online_registration_banner.png

Για τα παράπονα και τις καταγγελίες σας καλέστε το ΚΕ.Π.ΚΑ. στο 2310233333.

Καταναλωτική Αγωγή - Μέρος Δ Εκτύπωση E-mail
01.02.08


ns_011.jpgΑγωγή σημαίνει άγω, σημαίνει οδηγώ. Καταναλωτική αγωγή σημαίνει άγω, οδηγώ στον χώρο της Κατανάλωσης. Οδηγώ τα παιδιά στην ανάπτυξη καταναλωτικής συνείδησης, σωστής καταναλωτικής συμπεριφοράς.

Μόνο με τον τρόπο αυτό μπορώ να προστατεύσω αποτελεσματικά τον αυριανό Πολίτη- Καταναλωτή. Δυστυχώς, δεν υπάρχει άλλος τρόπος.

Όσοι νόμοι και αν θεσπιστούν, όσες διαδικασίες και όργανα ελέγχου και αν οργανωθούν, εάν ο Καταναλωτής δε γνωρίζει το ρόλο του στη λειτουργία της αγοράς, αν δε γνωρίζει τα δικαιώματά του και τα μέσα άσκησής τους, κανείς δεν θα προσφερθεί να τον προστατεύσει.

Αυτός είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο η φιλοσοφία των αποφάσεων και Οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφορικά με την προστασία του Καταναλωτή, στηρίζεται κύρια στην ανάπτυξη πολλαπλών καναλιών πληρέστερης ενημέρωσής του. Έτσι, θα μπορεί ευκολότερα να εντοπίζει τις περιπτώσεις παραβίασης των δικαιωμάτων του και θα γνωρίζει τους τρόπους και τη σημασία της διεκδίκησής τους.

Στα πλαίσια αυτά, η Αγωγή του Καταναλωτή στα σχολεία είναι διακηρυγμένος στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφού με αυτή δίνεται η δυνατότητα στο σημερινό μαθητή και αυριανό πολίτη - Καταναλωτή να αυτοπροστατευθεί.
Λέμε, δηλαδή στο μαθητή:

"Μην περιμένεις να σε προστατεύσει κάποιος! Θα προστατευθείς εσύ μόνος σου! Απλά, το σχολείο θα σου δώσει τα όπλα και θα σου μάθει πώς να τα χρησιμοποιείς!"

Η καταναλωτική μας συμπεριφορά σφραγίζει και καθορίζει τη ζωή μας και σαν τέτοια δεν πρέπει να αφεθεί στην τύχη!

Η καταναλωτική, η διατροφική και η περιβαλλοντική αγωγή πρέπει να γίνουν κυρίαρχοι μοχλοί στην εκπαίδευσή μας. Πρέπει να είναι βασικές προτεραιότητες. Διότι σημαντικότερο από το να θυμάσαι ποια είναι η πρωτεύουσα μιας χώρας, είναι το να ξέρεις τα δικαιώματά σου, ως πολίτης. Είναι πολύ σημαντικό να ξέρεις ότι αυτό που τρως είναι αυτό που σε φτιάχνει αυτό που είσαι. Επομένως, αν τρως σωστά, θα είσαι υγιής. Αν δεν τρως σωστά, θα είσαι άρρωστος. Τι πιο θεμελιώδες από το να ξέρουμε πώς να τρώμε, για να είμαστε γεροί;

Πρέπει, λοιπόν, η Καταναλωτική Αγωγή να ενταχθεί στα προγράμματά μας. Αλλά, πολύ περισσότερο, πρέπει να γίνει φιλοσοφία αγωγής του αυριανού πολίτη, μέσα από όλα τα μαθήματα, για ολοκλήρωση και δέσιμο των γνώσεών του. Γιατί, αυτό πραγματικά που μας λείπει σήμερα - το διαπιστώνουμε κάθε μέρα - δεν είναι οι ξερές (αποκομμένες) γνώσεις (ιστορία, γεωγραφία, μαθηματικά, κ.λ.π.), αλλά το "δέσιμο", η ολοκλήρωση των γνώσεων. Κι αυτό που κάνει σήμερα να διαφέρει ένας καλός δάσκαλος από ένα μέτριο δάσκαλο, ένα καλό σχολείο από ένα μέτριο σχολείο, είναι το αν ολοκληρώνει, αν "δένει" τη γνώση.

Ποιο είναι όμως το περιεχόμενο της καταναλωτικής αγωγής, που πρέπει να δώσουμε στα παιδιά μας; Επιγραμματικά μπορούμε να αναφέρουμε:

  • Την έννοια και τις διαστάσεις της κατανάλωσης
  • Τις ανθρώπινες ανάγκες και την καταναλωτική συμπεριφορά
  • Τον υπερκαταναλωτισμό και τις συνέπειές του
  • Την αειφόρο κατανάλωση
  • Τα παγκόσμια δικαιώματα του καταναλωτή
  1. Δικαίωμα στην ασφάλεια
  2. Δικαίωμα στην πληροφόρηση
  3. Δικαίωμα στην επιλογή
  4. Δικαίωμα στην εκπροσώπηση
  5. Δικαίωμα στην αποζημίωση
  6. Δικαίωμα στην εκπαίδευση
  7. Δικαίωμα σε ένα υγιεινό περιβάλλον
  8. Δικαίωμα στην ικανοποίηση των βασικών αναγκών
  • Τα μέσα αυτοπροστασίας που έχουμε στη διάθεσή μας,
  • Τον τρόπο ιεράρχησης των αναγκών μας,
  • Τη σωστή επιλογή αγαθών και υπηρεσιών, για να υπηρετηθούν ορθά όλες οι διαστάσεις της κατανάλωσης (κοινωνικές, ανθρωπιστικές, ηθικές, περιβαλλοντικές, οικονομικές).
  • Τη δύναμη του οργανωμένου καταναλωτή (δύναμη που του παρέχει τη δυνατότητα να στηρίζει σωστές και να κλείνει "κακές" επιχειρήσεις)
  • Την καταναλωτική αγωγή, ως φιλοσοφία αγωγής του πολίτη, ως τρόπο και στάση ζωής.

Το δικαίωμα στην ικανοποίηση των βασικών μας αναγκών, δηλαδή το δικαίωμα συμμετοχής στην κατανάλωση, αναφέρθηκε τελευταίο, για να τονισθεί η σπουδαιότητά του. Δεν μπορούμε να κοιμόμαστε ήσυχοι, όταν εκατομμύρια συνάνθρωποί μας πεινάνε. Κι αυτοί δεν ζουν μόνο στις τρίτες χώρες. Πολλοί απ' αυτούς είναι δίπλα μας, αλλά δεν τους βλέπουμε, απλά γιατί δε θέλουμε να τους δούμε.

Όταν συνειδητοποιήσουμε:
  • τη δύναμη του οργανωμένου καταναλωτή και
  • τη σημασία των επιλογών μας
τότε θα έχουμε κάνει ένα μεγάλο βήμα στην υπόθεση αυτοπροστασίας των βασικών δικαιωμάτων μας, ως καταναλωτές και ως πολίτες αυτού του πλανήτη.

Μήπως τελικά η καταναλωτική αγωγή είναι το σημαντικότερο "μάθημα", που θα έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία μας, αφού αυτή είναι που καθοδηγεί την καθημερινή μας συμπεριφορά και χαράζει τη στάση μας στη ζωή;

Η λέξη "μάθημα" περιέχει το νόημα και την ουσία της Καταναλωτικής εκπαίδευσης που πρέπει να δοθεί μέσα από καθημερινά παραδείγματα και σχόλια, στα πλαίσια όλων των άλλων μαθημάτων. Έτσι, θα αποφευχθεί η γελοιοποίηση από τους μαθητές ενός ακόμη "δευτερεύοντος" μαθήματος που "δεν σε βάζει στο Πανεπιστήμιο". Αντίθετα, θα υπάρξει επιτυχημένη βιωματική μεταφορά γνώσεων και εννοιών.

Ο ρόλος των Ενώσεων Καταναλωτών

Όπως πολύ καθαρά το έθεσε ο αείμνηστος πρόεδρος των Η.Π.Α. J. F. Kennedy στον μνημειώδη λόγο του στο Κογκρέσο στις 15 Μαρτίου 1962.

".. Καταναλωτές είμαστε όλοι. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη οικονομική ομάδα, η οποία επηρεάζει αλλά και επηρεάζεται σχεδόν από κάθε δημόσια ή ιδιωτική οικονομική απόφαση. Τη μόνη σημαίνουσα οικονομική ομάδα, η οποία δεν είναι αποτελεσματικά οργανωμένη, και της οποίας οι απόψεις δεν ακούγονται.."

Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το γεγονός, ότι ενώ στις περισσότερες περιοχές του αναπτυγμένου κόσμου, υπήρξε έκτοτε μεγάλη ανάπτυξη του Καταναλωτικού κινήματος, στη δική μας χώρα, ο Έλληνας Καταναλωτής δεν οργανώθηκε, ακόμα, στο βαθμό που απαιτεί η αποτελεσματική παρέμβασή του στην αγορά.

Για παράδειγμα, στις Βόρειες Ευρωπαϊκές χώρες το 90-95% των καταναλωτών είναι οργανωμένοι σε ισχυρές Ενώσεις καταναλωτών και δεν αφήνουν να περάσει τίποτε, αν τους θίγει τα δικαιώματά τους. Στη δύναμη και στην πίεση αυτών των οργανωμένων Καταναλωτών οφείλουμε άλλωστε, την πρόσφατη νίκη του Ευρωπαϊκού (και του Διεθνούς) Καταναλωτικού κινήματος σχετικά με το προσωρινό πάγωμα των ανοιχτών πειραμάτων με γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς (γνωστό ως moratorium).

Ενώ όμως καρπωνόμαστε τα αποτελέσματα της δράσης των οργανωμένων Ευρωπαίων Καταναλωτών, δεν μπορούμε να περιμένουμε από τους άλλους Ευρωπαίους να δράσουν για την προστασία των δικαιωμάτων μας στη χώρα μας. Για αυτά, πρέπει να οργανωθούμε και να δράσουμε εμείς οι ίδιοι. Και όσο αδρανούμε στην κατεύθυνση αυτή, τόσο συνεχίζεται και διογκώνεται η παραβίαση των δικαιωμάτων μας.

Βασική προϋπόθεση, στην οργάνωση των Καταναλωτών, παίζει η ύπαρξη και λειτουργία αξιόπιστων Ενώσεων Καταναλωτών. Σε μια χώρα, χωρίς αξιόπιστη Ένωση, οι Καταναλωτές μοιάζουν περίπου με πρόβατα οδηγούμενα στη σφαγή.

Κατά συνέπεια, δεν πρέπει να υπάρχει περιοχή της χώρας μας δίχως κάλυψη, από αξιόπιστη, ουσιαστικά λειτουργούσα Ένωση Καταναλωτών. Τονίζουμε την αξιοπιστία και την ουσιαστική λειτουργία της Ένωσης, γιατί υπάρχουν δυστυχώς και Ενώσεις-σφραγίδες, που κάθε άλλο παρά ενδιαφέρονται για την εκπροσώπηση και την προστασία του Καταναλωτή. Τέτοιες οργανώσεις πρέπει να απομονωθούν και να εκτοπισθούν, γιατί κάνουν μεγάλη ζημιά στο Καταναλωτικό κίνημα, αφού θέτουν σε αμφισβήτηση τις αρχές, τους στόχους και τις επιδιώξεις του. Έτσι, λειτουργούν απαξιωτικά για το σύνολο των Ενώσεων Καταναλωτών και δημιουργούν ισχυρό άλλοθι για λιγότερο ευαισθητοποιημένους πολίτες, που επιλέγουν επιδεικτικά τη μη-συμμετοχή στα κοινά, προβάλλοντας ως δικαιολογία την έλλειψη αξιόπιστων Ενώσεων Καταναλωτών.

Πρέπει, επιτέλους, να ενισχυθεί η σοβαρή εκπροσώπηση των καταναλωτών, στη χώρα μας. Η ευθύνη πραγματικής λειτουργίας Ενώσεων Καταναλωτών βρίσκεται, κατά κανόνα, στα χέρια ευαισθητοποιημένων πολιτών κάθε κοινωνίας. Οι πραγματικοί ηγέτες είναι άτομα με κοινωνικές και περιβαλλοντικές ευαισθησίες. Άτομα με διάθεση ανιδιοτελούς προσφοράς στο κοινωνικό σύνολο, μέσα από εθελοντικές πρωτοβουλίες.

Παρά τις όποιες αμφισβητήσεις έχουν εκφραστεί κατά καιρούς, ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην Ελληνική κοινωνία είναι στενά συνυφασμένος με ανθρωπιστικές και κοινωνικές πρωτοβουλίες μεγάλης εμβέλειας και υψηλής αξιοπιστίας. Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί εκπαιδευτικοί αποτέλεσαν πυρήνες δημιουργίας Ένωσης Καταναλωτών. Τέτοιες Ενώσεις προχώρησαν γρήγορα και σωστά, γιατί στηρίχθηκαν σε άτομα με ευρύτατη αναγνώριση και αποδοχή από τις τοπικές κοινωνίες. Το όνομα, η εμβέλεια και η αξιοπιστία των ιδρυτικών μελών, είναι βλέπετε ο καθρέπτης των στόχων, των επιδιώξεων και των δυνατοτήτων μιας νεοϊδρυθείσας Οργάνωσης.

Το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕ.Π.ΚΑ.) ήταν και είναι στη διάθεση κάθε σκεπτόμενου, ευαισθητοποιημένου πολίτη που προτίθεται να συμμετάσχει στη λειτουργία της οργάνωσης.

Συμπερασματικά:
Η κατανάλωση δεν είναι μια απλή οικονομική συναλλαγή, αλλά είναι συμπεριφορά, είναι στάση ζωής με πολλές και σημαντικές διαστάσεις. Οι διαστάσεις είναι: οικονομικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές, ηθικές, πολιτισμικές, ανθρωπιστικές, υπαρξιακές.

Η προστασία των δικαιωμάτων του πολίτη - Καταναλωτή προϋποθέτει σαφή γνώση τόσο του περιεχομένου τους όσο και των μέσων διεκδίκησής τους. Η επίγνωση αυτή προϋποθέτει την παροχή Καταναλωτικής Αγωγής στα Σχολεία.
Τα δικαιώματα του Καταναλωτή καταπατώνται καθημερινά και είναι αδύνατο να προστατευτούν μόνο από την Πολιτεία, όσο καλά κι αν αυτή κάνει τη δουλειά της.

Απαιτείται η συλλογική προάσπισή τους μέσα από αξιόπιστες Ενώσεις Καταναλωτών στα πρότυπα του ΚΕ.Π.ΚΑ. (Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών).

Η αποτελεσματική προστασία του πολίτη-Καταναλωτή περνά μέσα από το τετράπτυχο: Γνωρίζω - Συνειδητοποιώ - Οργανώνομαι - Προστατεύομαι.
Χαράλαμπος Ν. Λαζαρίδης
Καθηγητής Α.Π.Θ., τ. Πρόεδρος του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕ.Π.ΚΑ.)


Τελευταία ανανέωση ( 04.08.10 )
 
< Προηγ.   Επόμ. >

©1999-2011 Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών - ΚΕ.Π.ΚΑ. Joomla customization by LEoNArt
evden eve nakliyat evden eve nakliyat evden eve nakliyat ?>