Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή

Άρθρο του κ. Δημήτρη Δημητριάδη, Προέδρου της Ε.Ο.Κ.Ε. - Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνική Επιτροπής για το περιοδικό "Καταναλωτικά Βήματα" του ΚΕ.Π.ΚΑ.

Ο καταναλωτής υπηρεσιών ή αγαθών είναι μια άλλη διάσταση του "γνωστού και μη εξαιρετέου" ευρωπαίου πολίτη... Η κινητήρια δύναμη της οικονομικής μεγέθυνσης και της αειφόρου ανάπτυξης.

Ο σκεπτόμενος πολίτης ο οποίος μπορεί και οφείλει να θέτει κανόνες στην ευρωπαϊκή οικονομία, προσδίδοντάς της κατ'αυτόν τον τρόπο ένα υπεύθυνο, ασφαλές, κοινωνικό, περιβαλλοντικό, ανταγωνιστικό και ανθρώπινο πρόσωπο.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (Ε.Ο.Κ.Ε.) έχει καταρτίσει πολυάριθμες γνωμοδοτήσεις σχετικά με τις διάφορες πτυχές των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και των συμβάσεων εξ αποστάσεως.

Η ΕΟΚΕ ζητούσε τη βελτίωση της νομοθεσίας που πρότεινε η Επιτροπή, ήδη από το 1999.

Εκτός από τη διασαφήνιση πολλών νομικών εκφράσεων, η ΕΟΚΕ τόνισε την ανάγκη ταχείας διαμόρφωσης διασυνοριακών μηχανισμών υποστήριξης των καταναλωτών, ανάλογων προς εκείνους που θα μπορούσε να διασφαλίσει ένα δίκτυο εθνικών οργανώσεων για την προστασία των καταναλωτών ή διαμεσολαβητών που θα ενεργούσαν ως ενδιάμεσοι φορείς ή ως διαιτητές σε περίπτωση διένεξης.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει το στόχο της Επιτροπής με τον οποίο επιδιώκεται να τονωθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών, η νομική ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα των πληρωμών στην εσωτερική αγορά.

Επικροτεί επιπλέον το γεγονός ότι η αυτορρύθμιση και η συρρύθμιση θεωρούνται ως προοπτικές για το μέλλον σε πολλούς τομείς. Η ΕΟΚΕ τονίζει επίσης ότι απαιτείται η εξασφάλιση διαφάνειας στους καταναλωτές.

Δεδομένου ότι η εξωτερική διάσταση της πολιτικής της ΕΕ στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών είναι επίσης πρωταρχικής σημασίας για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητά της σε παγκόσμια κλίμακα, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά τις προσπάθειες ενδυνάμωσης και εμβάθυνσης του διαλόγου για το ρυθμιστικό πλαίσιο με τους παγκόσμιους ανταγωνιστές της ΕΕ, όπως π.χ. οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, η Κίνα και η Ινδία.

Σχετικά με την ενυπόθηκη πίστη στην ΕΕ, η ΕΟΚΕ έχει εκφράσει τις απόψεις της έναντι μιας σειράς ερωτημάτων που αφορούν την προστασία του καταναλωτή, τις εγγυήσεις των ενυπόθηκων δανείων, τη χρηματοδότηση της ενυπόθηκης πίστης, καθώς και νομικά θέματα.

Κατέληξε δε στο συμπέρασμα ότι η πλήρης ολοκλήρωση είναι δύσκολο να επιτευχθεί βραχυπρόθεσμα.

Στη γνωμοδότησή της με θέμα: "Λευκή Βίβλος - Πολιτική για τις χρηµατοπιστωτικές υπηρεσίες 2005-2010", η ΕΟΚΕ προσυπέγραψε την πρόταση της Επιτροπής να αφιερωθεί η προσεχής πενταετία στη δυναμική ενοποίηση του χρηματοπιστωτικού τομέα με την εφαρμογή και την ενίσχυση της υφιστάμενης νομοθεσίας, καθώς και με την ταυτόχρονη αποφυγή της υπέρμετρης σώρευσης ρυθμίσεων (gold-plating).

Η ΕΟΚΕ θεωρεί μη ανέφικτη, υπό τις παρούσες συνθήκες, την καθιέρωση μιας ενιαίας ευρωπαϊκής εποπτικής αρχής η οποία, στο μέλλον, θα μπορούσε να διευκολύνει την ολοκλήρωση των αγορών· εκτιμά, ωστόσο, ότι θα ήταν σκόπιμο να προταθεί ήδη από τώρα στις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές να υποδείξουν μια βασική εποπτική αρχή - την αρχή της χώρας εγκατάστασης της μητρικής επιχείρησης - επιφορτισμένη και με την εποπτεία των δραστηριοτήτων των θυγατρικών και των ελεγχόμενων εταιρειών στα άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.

Επιπλέον, η ΕΟΚΕ επικροτεί τους στόχους της απλούστευσης, της κωδικοποίησης και της διασαφήνισης ενόψει της "βελτίωσης της νομοθεσίας" και χαιρετίζει προς τούτο, τη δέσμευση της Επιτροπής για τη διεξαγωγή σταθερών, συχνών και ανοικτών διαβουλεύσεων με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, καθώς και για την πραγματοποίηση εμπεριστατωμένης ανάλυσης των επιπτώσεων πριν από κάθε νέα πρόταση, λαμβάνοντας υπόψη και την κοινωνική και την περιβαλλοντική διάσταση.

Η ΕΟΚΕ επεσήμανε τη σκοπιμότητα μιας δράσης στον τομέα των ΟΣΕΚΑ [Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες], με στόχο την εναρμόνιση των σχετικών κανονιστικών προτύπων με εκείνα που ισχύουν για άλλα χρηματοπιστωτικά προϊόντα, τη σημασία της εξασφάλισης της πρόσβασης σε έναν τραπεζικό λογαριασμό και την ανάγκη άρσης των εμποδίων στη διασυνοριακή κινητικότητα τραπεζικών λογαριασμών.

Η πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά εξετάστηκε από την ΕΟΚΕ, η οποία διατύπωσε σχετικές παρατηρήσεις. Εφόσον η ορθή λειτουργία της ενιαίας αγοράς στον τομέα των υπηρεσιών πληρωμών είναι καθοριστικής σημασίας για τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς χωρίς εσωτερικά σύνορα, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της δημιουργίας ενιαίου χώρου πληρωμών σε ευρώ (Single Euro Payments Area - SEPA).

Εντούτοις, η ΕΟΚΕ ανησυχεί μήπως δεν επιτευχθεί ο στόχος της δημιουργίας του ενιαίου χώρου πληρωμών σε ευρώ το 2008 εξαιτίας ενός υπερβολικά ανελαστικού νομοθετικού πλαισίου.

Η ΕΟΚΕ κρίνει ότι οι σκοποί της καλύτερης νομοθεσίας εξυπηρετούνται μόνο με, την επικέντρωση των προσπαθειών στους τομείς που χρειάζονται πραγματικά ρυθμίσεις.

Φυσικά δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει τα υπόλοιπα ζητήματα που παραμένουν ακόμη εκκρεμή, όπως το θέμα της ασφάλειας των ηλεκτρονικών πληρωμών και των συναφών παραγόντων και το θέμα της πρόσβασης σε έναν τρέχοντα λογαριασμό.

Η ΕΟΚΕ έχει το βασικό πλεονέκτημα να εκπροσωπεί όλες τις ομάδες συμφερόντων οι οποίες επηρεάζονται από τη νομοθεσία που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Κατά συνέπεια, οι γνωμοδοτήσεις μας αντικατοπτρίζουν την ευρύτερη άποψη του συνόλου της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με τις προτάσεις.

Οι γνώσεις και η εμπειρογνωμοσύνη της Επιτροπής μας καθιστούν τις γνωμοδοτήσεις μας πολύτιμες για εκείνους που είναι επιφορτισμένοι με τη λήψη των αποφάσεων.

Ελπίζω ότι αυτές οι γνώσεις και η εμπειρογνωμοσύνη μας θα συμβάλουν σήμερα, για άλλη μια φορά, σε μια ουσιαστική και εποικοδομητική συζήτηση, στο πλαίσιο της οποίας όχι μόνο οι καταναλωτές, αλλά και οι υπόλοιποι ενδιαφερόμενοι φορείς αυτής της τεράστιας αγοράς θα έχουν την ευκαιρία να συνεισφέρουν στη βελτίωση της ενιαίας αγοράς, διασφαλίζοντας την εύρυθμη λειτουργία της εξ αποστάσεως πώλησης χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Η έμπνευση για την καθιέρωση της Ευρωπαϊκής Ημέρας του Καταναλωτή από δήλωση του John Kennedy στις 15 Μαρτίου 1962 σχετικά με τα τέσσερα θεμελιώδη δικαιώματα του καταναλωτή:

  • το δικαίωμα στην ασφάλεια·
  • το δικαίωμα στην επιλογή·
  • το δικαίωμα στην πληροφόρηση·και
  • το δικαίωμα έκφρασης γνώμης,
είναι διαχρονική.

Τέλος, σχετικά με τα δικαιώματα των πολιτών, θεωρώ εξίσου σημαντικό να επισημάνω ότι εάν έχουμε έναν θησαυρό στο σπίτι μας αλλά αγνοούμε την ύπαρξή του, τότε η αξία του είναι μηδενική. Με αυτό θέλω να πω ότι η επικοινωνία και η πληροφόρηση αποτελούν για άλλη μια φορά τα σημαντικότερα βήματα προς μια επιτυχημένη πολιτική καταναλωτών.

Οι πολίτες μας πρέπει να έχουν επίγνωση των δικαιωμάτων τους·

Να γνωρίζουν το "λανθάνον δυναμικό" που αντιπροσωπεύουν.

Οι πολίτες μας πρέπει να ξέρουν γιατί αγωνίζονται, διότι ειδάλλως δεν μπορούν να αγωνιστούν - ή καλύτερα - να καταναλώσουν σωστά.