8 Μαρτίου: Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας

ca_005.jpg"Ο 20ος αιώνας, αναμφισβήτητα, είναι αυτός, κατά την διάρκεια του οποίου, το μισό του πληθυσμού της γης βγήκε από την αφάνεια, την περιθωριοποίηση και κατέκτησε τα περισσότερα δικαιώματά του." Η παραπάνω πρόταση ακούγεται, συνεχώς, από επίσημα και ανεπίσημα χείλη και, γενικά, αποτελεί ένα παραδεκτό, από όλους αξίωμα.

Αλήθεια, αυτό το αξίωμα, πόσο αντανακλά την πραγματικότητα; Ας ρίξουμε μια ματιά στην υφήλιο, σε χώρες φτωχιές, ελάχιστα αναπτυγμένες και σε χώρες αναπτυγμένες με ισχυρές οικονομίες.

Οι συνέπειες των πολέμων, η κακομεταχείριση, η βία σε βάρος των γυναικών, οι παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους, οι ανισότητες στην εκπαίδευση, στην αγορά εργασίας, στην επαγγελματική εξέλιξη, ο άμεσος και έμμεσος αποκλεισμός τους από τα κέντρα άσκησης πολιτικής και λήψης αποφάσεων, η άνιση κατανομή των οικογενειακών υποχρεώσεων εξακολουθούν να αποτελούν προβλήματα με παγκόσμια, διαταξική και διαπολιτισμική διάσταση.

Στην Νιγηρία, καταδικάζονται σε θάνατο γυναίκες γιατί έμειναν έγκυες, χωρίς να είναι παντρεμένες. Στο Αφγανιστάν, πρέπει να φορούν την μπούρκα και τιμωρούνται βάναυσα μέχρι και με θάνατο, αν αντιδράσουν στα ισχύοντα κοινωνικά πρότυπα. Σε πολλές χώρες, του λεγόμενου τρίτου κόσμου, οι γυναίκες στερούνται ακόμη και τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες και αντιμετωπίζονται σαν υποδεέστερα όντα, ίσως λίγο "ανώτερα", μια και προσφέρουν περισσότερο, από τα κατοικίδια.

Ας έρθουμε, όμως, και στις αναπτυγμένες χώρες. Σε αυτές, οι γυναίκες, τις προηγούμενες δεκαετίες, διεκδίκησαν και κέρδισαν ένα θεσμικό και νομικό πλαίσιο, που πραγματικά τις έβγαζε από την περιθωριοποίηση και τους έδινε αρκετές "ίσες ευκαιρίες". Βέβαια, μη ξεχνάμε ότι, κάθε νόμος, που θεσπίζεται, πρέπει να γίνεται και πράξη. Έτσι, προβλήματα στην υλοποίηση της ισότητας εξακολούθησαν να υπάρχουν και ο αγώνας των γυναικών για την εδραίωση των δικαιωμάτων τους, συνεχίζεται.

Την τελευταία, όμως, δεκαετία, παρατηρούμε, δυστυχώς, μια υποχώρηση σε όλες τις κατακτήσεις των γυναικών στις πλούσιες, αναπτυγμένες χώρες. Η παγκοσμιοποίηση και η θεοποίηση της αγοράς πλήττουν καίρια τις γυναίκες, των οποίων η ζωή και η θέση συνεχώς χειροτερεύουν. Οι εργαζόμενες γυναίκες είναι αυτές που πρώτες υφίστανται τις συνέπειες της αύξησης της ανεργίας. Είναι οι πρώτες που χάνουν την εργασία τους, όταν ο εργοδότης θεωρεί ότι η επιχείρησή του δεν πηγαίνει καλά οικονομικά. Είναι οι πρώτες που υφίστανται τις συνέπειες της ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων. Σε αυτές εφαρμόζεται, αρχικά, το ελαστικό ωράριο, η μειωμένη απασχόληση, η τηλεεργασία, το "φασόν" στο σπίτι. Πρώτες αισθάνονται την εντατικοποίηση της εργασίας τους και βλέπουν τις αποδοχές τους να μειώνονται και τα ασφαλιστικά τους δικαιώματα να χάνονται. Αυτές είναι, λοιπόν, που οδηγούνται στην επιστροφή στον "παραδοσιακό ρόλο" και στο κλείσιμο στο σπίτι.

Εμείς οι γυναίκες, για όλους τους παραπάνω λόγους και άλλους ακόμα πιο πολλούς δεν πρέπει να επιτρέψουμε η 8 του Μάρτη να γίνει μια μέρα με επετειακό χαρακτήρα. Δυστυχώς, όμως τα τελευταία χρόνια, γινόμαστε μάρτυρες μιας παράξενης, δυσεξήγητης συμπεριφοράς, που εκδηλώνεται κάθε χρόνο, τέτοια μέρα, από όλο και περισσότερες γυναίκες. Αποφασίζουμε να "σπάσουμε τα δεσμά". Με ποιόν τρόπο; Βάζουμε τα "καλά μας", στολιζόμαστε και βγαίνουμε για διασκέδαση, δηλώνοντας ότι τη μέρα της γυναίκας έχουμε δικαίωμα να κάνουμε ό,τι δεν κάνουμε τις υπόλοιπες 364 μέρες του χρόνου. Έτσι αναλωνόμαστε σε διάφορα κέντρα διασκέδασης, καταναλώνοντας άπειρες ποσότητες φαγητών και ποτών, "άγνωστης ασφάλειας" για την υγεία μας καθώς και προγράμματα διασκέδασης "κονσέρβες" αμφίβολης ποιότητας, ξοδεύοντας ταυτόχρονα σημαντικά οικονομικά ποσά. Αληθινά, αυτό είναι το πρότυπο, που θέλουμε να μεταδώσουμε στα παιδιά μας, στα νέα κορίτσια, που καλούνται να επιβιώσουν σε έναν κόσμο πολύ πιο εχθρικό και βάναυσο για την γυναίκα, από αυτόν στον οποίο εμείς μεγαλώσαμε και επιβιώσαμε;

Η πολυπλοκότητα των προβλημάτων, που παρουσιάζει σήμερα ο Πλανήτης μας, απαιτεί να συνεχίσουμε τον αγώνα για ένα δικαιότερο αύριο, απαιτεί την ενεργητική συμβολή των ιδεών, της φαντασίας, της ευαισθησίας, των ικανοτήτων και των φιλειρηνικών αξιών της Γυναίκας. Απαιτεί τη συμμετοχή όλων μας στη διαμόρφωση μιας κοινωνίας που θα σέβεται το δικαίωμα στη διαφορά (φύλλο, φυλή, θρησκεία, γλώσσα, εθνικότητα, πολιτισμό).

Η δυνατή και καθαρά γυναικεία παρουσία και συμμετοχή στα κοινά είναι αυτή που θα βοηθήσει στη κατοχύρωση ενός μέλλοντος με ανθρώπινα, ειρηνικά και δημοκρατικά χαρακτηριστικά.

Ε.Α.Κ.
Καταναλωτικά Βήματα - Τεύχος Μάρτιος - Απρίλιος 2002