Κλιματικές αλλαγές

Ομιλία της κ. Μεγκλένα Κούνεβα, Επιτρόπου, για την προστασία των Καταναλωτών, για τις κλιματικές αλλαγές, στη Θεσσαλονίκη, στις 23 Οκτωβρίου 2008.
Όλοι μας καλούμαστε να συνεισφέρουμε, στην αντιστροφή και στη μείωση των κλιματικών αλλαγών. Το πώς παράγουμε και το πώς καταναλώνουμε προσδιορίζουν και καθορίζουν την επιτυχία των στόχων, που έχουμε θέσει, για την προστασία του περιβάλλοντος, τόσο στο παρόν όσο και στο μέλλον. Καθώς και στην ποιότητα ζωής των επόμενων γενεών. Εμείς οι Ευρωπαίοι είμαστε, από τους πιο συνειδητοποιημένους, σε θέματα περιβάλλοντος, πολίτες του πλανήτη και δικαιούμαστε να υπερηφανευόμαστε, για αυτό. Την ίδια, όμως, στιγμή καταναλώνουμε περισσότερες πλουτοπαραγωγικές πηγές, από αυτές, που μπορούμε να αναπληρώσουμε και ο τρόπος ζωής μας δεν είναι βιώσιμος.

Απαιτούνται, λοιπόν, περισσότερες πρωτοβουλίες και δράσεις, όλοι μας πρέπει να αναλάβουμε δράση, ανεξάρτητα αν είμαστε μεμονωμένοι καταναλωτές ή ενώσεις καταναλωτών ή επιχειρήσεις μικρές ή μεγάλες. Έχουμε μεγάλες απαιτήσεις μπροστά μας.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα, βιώνουμε την παγκόσμια οικονομική κρίση, η οποία προκαλεί μεγάλη αναταραχή, στις Ευρωπαϊκές Αγορές.

Λόγω των επαναλαμβανόμενων κυμάτων ακρίβειας, στις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, οι πολίτες συνειδητοποιούν ότι αυξάνεται το κόστος διαβίωσης και αισθάνονται ανασφάλεια, λόγω της οικονομικής κρίσης.

Τα προηγούμενα χρόνια, οι Ευρωπαίοι, με αγωνία, τόνισαν την ανάγκη άμεσων δράσεων, για τις κλιματικές αλλαγές και στήριξαν, δυναμικά, βιώσιμες πολιτικές.

Σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, απαιτείται να υποστηρίξουμε και να ενθαρρύνουμε τους καταναλωτές να αναλάβουν δράση. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι οι καταναλωτές αλλάζουν, πιο εύκολα, συμπεριφορά, όταν βρίσκονται, σε σημαντικές στιγμές της ζωής τους, π.χ. όταν αποκτούν παιδί.

Σήμερα, λοιπόν, που οι καταναλωτές βρίσκονται, μπροστά, στην ανάγκη, να αναθεωρήσουν τον προϋπολογισμό τους, μπορεί να είναι η κατάλληλη στιγμή, για να προωθήσουμε αλλαγές συμπεριφορών. Οι καταναλωτές πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η βιώσιμη επιλογή είναι η σωστή επιλογή, η οποία θα ωφελήσει όχι μόνον τον πλανήτη αλλά και τους οικονομικούς προϋπολογισμούς των νοικοκυριών.

Ας σκεφτούμε κάποια εύκολα και απλά βήματα, που μπορούμε να κάνουμε:
- Χρησιμοποιούμε τα μέσα μαζικής μεταφοράς, ή το ποδήλατο, αντί για το ιδιωτικό μας αυτοκίνητο, για να πάμε στη δουλειά μας.
- Χαμηλώνουμε το θερμοστάτη της θέρμανσης του σπιτιού μας, 1-2 βαθμούς. Η μείωση, κατά 3 βαθμούς σημαίνει 20% μείωση, στους λογαριασμούς μας.
- Χρησιμοποιούμε λαμπτήρες φωτισμού, που εξοικονομούν ενέργεια.
- Κλείνουμε, εντελώς, τις ηλεκτρικές μας συσκευές, δεν τις αφήνουμε, σε κατάσταση αναμονής.
- Στεγνώνουμε τα ρούχα μας, στην απλώστρα και όχι στο ηλεκτρικό στεγνωτήριο.

Οι καταναλωτές, συχνά, μπερδεύονται και δε γνωρίζουν, από πού να αρχίσουν. Έχουν ανάγκη πρακτικών συμβουλών. Για το λόγο αυτό, το Σχέδιο Δράσης για την Αειφόρο Κατανάλωση και Παραγωγή προτείνει βελτίωση των μέτρων, για την ενεργειακή σήμανση των προϊόντων και την προέκταση αυτής της σήμανσης και σε άλλες κατηγορίες αγαθών.

Σήμερα, πρέπει να ενημερώσουμε τους καταναλωτές και να ενδυναμώνουμε βιώσιμες συμπεριφορές. Έτσι, έχουμε προσθέσει, στο ημερολόγιο των Νέων της Ευρώπης, ένα νέο κεφάλαιο, για την αειφόρο κατανάλωση. Στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Dolceta, αναπτύσσουμε μια θεματική ενότητα, για την αειφόρο κατανάλωση. Επίσης, ενισχύουμε τη συνεργασία μας με τους εμπόρους και άλλους εταίρους της αγοράς, οι οποίοι είναι κοντά στους καταναλωτές και οι οποίοι μπορούν, μέσω ενημερωτικών εκστρατειών και άλλων δράσεων, όπως ο τρόπος, που εκθέτουν, τα προϊόντα τους, στις βιτρίνες ή στους πάγκους, να βοηθήσουν τους καταναλωτές να κάνουν πληροφορημένες επιλογές.

Η ενέργεια αποτελεί παράγοντα κλειδί, στη μάχη, κατά των κλιματικών αλλαγών και στην αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης. Το κόστος, για την αγορά ενέργειας, αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι του οικογενειακού προϋπολογισμού. Οι αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων αποτελούν τους βασικούς προβληματισμούς των Ευρωπαϊκών Πολιτών.

Η BEUC (Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών) ανακοίνωσε τα αποτελέσματα έρευνας, στις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκές Ένωσης, η οποία δείχνει ότι, στις αγορές ενέργειας, οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα. Τέτοια είναι: δυσκολία ή αδυναμία αλλαγής παρόχου, αδιαφάνεια τιμολόγησης, τα οποία έχουν, ως αποτέλεσμα, προβλήματα, στην αειφόρο κατανάλωση. Η ενέργεια, λοιπόν, αποτελεί προτεραιότητα, για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Κατά τη γνώμη μας, ο υγιής ανταγωνισμός αποτελεί τον καλύτερο τρόπο, για να ωφεληθούν οι καταναλωτές, από την αγορά ενέργειας. Επίσης, οι ενεργοί και συνειδητοποιημένοι καταναλωτές μπορούν να κάνουν την αγορά ενέργειας να "δουλέψει", καλύτερα. Περίπου το ένα τρίτο της συνολικής ενέργειας καταναλώνεται, από τα νοικοκυριά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαμβάνει σημαντικές πρωτοβουλίες, για το σκοπό αυτό. Σκοποί της Ε.Ε είναι η διασφάλιση των δικαιωμάτων των καταναλωτών, η ενημέρωση και η πληροφόρηση των καταναλωτών, η εφαρμογή πρακτικών μέτρων, για την ενδυνάμωση των δικαιωμάτων αυτών.
- Τον Ιούλιο του 2007, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε διαβούλευση, για τα δικαιώματα του καταναλωτή, στην ενέργεια.
- Τον Ιούλιο του 2007, απελευθερώθηκε η λιανική αγορά ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου και ξεκίνησε η ενημερωτική εκστρατεία, για τα δικαιώματα των καταναλωτών, στην ενέργεια
- Το Σεπτέμβριο του 2007, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το 3ο νομοθετικό πλαίσιο, για την ενέργεια, που θεσπίζει το δικαίωμα, στην αλλαγή παρόχου, χωρίς κόστος, μέσα σε ένα μήνα. Επίσης, το πλαίσιο, αυτό, διασφαλίζει ότι οι αρμόδιες εθνικές αρχές θα έχουν τις ίδιες αρμοδιότητες, σε όλα τα κράτη μέλη και ότι αυτές οι αρμοδιότητες θα είναι διευρυμένες. Φυσικά, πρέπει αυτά τα δικαιώματα να μη μείνουν, στα χαρτιά, αλλά να εφαρμοστούν, στην πράξη.
- Στις 6 Μαΐου, στις Βρυξέλλες, ξεκίνησε το Φόρουμ των Πολιτών, για την ενέργεια, με την Επίτροπο Pielbalgs. Το φόρουμ σκοπεύει, στη βελτίωση της εφαρμογής, στην πράξη, των δικαιωμάτων των καταναλωτών. Όλοι οι εταίροι, Κράτη-Μέλη, Ενώσεις Καταναλωτών, Βιομηχανία θα συνεργαστούν, για να προτείνουν μέτρα, που θα εφαρμοστούν, στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πρώτη συνάντηση του φόρουμ έγινε, στα τέλη Οκτωβρίου, στο Λονδίνο.

Θέλω οι καταναλωτές ενέργειας να έχουν δυνατή φωνή, ώστε τα συμφέροντά τους και οι προβληματισμοί τους να ακούγονται και να γίνονται σεβαστά, στην Ευρώπη. Για να γίνει αυτό πραγματικότητα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκόλυνε και επιχορήγησε τη δημιουργία μιας ομάδας καταναλωτών και ειδικών ενέργειας, οι οποίοι συμμετέχουν στο φόρουμ των πολιτών, για την ενέργεια. Στόχος μας είναι να έχουμε την πληροφόρηση, για τα προβλήματα των καταναλωτών, στην ενέργεια. Ενισχύοντας τη συμμετοχή των καταναλωτών και προστατεύοντας τα δικαιώματα των καταναλωτών, η Ευρωπαϊκή. Επιτροπή προσπαθεί να διασφαλίσει ότι ο ανταγωνισμός, στις αγορές ενέργειας, δε θα καταλήξει, σε βάρος του καταναλωτή. Αντίθετα, η εμπιστοσύνη, στην αγορά θα κάνει τους καταναλωτές πιο ενεργούς, στο να ψάχνουν καλύτερες προσφορές και να αλλάζουν πάροχο, εφόσον το επιθυμούν, εύκολα και γρήγορα. Θέλουμε έναν ενεργό καταναλωτή, στην αγορά ενέργειας. Για να επιτευχθεί αυτό, οι καταναλωτές πρέπει να μπορούν να αντιληφθούν, εύκολα, πόσο πληρώνουν, για την ενέργεια, που καταναλώνουν, και να συγκρίνουν, εύκολα, τις διάφορες προσφορές. Οι καταναλωτές πρέπει, επίσης, να λαμβάνουν επίσημη πληροφόρηση, για τις πηγές, από τις οποίες προέρχεται το ηλεκτρικό ρεύμα, που καταναλώνουν. Μόνον έτσι, μπορούν να επιλέξουν πράσινη ηλεκτρική ενέργεια ή ενέργεια, που παράγεται, τοπικά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εποπτεύσει την αγορά ενέργειας και θα ελέγξει αν τα θεσμοθετημένα δικαιώματα των καταναλωτών γίνονται σεβαστά και υλοποιούνται. Για το λόγο αυτό, ξεκινήσαμε τη διαδικασία, παρακολούθησης της αγοράς καταναλωτικών αγαθών, στις αρχές του 2008.

Με τον τρόπο αυτό, θα συλλέξουμε στοιχεία και θα αξιολογήσουμε τη λειτουργία των αγορών ενέργειας. Εάν ανακαλύψουμε κάποια ένδειξη, για ζημία των καταναλωτών, θα αναλάβουμε τις κατάλληλες διορθωτικές πρωτοβουλίες. Θα συνεργαστούμε, με τα κράτη-μέλη και θα χρησιμοποιήσουμε τις προτάσεις του φόρουμ των πολιτών, ως οδηγούς, για την καλύτερη εφαρμογή της υπάρχουσας και της μελλοντικής νομοθεσίας. Θα στοχεύσουμε, στη δημιουργία ανταγωνιστικών αγορών, με παράλληλη διασφάλιση των δικαιωμάτων των καταναλωτών.

Θα συνεχίσουμε να παλεύουμε, για την καταπολέμηση των κλιματικών αλλαγών. Θα παράσχουμε, στους καταναλωτές, κατανοητή και σαφή πληροφόρηση, για την αγορά ενέργειας και θα δώσουμε κίνητρα, στις επιχειρήσεις, για να αναπτύξουν την καινοτομία και καλύτερα μοντέλα επιχειρηματικότητας.

Τέλος, θέλω να τονίσω τη σημαντικότητα της εκπαίδευσης των ευρωπαίων, για να συνειδητοποιήσουν την ανάγκη να δράσουν, κατά των κλιματικών αλλαγών, και να εξοικονομήσουν ενέργεια. Τα κοινωνικά θέματα, που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και την κατανάλωση ενέργειας, πρέπει να διευθετηθούν, με τρόπο ικανοποιητικό, ώστε να υποστηριχθούν οι μελλοντικές μας πρωτοβουλίες.