Η Ευρωπαϊκή Λευκή Βίβλος για την Ασφάλεια Τροφίμων

fo_055.jpgΗ τελευταία δεκαετία χαρακτηρίζεται από σκάνδαλα διατροφής που έχουν οδηγήσει σε μια έντονη έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στα τρόφιμα και την ασφάλειά τους.

Η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών (BEUC), εδώ και αρκετό καιρό καταθέτει τα επιχειρήματά της και τις προτάσεις της για μία ολοκληρωμένη προσέγγιση της ασφάλειας των τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με τους καταναλωτές, οι προτεραιότητες που πρέπει να τεθούν από την Επιτροπή της Ε.Ε είναι:

Η αλυσίδα διατροφής πρέπει να νομοθετηθεί σε όλη την έκτασή της - «από το κτήμα στο τραπέζι», (όπου συμπεριλαμβάνονται οι βασικοί παραγωγοί και προμηθευτές, οι βιομηχανίες επεξεργασίας τροφί-μων, οι διανομείς τροφίμων και ποτών, οι έμποροι λιανικής και οι εταιρείες τροφοδοσίας), και ο έλεγχος κάθε κρίκου στην αλυσίδα διατροφής πρέπει να είναι το ίδιο έντονος και εξονυχιστικός. Οι παραγωγοί τροφίμων πρέπει να είναι υπεύθυνοι για τη διασφάλιση της ανιχνευσιμότητας των συστατικών και πρέπει να είναι υπεύθυνοι και αξιόπιστοι για την ασφάλεια των προϊόντων τους. Σημαντικότατο είναι, επίσης, οι έλεγχοι ζωοτροφών να διέπονται από τις ίδιες αρχές που αφορούν την ανθρώπινη διατροφή.

Το επιστημονικό και νομικό οπλο-στάσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διατροφή πρέπει να είναι αξιόπιστο. Η δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Οργανισμού Τροφίμων (European Food Authority) στον οποίο θα ενταχθεί το καλύτερο επιστημονικό και εξειδικευμένο δυναμικό από ολόκληρη την Ευρώπη, θα βοηθήσει να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών απέναντι στα τρόφιμα. Όμως αυτό θα συμβεί ΜΟΝΟ αν λειτουργήσει ο παραπάνω Οργανισμός με ανεξαρτησία και με διαφάνεια, και συγκεκριμένα:

Οι διαδικασίες, οι διαβουλεύσεις και η λογική των αποφάσεων πρέπει να δημοσιοποιούνται αμέσως μετά τις συναντήσεις των υπευθύνων.

Οι αποφάσεις που αφορούν αξιολόγηση κινδύνων πρέπει να παίρνονται γρήγορα και δημοσίως και με τρόπο τέτοιο που να γίνονται κατανοητές από τους καταναλωτές.

Οι επιστήμονες που θα αποτελούν τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Τροφίμων πρέπει να χρηματοδοτούνται από το δημόσιο και να είναι ανεξάρτητοι από τα συμφέροντα της βιομηχανίας.

Η συμμετοχή των καλύτερων ειδικών επιστημόνων στον Ευρω-παϊκό Οργανισμό Τροφίμων θα οδηγήσει στη μείωση της πιθανότητας ακραίων διαφοροποιήσεων στις επιστημονικές απόψεις μεταξύ των αντιπροσωπειών των χωρών μελών της Ε.Ε.

Ο Οργανισμός πρέπει να έχει αρμοδιότητες ώστε να εκφράζει επιστημονική άποψη πάνω σε περιβαλλοντικά θέματα που επη-ρεάζουν την ασφάλεια των τροφίμων, όπως κατάλοιπα και υλικά που μπορεί να προκαλέσουν μολύνσεις. Πρέπει επίσης να είναι υπεύθυνος για την επιστημονική διατύπωση μιας υγιούς δίαιτας και να μην περιορίζεται μόνο σε θέματα ασφάλειας τροφίμων.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Τροφίμων πρέπει να είναι υπεύθυνος μόνο για την εκτίμηση και την επικοινωνία της επικινδυνότητας. Η αρμοδιότητα για την διαχείριση του κινδύνου (νομοθετικές προτάσεις και εφαρμογή του νόμου) πρέπει να αφεθεί στην Επιτροπή και τις κυβερνήσεις αντίστοιχα.

Δύο σημαντικές αρχές πρέπει να διέπουν την Ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα τρόφιμα και την διαχείριση των κινδύνων διατροφής:

1. Η ασφάλεια της διατροφής και το ενδιαφέρον για την δημόσια υγεία πρέπει να είναι πρώτης προτεραιότητας (πάνω από τα οικονομικά συμφέροντα των βιομη-χανιών παραγωγής τροφίμων).

2. Οι κίνδυνοι πρέπει να ελαχιστοποιούνται μέσω της εφαρμογής της αρχής της προφύλαξης.

Η Επιτροπή της Ε.Ε δεσμεύτηκε να συμπεριλάβει την θρεπτική αξία των τροφίμων στις μελλοντικές δράσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Τροφίμων. Οι καταναλωτικές οργανώσεις ζητούν περισσότερη δράση, ώστε να συνδεθεί η θρεπτική αξία των τροφίμων με τη σχετική νομοθεσία για τα τρόφιμα.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Τροφίμων επίσης θα δίνει συμβουλές σε τεχνικά θέματα διατροφής, θα ενισχύει την πολιτική και την νομοθεσία για την ασφάλεια και τη θρεπτική αξία των τροφίμων, θα συλλέγει και θα αναλύει δεδομένα για τύπους δίαιτας, για τους κινδύνους που ελλοχεύουν στη διατροφική αλυσίδα.

Ο νέος Οργανισμός θα βοηθήσει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών ΜΟΝΟ αν φαίνεται ότι λειτουργεί με έναν ανεξάρτητο και διαφανή τρόπο και αν έχει την ικανότητα να επιλύσει τις δυσλειτουργίες του προηγούμενου συστήματος. Όσον αφορά την ανεξαρτησία, είναι σημαντικό ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Τροφίμων και οι ειδικοί του, να χρημα-τοδοτηθούν με διαφάνεια και να αναλάβουν τις υποχρεώσεις τους ανοικτά και δημόσια.

Πρέπει να στοχεύουμε, τέλος, στα υψηλότερα επίπεδα ασφάλειας για όλη τη διατροφική αλυσίδα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι καλύτερες πρακτικές και μέθοδοι ελέγχου που χρησιμοποιούνται από κάθε χώρα χωριστά, πρέπει να υιοθετηθούν από όλη την Ευρώπη για να ανέβει το επίπεδο ασφάλειας. Οι παραγωγοί και οι εταιρείες παραγωγής τροφίμων πρέπει να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών αν θέλουν να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα τους και να αναπτυχθούν. Αυτή όμως η εμπιστοσύνη που έχει κλονιστεί θα ανακτηθεί μόνο αν η Ευρωπαϊκή Ένωση ανεβάσει το επίπεδο ασφάλειας τροφίμων. Και αυτό είναι ένα θέμα που αφορά όχι μόνο τους Ευρωπαίους καταναλωτές αλλά τους καταναλωτές όλου του κόσμου.

(πηγή: BEUC Bureau Europeen des Unions de Consommateurs).
Καταναλωτικά Βήματα - Τεύχος Φεβρουαρίου 2001