περισσότεροι προμηθευτές θα φέρουν, στην αγορά, τέτοια προϊόντα.
  • Χρειάζεται όμως, μεγάλη προσοχή, στους πράσινους ισχυρισμούς. Η οικολογία έχει γίνει της μόδας. Πολλά προϊόντα ισχυρίζονται ότι είναι οικολογικά, αλλά αυτό είναι μόνο ένας ισχυρισμός, χωρίς πιστοποίηση, από κάποιο οργανισμό. Ελέγχουμε όλους τους πράσινους ισχυρισμούς, για να μην παραπλανηθούμε. 
pinaks.jpg
Αγοράζουμε ανακυκλωμένα προϊόντα
Η αγορά ανακυκλωμένων προϊόντων σημαίνει λιγότερα σκουπίδια, στις χωματερές, λιγότερη σπατάλη, φυσικών πλουτοπαραγωγικών πηγών, λιγότερη μόλυνση του περιβάλλοντος. Τα ανακυκλωμένα προϊόντα είναι σαφώς εφάμιλλα, στην ποιότητα, με τα καινούργια. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι η καύση ή η ταφή παράγουν αέρια βλαβερά, για το περιβάλλον. Από την άλλη πλευρά, αυτοί οι δύο τρόποι δεν εξοικονομούν πλουτοπαραγωγικές πηγές, γιατί εξαφανίζουν τα υλικά και πρέπει να παράξουμε καινούργια, από την αρχή.

Εμείς, λοιπόν, οι καταναλωτές οφείλουμε να κάνουμε δύο πράγματα:
  • Να ανακυκλώνουμε όσο περισσότερα παλιά και χρησιμοποιημένα προϊόντα.
  • Να αγοράζουμε όσο περισσότερα ανακυκλωμένα ή από ανακυκλωμένα υλικά προϊόντα.
Πως εντοπίζουμε ένα ανακυκλωμένο προϊόν
Το ανακυκλωμένο χαρτί είναι το πιο ευρέως διαδεδομένο ανακυκλωμένο προϊόν. Μπορούμε να βρούμε ανακυκλωμένο χαρτί υγείας, χαρτί κουζίνας, χαρτί συσκευασίας, χαρτί εκτυπώσεως, φωτοαντιγραφικό χαρτί και γραφική ύλη. Πολλοί παραγωγοί χρησιμοποιούν πλέον ανακυκλωμένα υλικά, για τη συσκευασία των προϊόντων τους. Π.χ. Ανακυκλωμένο πλαστικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί, ξανά, σε πλαστικές φιάλες ή πλαστικά δοχεία τροφίμων. Μπορεί να εκπλαγούμε, ευχάριστα, όταν ανακαλύψουμε πόσα προϊόντα, από ανακυκλωμένα υλικά, κυκλοφορούν, στην αγορά:
  • Εφημερίδες
  • Ρούχα (πολλά ρούχα από φλιζ γίνονται από ανακυκλωμένο πλαστικό) 
  • Υαλικά
  • Έπιπλα
  • Παιχνίδια
  • Είδη υγιεινής
  • Οικοδομικά υλικά
Υπάρχουν συγκεκριμένα σήματα, που μας βοηθούν να εντοπίσουμε, τα προϊόντα, που προέρχονται από ανακυκλωμένα υλικά, όταν ψωνίζουμε. Ας ρίξουμε μια ματιά, στον πίνακα, στην προηγούμενη σελίδα.

Ανακυκλώνουμε ό,τι έχουμε, ήδη, χρησιμοποιήσει
Οι παραγωγοί και οι κατασκευαστές, για να μπορέσουν να παράξουν ανακυκλωμένα προϊόντα, πρέπει να βρουν, στην αγορά ανακυκλωμένα νέα υλικά. Έτσι, μόνο εάν όλοι μας συνεισφέρουμε, στην ανακύκλωση, θα μπορέσουμε να έχουμε, στην αγορά, επάρκεια υλικών για ανακυκλωμένα προϊόντα.

Τι μπορούμε να ανακυκλώσουμε
Περίπου τα 2/3 των οικιακών σκουπιδιών μπορούν να ανακυκλωθούν. Ξύλο, μηχανέλαιο, λαμπτήρες φθορίου, πλαστικό, υφάσματα, μπαταρίες, τηλεοράσεις κ.λπ.

Οι δήμοι έχουν εφαρμόσει προγράμματα ανακυκλώσεως χαρτιού, γυαλιού, πλαστικού, αλουμινίου. Ας ρωτήσουμε, στο δήμο μας, ποιες μορφές ανακύκλωσης έχουν αρχίσει. Ας προσέξουμε τους κάδους απορριμμάτων, στη γειτονιά μας. Σε πολλούς κάδους υπάρχει σήμανση, που μας ενημερώνει ποιο υλικό πρέπει να πετάμε, στο συγκεκριμένο κάδο. Το χαρτί και το χαρτόνι είναι τα πιο εύκολα ανακυκλώσιμα υλικά. Κάποια πλαστικά, επίσης, μπορούν να ανακυκλωθούν, όπως πλαστικές φιάλες γάλακτος, νερού και καθαριστικών υγρών για το σπίτι. Συνήθως, πλαστικοί δίσκοι για φαγητό ή πλαστικά περιτυλίγματα, δεν είναι, εύκολα, ανακυκλώσιμα. Οι κάδοι, για τα μπουκάλια είναι, για όλα τα γυάλινα είδη.

Υφάσματα
Περισσότερα από τα μισά υφασμάτινα είδη μπορούν να ανακυκλωθούν. Ας μην πετάξουμε αμέσως, ένα κουστούμι ή ένα φόρεμα, γιατί πέρασε η μόδα του. Οι περισσότερες φιλανθρωπικές οργανώσεις μαζεύουν ρουχισμό, που είτε τον διανέμουν, δωρεάν, είτε τον ξαναπωλούν, σε πολύ χαμηλές τιμές.

Μπαταρίες
Η χρήση επαναφορτιζόμενων μπαταριών είναι ο καλύτερος τρόπος για να μειώσουμε τον όγκο των σκουπιδιών. Οι μπαταρίες αυτοκινήτου μπορούν να ανακυκλωθούν. Οι άλλες μπαταρίες μπορούν να ανακυκλωθούν. Κάδοι, για συλλογή μπαταριών, έχουν εγκατασταθεί, σε πολλά σημεία της χώρας μας. Σε σχολεία, δημόσιες υπηρεσίες, χώρους, όπου συγκεντρώνονται πολλά άτομα, ακόμα και σε καταστήματα και σε πεζοδρόμια, έχουν εγκατασταθεί κάδοι συλλογής μπαταριών. Είναι πολύ σημαντικό να πετάμε τις παλιές μας μπαταρίες, στους ειδικούς αυτούς κάδους. Τα υγρά της μπαταρίας, εάν αυτή πεταχτεί, σε χωματερή, βλάπτουν, τρομακτικά, το περιβάλλον.

Μελάνια εκτυπωτών
Είναι πολύ πιο οικονομικό να ξαναγεμίζουμε, με μελάνι τα δοχεία μελάνης των εκτυπωτών μας. Είναι άσκοπη σπατάλη να πετάμε τα δοχεία αυτά, κάθε φορά, που τελειώνει η μελάνη. Αλλά, ακόμα και αν αμφιβάλλουμε ότι οι εκτυπώσεις μας θα είναι καλές, με ξαναγέμισμα των δοχείων και δε θέλουμε να τα ξαναγεμίσουμε, τότε μπορούμε να τα δώσουμε είτε σε φιλανθρωπικές οργανώσεις (υπάρχουν αρκετές, που μαζεύουν άδεια μελανοδοχεία), είτε να τα δώσουμε, σε άλλους καταναλωτές, που τα θέλουν. Πρέπει να ξέρουμε ότι πάνω από το 1/3 των 40 εκατομμυρίων δοχείων, που χρησιμοποιούνται στην Μ.Βρετανία, είναι ανακυκλωμένα.

Λαμπτήρες φθορισμού
Ηλεκτρικές συσκευές
Πετάμε τις χαλασμένες ηλεκτρικές συσκευές και τους λαμπτήρες φθορισμού, στους ειδικούς κάδους ανακύκλωσης.

Πώς ξεχωρίζουμε τους κάδους;
Κάδοι ανακύκλωσης συσκευασιών, για χάρτινες συσκευασίες, γυάλινες, πλαστικές και αλουμινίου. Προσοχή, στην ταμπέλα, που είναι κολλημένη πάνω στον κάδο. Εκεί αναγράφεται ποια υλικά πρέπει να ρίξουμε. Στο καπάκι τους, έχουν δύο ή περισσότερες στρογγυλές οπές.
  • Κάδοι σκουπιδιών, όπου πετάμε τα οργανικά μας σκουπίδια.
  • Κάδοι για μπαταρίες.
kadoi01.jpg
  • Κάδοι ανακύκλωσης χαρτιού. Μοιάζουν με τους κάδους ανακύκλωσης συσκευασιών. Αλλά, το καπάκι τους έχει μόνο μια ορθογώνια οπή για να ρίχνουμε τα χαρτιά. Προσοχή στην ταμπέλα, που είναι κολλημένη, πάνω στον κάδο.
kadoi02.jpg
  • Κάδοι ανακύκλωσης ηλεκτρικών συσκευών.
kadoi03.jpg

Επειδή υπάρχουν και άλλα είδη κάδων ανακύκλωσης, πρέπει πάντοτε να διαβάζουμε τις ταμπέλες, που είναι κολλημένες, επάνω στους κάδους, για να μην ρίχνουμε αλουμίνιο, στον κάδο του χαρτιού και χαρτί στον κάδο της ανακύκλωσης συσκευασιών.

Μερικά ακόμα παραδείγματα κάδων, θα βρούμε, στην ιστοσελίδα του Δήμου Αθηναίων.

Όταν βαριόμαστε να ξεχωρίσουμε τα σκουπίδια μας και να περπατήσουμε λίγα βήματα παραπάνω, για να φτάσουμε, στον αντίστοιχο κάδο ανακύκλωσης, ας θυμόμαστε:

Η ανακύκλωση αλουμινίου απαιτεί μόνο 5% της ενέργειας, που απαιτείται, για να κατασκευάσουμε καινούργιο αλουμίνιο. Επίσης, η ανακύκλωση εκπέμπει μόνο 5% των εκπομπών ρύπων, που εκπέμπονται, για την κατασκευή καινούργιου. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι η ενέργεια, που εξοικονομούμε, ανακυκλώνοντας ένα μόνο κουτάκι αλουμινίου, επαρκεί, για να λειτουργήσει η τηλεόρασή μας, για 3 ώρες.

Σβήνουμε εντελώς τις ηλεκτρικές συσκευές όταν δεν τις χρησιμοποιούμε.
Έχει υπολογιστεί ότι ξοδεύουμε, κάθε χρόνο, περισσότερα από 50 ευρώ, μόνο και μόνο, γιατί αφήνουμε τις συσκευές μας, σε κατάσταση αναμονής.

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι:
  • Οι περισσότερες ηλεκτρικές ή ηλεκτρονικές συσκευές δεν κλείνουν από το τηλεχειριστήριο.
  • Για να κλείσουμε, εντελώς, αυτές τις συσκευές ή χρησιμοποιούμε το κουμπί, που είναι πάνω στις συσκευές ή τις βγάζουμε από την πρίζα.
  • Οποιαδήποτε συσκευή χρησιμοποιεί φορτιστή, πρέπει να αποσυνδέεται εντελώς από την πρίζα, όχι απλά να αποσυνδέεται η συσκευή, από το φορτιστή και αυτός να παραμένει, στην πρίζα. Εάν αμφιβάλουμε ότι η παραμονή στην πρίζα, καταναλώνει ενέργεια δεν έχουμε παρά να αγγίξουμε το φορτιστή, αρκετή ώρα, αφού έχουμε αποσυνδέσει τη συσκευή. Είναι ακόμα ζεστός. Πολλοί φορτιστές έχουν και λαμπάκι, που ανάβει (ενδεικτική λυχνία).

Θερμότητα και ζεστό νερό
Μονώνουμε το σπίτι μας. Σχεδόν η μισή ζέστη μπορεί να "χαθεί" σε ένα σπίτι, από την έλλειψη μόνωσης, στους τοίχους ή στο ταβάνι. Η εγκατάσταση μόνωσης, στους τοίχους ή στο ταβάνι, μπορεί να μας γλιτώσει μέχρι και 600 ευρώ το χρόνο, από τη μείωση της κατανάλωσης της ενέργειας.

Εγκαθιστούμε ένα λιγότερο ενεργοβόρο θερμοσίφωνα. Υπάρχουν μελέτες, που δείχνουν ότι εάν, σε κάθε σπίτι, εγκαθιστούσαμε ένα θερμοσίφωνα, που καταναλώνει λιγότερη ενέργεια, θα εξοικονομούσαμε ενέργεια αρκετή, για να θερμάνουμε σχεδόν 2 εκατομμύρια σπίτια.
  • Ας εξοικονομήσουμε μέχρι και 40% ενέργεια, ρυθμίζοντας, σωστά, το θερμοστάτη του θερμοσίφωνά μας.
  • Ας εξοικονομήσουμε μέχρι και το 1/3 της ενέργειας, που καταναλώνουμε, αντικαθιστώντας τον παλιό (δεκαετίας) θερμοσίφωνα.

Τι άλλο μπορούμε να κάνουμε;
  • Εξοικονομούμε ενέργεια και νερό. Η καύση ορυκτών καυσίμων, για να θερμάνουμε τα σπίτια μας ή να παράγουμε ηλεκτρική ενέργεια απελευθερώνει CO2, στην ατμόσφαιρα. Το CO2 προκαλεί κλιματικές αλλαγές. Η ενέργεια, που χρησιμοποιούμε, για να θερμάνουμε τα σπίτια μας, αποτελεί τη βασικότερη αιτία των κλιματικών αλλαγών. Το 80% της συνολικής ενέργειας, που καταναλώνει ένα σπίτι, πηγαίνει στη θέρμανση των χώρων και στο ζέσταμα του νερού. Έτσι, αυτός ο τομέας είναι μια καλή αρχή.
  • Χαμηλώνουμε το θερμοστάτη μας. Αν χαμηλώσουμε κατά 1οC το θερμοστάτη μας, θα μειώσουμε τις εκπομπές CO2, καθώς και τους λογαριασμούς μας μέχρι και 10%.
  • Αγοράζουμε ηλεκτρικές οικιακές συσκευές, που κατατάσσονται, στην κατηγορία A ή παραπάνω. Η κατάταξη κάθε συσκευής βρίσκεται, στην ενεργειακή ετικέτα και πρέπει, πάντοτε, να την ψάχνουμε, να την απαιτούμε και να κάνουμε τις αγορές μας, με αυτό το κριτήριο. Επίσης, η ενεργειακή ετικέτα μας πληροφορεί και για την ποσότητα του νερού, που καταναλώνουν οι οικιακές ηλεκτρικές συσκευές. Έτσι, μπορούμε να επιλέξουμε τις συσκευές μας, με βάση αυτές τις δύο πολύτιμες και άκρως σημαντικές πληροφορίες.
  • Προσέχουμε το ψυκτικό, που περιέχει το ψυγείο μας. Τα ψυγεία που κυκλοφορούν, στην αγορά έχουν δύο τύπους ψυκτικών. Τα πρώτα έχουν εμπορική ονομασία R134a και περιέχουν υδροφθοράνθρακες (HFCs), που είναι ισχυρότατα αέρια του θερμοκηπίου. Οι ρύποι αυτοί είναι 11.700 φορές πιο καταστροφικοί, για το παγκόσμιο κλίμα, από το διοξείδιο του άνθρακα. Το δεύτερο είδος ψυκτικού είναι το ισοβουτάνιο, με εμπορική ονομασία R600a και είναι φιλικό, προς το περιβάλλον. Η τεχνολογία αυτή ονομάστηκε Greenfreeze και δεν επιβαρύνει, ούτε το στρώμα του όζοντος, ούτε το παγκόσμιο κλίμα. Η τεχνολογία Greenfreeze αναπτύχθηκε χάρη στην Greenpeace και η ανάπτυξή της επιβραβεύτηκε, με το Βραβείο Όζοντος των Ηνωμένων Εθνών το 1997. Σήμερα, πάνω από 100 εκατομμύρια ψυγεία τύπου Greenfreeze κυκλοφορούν, σε όλο τον κόσμο.
  • Βελτιώνουμε τη μόνωση του σπιτιού μας, εάν κλείσουμε τις "τρύπες" στο σπίτι μας, από τις οποίες μπορεί να χάσουμε ένα μεγάλο μέρος της θερμότητας του σπιτιού μας. Τέτοιες τρύπες μπορεί να υπάρχουν, στα παράθυρά μας, και στις εξωτερικές πόρτες (να μην κλείνουν καλά, να μην έχουν διπλά τζάμια, να έχουν κενά στα κουφώματα κ.λπ.), στη στέγη μας (να μην έχουμε μόνωση και να χάνεται θερμότητα), στην ταράτσα μας, στο ταβάνι μας, στο πάτωμά μας, στο τζάκι μας (να μην έχει κατασκευαστεί, σωστά και να χάνουμε θερμότητα από αυτό). Το κόστος μιας καλής μόνωσης του σπιτιού μας μπορεί να μας φαίνεται υψηλό. Πρέπει, όμως, να γνωρίζουμε ότι, μέσα σε λίγα χρόνια, αυτό το κόστος θα αποσβεστεί, από την εξοικονόμηση της ενέργειας, που θα καταναλώνουμε και από τη μείωση των λογαριασμών μας, είτε για το ηλεκτρικό ρεύμα, είτε για το πετρέλαιο, είτε για το φυσικό αέριο. Και φυσικά, θα μειώσουμε τις εκπομπές CO2. 
  • Αγοράζουμε προϊόντα, που εξοικονομούν νερό. Το καζανάκι της τουαλέτας μας μπορεί να ρίξει μικρότερη ή μεγαλύτερη ποσότητα νερού, το τηλέφωνο του ντους μας, μπορεί να ξοδεύει περισσότερο ή λιγότερο νερό, για να κάνουμε ντους. Η βρύση στο μπάνιο ή στο νεροχύτη μας μπορεί να σπαταλήσει νερό, για να κάνουμε την ίδια δουλειά, που θα μπορούσαμε να κάνουμε, με λιγότερο νερό. 

Μερικές συμβουλές: 
  • Διορθώνουμε κάθε βρύση, που στάζει.
  • Τοποθετούμε, στο καζανάκι μας, ένα μηχανισμό, που διασφαλίζει ότι μπορούμε να επιλέξουμε μεγάλη ή μικρή ροή νερού. Έτσι, θα μειώσουμε την ποσότητα του νερού, που ρίχνει το καζανάκι μας, στην τουαλέτα.
  • Προτιμούμε να κάνουμε ντους, αντί να γεμίζουμε τη μπανιέρα, για να μουλιάσουμε. Το νερό, με το οποίο γεμίζει μια μπανιέρα, είναι αρκετό, για 3 ντους.
  • Φροντίζουμε το ντους μας να διαρκέσει λιγότερο, από 5 λεπτά. Δεν είναι ανάγκη να καθόμαστε, με τις ώρες, κάτω από το νερό.
  • Όταν βουρτσίζουμε τα δόντια μας, κλείνουμε τη βρύση. Δε χρειάζεται να σπαταλάμε νερό, αφήνοντας τη βρύση να τρέχει, χωρίς λόγο.
  • Το νερό, από το ντους μας, μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε, για σφουγγάρισμα.
  • Το νερό, από το πλύσιμο των λαχανικών μας, μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε, για να ποτίσουμε τα λουλούδια μας.
  • Πλένουμε τα μπαλκόνια μας, χρησιμοποιώντας κουβάδες και όχι λάστιχο.